Izbor i priprema: Č. Đurđić

Po Julijanskom kalendaru ovaj  dan slovi kao 1. januar, prvi dan nove godine, i kod pravoslavnih vjernika označen je kao dan obrezanja Isusa Hrista i  dan Svetog Vasilija Velikog. To je po starom kalendaru osmi dan od dana Hristovog rođenja (25. decembra), dan kada je prema predanju sin Božiji obrezan i kada su mu Josif i Marija dali ime Isus, kako im je anđeo zapovijedio prije njegovog rođenja.

Na današnji dan 1742. umro je engleski astronom i geofizičar Edmund Halej, direktor Griničke opservatorije i kraljevski astronom, koji je utvrdio da su komete uočene 1682, 1601, i 1551. zapravo isto tijelo koje se periodično pojavljuje ( po njemu nazvana Halejeva kometa ). Izradio je prvi katalog sjajnih zvijezda južnog neba i prvu meterološku kartu.

1845 – U Dubrovnik je po Njegoševom nalogu otišao Milorad Medaković da izuči fotografsku vještinu i bude prvi crnogorski fotograf. Bilo je to šest godina nakon što je u Evropi počela primjena fotografisanja.

1888 – Otvoren je na Cetinju Zetski dom, crnogorsko knjaževsko pozorište, u kome je izvedena predstava »Balkanska carica« po dramskom tekstu knjaza Nikole.

1888 – Na Grahovu je rođen Marko Vujačić, crnogorski pisac i političar. Učestvovao je u »Bombaškoj aferi« 1907. i zbog toga bio osuđen. Bio je aktivista Zemljoradničke stranke Crne Gore i narodni poslanik, a potom i delegat na zasjedanju AVNOJ-a i potpredsjednik Prezidijuma FNRJ. Marko Vujačić je napisao nekoliko knjiga o znamenitim crnogorskim i hercegovačkim junacima i znamenitim Crnogorkama.

1892 – Rođen je srpski klasični filolog Miloš Đurić. Objavio je više od 200 radova iz klasične književnosti i filozofije, prevodio Platona, Aristotela, Tukidida i druge pisce i sve velike antičke tragičare. Poznata djela: »Istorija helenske književnosti«, »Istorija helenske etike«.

1898 – Umro je engleski pisac i matematičar Luis Kerol, autor fantastičnih bajki »Alisa u zemlji čuda« i »Alisa s onu stranu ogledala«.

1906 – U Podgoru, u Crmnici, rođen je Jovan Vukmanović, crnogorski etnolog i muzeolog. Godine 1949. povjereno mu je da u svojstvu direktora organizuje Etnografski i Njegošev muzej. Organizovao je i Muzejsko društvo Crne Gore, društvo folklorista i etnološki ogranak Crne Gore. Pokrenuo je 1961. i »Glasnik Etnografskog muzeja«. Poznati Vukmanovićevi radovi: »Geografski pregled Crmnice«, »Konavli – antropogeografska i etnološka ispitivanja«, »Studija o Paštrovićima«.

1941 – Rođen je slovenački političar i državnik Milan Kučan, predsjednik Slovenije u presudnim trenucima raspada SFRJ (1991). Slovenija je u vrijeme  njegovog predsjedničkog mandata proglasila nezavisnost  (25. juna 1991.) i postala jedna od najuspješnijih bivših jugoslovenskih republika u sprovođenju radikalnih političkih i privrednih reformi. Milan Kučan ponovo je biran za predsjednika Slovenije 1994. i 1998.

1943 – U Kazablanki je počela konferencija lidera savezničkih snaga u Drugom svjetskom ratu Ruzvelta, Čerčila i De Gola. Na konferenciji koja je završena 26. januara zaključeno je da sile Osovine moraju bezuslovno kapitulirati i preciziran je datum iskrcavanja Saveznika u Italiji.

1953 – Narodna skupština FNR Jugoslavije izglasala je ustavni zakon kojim je uvedeno društveno vlastništvo i samoupravljanje proizvođača. Umjesto vlada i ministarstava uvedena su izvršna vijeća i državni sekreterijati. Prvi predsjednik Saveznog izvršnog vijeća postao je Josip Broz Tito.

1957 – Umro je Hemfri Bogart, jedan od najpopularnijih američkih filmskih glumaca pedesetih godina. Dobitnik  Oskara 1951. za film »Afrička kraljica«, legendarnu popularnost stekao je filmovima »Kazablanka« i »Malteški soko«.

1969 – Lansiran je sovjetski vasionski brod »Sojuz 4« s kosmonauton Vladimirom Šatalovim, a dan kasnije »Sojuz 5« u kojem su bili Boris Voljanov, Aleksej Jelisejev i Jevgenij Krunov. Dva broda su se potom spojila, kosmonauti Jelisejev i Krunov prešli su u »Sojuz 4«.To je bilo prvo spajanje vasionskih brodova s ljudskom posadom u Zemljinoj orbiti.

2005 –  Evropska sonda “Hajgens” nakon sedmogodišnjeg međuplanetarnog putovanja spustila se na Saturnov mjesec. Taj dosad neviđen poduhvat omogućio je početak razotkrivanja tajne Titana, zagonetnog Saturnovog satelita udaljenog od Zemlje 1,5 milijardi kilometara.

2006 –  Umrla je američka glumica Šeli Vinters, dvostruka dobitnica Oskara za uloge u filmovima “Dnevnik Ane Frank” i “Plava zakrpa”.

2009 – U Zagrebu je, u 81. godini, umro poznati hrvatski vajar, akademik Dušan Džamonja. Radio je u bronzi, željezu, čeliku i aluminijumu, a njegove monumentalne skulpture izlagane su u Parizu, Lisabonu, Briselu i Londonu. Prvu izložbu priredio je 1954; dobitnik je brojnih priznanja za svoj rad.

2010 – U 83 godini umro je poznati hrvatski reditelj Ante Babaja, autor filmova: “Breza”, “Mirisi, zlato i tamjan”, “Carevo novo ruho” i drugih.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1784 – SAD su ratifikovale mirovni ugovor s Velikom Britanijom, čime je formalno okončan Američki rat za nezavisnost.

2009 – Stotine demonstranata sukobilo se s policijom u bugarskom glavnom gradu Sofiji kada se protest protiv korupcije i sporih reformi pretvorio u nemire zbog, kako su organizatori saopštili, teškog života u Bugarskoj, najkorumpiranijoj i najsiromašnijoj zemlji Evropske unije.

2010 – Trideset jednom pripadniku prvog kontingenta Vojske Crne Gore, koji su upućeni u mirovnu misiju u Avganistan, uručeni su sertifikati o obučenosti za misiju.