Nauka i tehnologija

Nobelova nagrada za ekonomiju dodijeljena Robertu Halu i Majklu Vudfordu
on 12/10/2026 at 11:16
Kraljevska švedska akademija nauka odlučila je da dodijeli Nagradu Švedske banke za ekonomske nauke u znak sjećanja na Alfreda Nobela, Robertu E. Halu i Majklu Vudfordu „za mikroekonomske temelje makroekonomske stabilizacije“. Hal i Vudford su ugledni američki ekonomisti koji su svojim istraživanjima unaprijedili razumijevanje načina na koji odluke vlada i centralnih banaka mogu ublažiti ekonomske krize, kontrolisati inflaciju i doprinijeti stabilnijem privrednom rastu.
Šta je najveća prijetnja vještačke inteligencije - Stručnjaci smatraju da je proces već počeo
on 12/10/2026 at 11:15
Najveća opasnost od brzog širenja vještačke inteligencije možda nije spektakularan, apokaliptičan scenario u kojem se mašine okreću protiv čovječanstva.
Nobelovac Fransis Halzen i potraga za "fantomskim česticama"
on 10/10/2026 at 08:39
Nisu naelektrisani, imaju izuzetno malu masu i veoma rijetko stupaju u interakciju sa materijom. Mogu prolaziti kroz zvijezde, planete i čitave galaksije gotovo neometano, pa ih naučnici nazivaju „česticama-duhovima“. Milijarde neutrina svake sekunde prolaze kroz naše tijelo, a da ih ne primijetimo. Nastaju u Suncu i u Zemljinoj atmosferi, ali do nas stižu i iz udaljenih kosmičkih izvora, uključujući područja daleko izvan naše galaksije. Za naučnike su posebno dragocjeni oni koji potiču iz najekstremnijih procesa u svemiru jer mogu otkriti što se događa u tim udaljenim, kosmičkim okruženjima. Njihova detekcija decenijama je predstavljala veliki izazov, sve dok belgijski fizičar Fransis Halzen, od ove sedmice nobelovac, nije ostvario svoju viziju. Kroz izgradnju i razvoj opservatorije IceCube, omogućio je da ove kosmičke „glasnike“ registrujemo u zaleđenim dubinama Južnog pola.
Njemačka već izdala upozorenje: 6G će „vidjeti” kroz zidove i očitavati otkucaje srca
on 08/10/2026 at 09:43
6G mreža će moći da „vidi” kroz zidove i da očitava otkucaje srca. Ovo nije naučna fantastika. Istraživači potvrđuju da će 6G uključivati tehnologiju pod nazivom ISAC, integrisano očitavanje i komunikaciju (Integrated Sensing and Communication), koja svaku antenu i baznu stanicu pretvara u svojevrsni radarski sistem, prenosi Heise online.
Nobelova nagrada za hemiju Anriju Kaganu i Kensu Soaiju
on 07/10/2026 at 11:43
Neki molekuli, poput aminokisjelina, postoje u dvije varijante koje su jedna naspram druge kao slike u ogledalu. Međutim, živi organizmi sadrže samo jednu od tih varijanti. Pitanje kako je mogla nastati ovakva hemijska asimetrija dugo je predstavljalo misteriju za hemičare. Anri B. Kagan sa Univerziteta Pariz - Jug i Kenso Soai sa Univerziteta nauke u Tokiju dobili su ovogodišnju Nobelovu nagradu za hemiju za otkriće rješenja ove zagonetke.
*OpenAI* uvodi nevidljivi vodeni žig u EU za tekstove pisane alatom *ChatGPT*
on 07/10/2026 at 10:31
Američka kompanija OpenAI objavila je da je počela sa uvođenjem nevidljivog vodenog žiga u tekstove i kodove koje generišu njeni alati ChatGPT i Codex na teritoriji Evropske unije.
Svježi Nobelovac prekinuo primanje čestitki da bi spremio užinu svojoj djeci
on 06/10/2026 at 20:08
Doktor Karl Dajserot proveo je sate odgovarajući na pozive i posjete onih koji su mu čestitali pošto je rano u ponedjeljak ujutro saznao da je dobio Nobelovu nagradu za medicinu zbog doprinosa razvoju nove oblasti nauke o mozgu – optogenetike.
Nobelova nagrada za fiziku Fransisu Halzenu za otvaranje novog prozora u svemir
on 06/10/2026 at 11:22
Nobelova nagrada za fiziku pripala je Fransisu Halzenu, naučniku koji je pomogao da „uhvatimo“ čestice koje skoro ništa ne može zaustaviti. Duboko ispod antarktičkog leda, detektor IceCube napravljen po njegovoj zamisli registruje neutrine. To su sićušne subatomske čestice koje gotovo bez ikakvih prepreka prolaze kroz materiju, ali ipak stupaju u interakciju sa ledom. Njihovi tragovi naučnicima otkrivaju odakle dolaze i što se događa u dalekim djelovima svemira. Time je Hazen postavio temelje novom tipu astronomije.
Kako su nobelovci saznali da su dobili nagradu za optogenetiku
on 06/10/2026 at 07:12
Jedan je dobio mejl, ali nije odmah shvatio o čemu je riječ. Drugi je vijest kojoj se uopšte nije nadao primio daleko od kuće, pod italijanskim suncem, među maslinama i limunima. Treći se nije javio na telefonski poziv, pa je Nobelov komitet pozvao njegovu suprugu. Tako su Peter Hegeman, Georg Nagel i Karl Dajserot saznali da su dobitnici Nobelove nagrade za fiziologiju ili medicinu — priznanja koje je od juče optogenetiku lansiralo među najčešće pretraživane pojmove na internetu
Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu 2026: Trojica naučnika nagrađena za optogenetiku
on 05/10/2026 at 10:06
Metoda koja je omogućila naučnicima da „uključe" i „isključe" pojedinačne neurone u živom mozgu danas je nagrađena Nobelovom nagradom za fiziologiju ili medicinu. Za otkriće jonskih kanala koje pokreće svjetlost i razvoj optogenetike, priznanje su podijelili psihijatar i bioinženjer Karl Dajserot sa Univerziteta Stenford, njemački biofizičar Peter Hegeman i Georg Nagel sa Univerziteta u Vircburgu.

Best Songs