Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 269. godine tokom progona hrišćana, u vrijeme cara Klaudija II, spaljen je na lomači rimski svještenik i ljekar Valentin, kasnije hrišćanski mučenik Sveti Valentin. Svetac je u 15. vijeku povezan s praznikom zaljubljenih, prvo u Engleskoj i Francuskoj, a potom i u drugim zemljama. Smatra se da je zamijenio kult boginje Junone,  u starom Rimu zaštitnice porodice i braka. Dan zaljubljenih je, inače, najkomercijalizovaniji praznik na svijetu, koji cvjećarama i prodavnicama čokolade i slatkiša donosi ogroman profit. Procjenjuje se da na ovaj dan, širom svijeta, bude zaprošeno deset miliona djevojaka.

869 – Umro je u Rimu slovenski prosvjetitelj poznat  po monaškom imenu Ćirilo, Grk iz Soluna rođen kao Konstantin. S bratom Metodijem osnivač je slovenske pismenosti i književnosti, a smatra se da je Ćirilo tvorac oble glagoljice. Braća su na slovenski jezik prevela veliki broj biblijskih tekstova i crkvenih rukopisa.

1468 – Umro je njemački štampar Johan Gutenberg, pronalazač tipografije, izuma koji je označio civilizacijski preokret. Usavršio je štamparsku mašinu i osnovao štampariju u rodnom Majncu. Štampao je 1455. Bibliju u više od sto primjeraka, od kojih je četrdesetak sačuvano.

1701 – Dobio je konačnu formu Zapisnik o razgraničenju teritorija u Hercegovini i Boki Kotorskoj, koji je definisala mletačko-turska komisija  prema kojoj je Boka Kotorska pripala Veneciji, iako je crnogorski Vladikat bio mletački saveznik u Morejskom ratu.

1779 – Engleski morepolovac i istraživač Džejms Kuk ubijen je na Havajima u iznenadnom okršaju s ostrvljanima. Njegova putovanja i otkrića značajno su doprinijela širenju britanskog kolonijalnog carstva.

1807 – Postignut je dogovor između francuskog generala Žaka Loristona i vladike Petra I  da se pri crnogorskom Vladikatu postavi francuski konzul, čija bi dužnost bila da se poslovi od obostranog interesa obavljaju na najbolji način.

1857 – Knjaz Danilo je posjetio Pariz u namjeri da kod komisije velikih sila još jednom, nakon neuspjeha na Pariskom kongresu i ruske nezainteresovanosti za priznanje Crne Gore, otvori «crnogorsko pitanje». Tom prilikom je posjetio i Napoleona III, od koga je očekivao pomoć. Na razne projekte i verzije regulisanja tursko-crnogorskih odnosa, Danilo je izjavio: «Moja zemlja nije torina raje koja traži čobanina, no u njoj živi slobodan narod, koji se ne moli nikome».

1922 – Rođen je crnogorski književnik Radoje Radojević, autor više studija o crnogorskoj literaturi i jeziku. Šezdesetih godina prošlog vijeka, poveo je polemiku s  istaknutim negatorima crnogorskog naroda i njegove kulture. Na naučnom skupu: «Crnogorska kultura i putevi njenog razvoja», u januaru 1968, prvi se suprotstavio tretiranju crnogorske kulture kao «dvonacionalne». O tom događaju istoričar Dragoje Živković napisao je, da je tada Radoje Radojević upozorio javne i naučne radnike na takav nekritički odnos, iznoseći argumentovan stav da «crnogorski narod ima svoj kulturno-istorijski i duboko ukorijenjeni narodni identitet». Za  književno-kritičku biblioteku «Luča», Radojević je priredio antologije crnogorskog usmenog stvaralaštva: legende, bajke, basne i priče. Iako je ograničavano publikovanje njegovih radova, Radojevićev angažman bio je veoma podsticajan. Radoje Radojević je nestao u Ulcinju  6. jula 1978.

1950 – Na Cetinju je otvorena Umjetnička galerija u čijim su prostorijama izlagana vrijedna ostvarenja domaćih i inostranih slikara. Taj, za crnogorsku kulturu veoma  značajan dogadjaj, dao je snažan podsticaj razvoju likovne umjetnosti, kao prepoznatljivom posjedu crnogorske kulture, i kvalitetnijoj razmjeni s kulturama drugih zemalja i naroda.

1956 – U Moskvi je počeo 20. kongres Komunističke partije Sovjetskog Saveza, na kojem je šef partije Nikita Hruščov osudio politiku Staljina i otvorio put procesu destaljinizacije Sovjetskog Saveza.

1972 – Sovjetski svemirski brod bez ljudske posade «Luna 20» lansiran je ka Mjesecu, odakle je 11 dana kasnije donio uzorke Mjesečevog tla.

2006 – U organizaciji Međunarodnog fonda jedinstva pravoslavnih naroda iz Moskve, crnogorske Vlade i Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori, na Cetinju je počela trodnevna konferencija “Država i crkva u svijetu koji se mijenja”. Na konferenciju, koja je okupila predstavnike pravoslavnih crkava iz oko 60 zemalja, nije pozvan mitropolit Crnogorske pravoslavne crkve Mihailo.

2007 – Na 57. međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu,  holandskom reditelju Hanrou Smitsmanu dodijeljen je“Zlatni medvjed” za kratkometražni film “Raak”

2008 – Gostujući na državnoj televiziji, srpski premijer Vojislav Koštunica poručio je Srbiji da se pripremi za neminovnu secesiju Kosova, što je do tada bilo najotvorenije priznanje da je nemoguće spriječiti Albance da proglase nezavisnost.

2009 – Ministri finansija i guverneri centralnih banaka Grupe 7 najrazvijenijih zemalja i Rusije dogovorili su se na Samitu u Rimu da se zajednički angažuju u podsticanju privrednog rasta i zapošljavanja i u jačanju bankarskog sistema u svijetu kako bi se prevazišla najgora finansijska kriza u posljednjih pedeset godina.

2009 – Na 59. filmskom festivalu u Berlinu „Zlatnog medvjeda“ osvojila je peruanska rediteljka Klaudija Ljosa za film „Mlijeko žalosti“.

2012 – U Zagrebu je, u 76. godini,  umro doajen hrvatskog glumišta Zlatko Crnković. Ostvario je više od 150 pozorišnih uloga. Dvanaest sezona igrao je uzastopno na Dubrovačkim ljetnjim igrama u „Hamletu“, „Dubravki“, „Oluji“, a sa studentima je u sopstvenoj režiji 1968. izveo Krležine „Balade Petrice Kerempuha“. S uspjehom je igrao i u brojnim filmovima – Zlatnu arenu u Puli dobio je za ulogu u filmu „Tu“.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1884 – Na Cetinju je premijerno izvedena predstava «Maksim Crnojević», po tekstu Laze Kostića.

1922 – Italijanski inžinjer Guljelmo Markoni počeo je prvo redovno emitovanje radio programa iz Engleske.

1975 – U okviru Budvanskog sportskog društva «Mogren», osnovan je istoimeni košarkaški klub.

2009 – Crnogorsko vino „Vranac“, podgoričke kompanije AD „Plantaže“, proglašeno je za najomiljeniji regionalni brend na Petom međunarodnom sajmu brendova u Beogradu, na kome je svoje proizvode predstavilo više od 50 kompanija.