KRIZA POČINJE

Ova godina je u svijetu muzike trebalo da bude posvećena 250. godišnjici rođenja Ludviga Van Betovena, ali je zbog korona virusa Beč – hram muzike – kako ga nazivaju, potpuno je utihnuo.

Nijedna nota ne odzvanja jednom od svjetskih prijestonica muzike a cijeli taj sektor ekonomije je zabrinut za svoju budućnost, konstatuje AFP.

“Bečka nacionalna Opera u normalnim vremenima liči na mravinjak u kome je 1.000 ljudi aktivno. Kuća je tiha ovih dana i to je emocionalno veoma iscrpljujuće” kaže direktor Opere Dominik Mejer (Meyer), i sam vidno uzbuđen.

U normalnim vremenima u Beču se svira, pjeva i sluša muzika kao što se udiše vazduh. Festivali se ređaju jedan za drugim u gradu koji uvijek pruža mogućnosti da se uživa u umjetničkoj muzici.

Ali za velike muzičke kuće Beča sezona je brutalno prekinuta prije mjesec dana kada su sve sale zatvorene u okviru borbe protiv kovid-19.

“Kulturna ponuda Beča je u normalnim uslovima, uporediva sa onom koju predlažu svjetske metropole od pet milona stanovnika iako grad ima 1,8 miliona. To  privlači tri četvrtine od osam miliona posjetilaca godišnje”, ističe direktor gradske turističke organizacije Norbert Ketner (Kettner).

Tri opere, dvije koncertne sale… ovi hramovi muzike svako veče privuku 10.000 slušalaca. Da bi se dobio godišnji abonman za koncerte Bečke Filharmonije potrebno je čekati 14 godina.

Za grad bezbrižnih valcera muzičke dinastije Štraus zaustavljanje ove “mašine kulture” sluti finansijsku katastrofu bez presedana još od 1945.

“Bečka Opera redovno prihoduje dnevno 131.000 eura. Ona je i vitalni dio ekonomskih pluća grada jer puni šest-sedam hotela kao i restorane u blizini”, ukazuje direktor Opere.

Prve žrtve zamiranja muzičkog života su umetnici, kojih je grad prepun.

“Trebalo je da pjevam Arabela u maju, da gostujem u Torontu, Istanbulu , Parizu”, kaže za AFP tenor Mišel Šade dok se bariton Florijan Beš (Boesch) žali da mu je otkazano 30 koncerata sa djelima Šuberta.

“Organizatori se pozivaju na ugovornu klauzulu o višoj sili. Ne dobijamo nikakvu odštetu”, kaže umjetnik.

Agent-menadžer operskih pjevača i dirigenata Loran Delaž kaže da ugovori u najvećem broju slučajeva ne predviđaju obeštećenja. Odlaganje izvođenja opere je, praktično, nemoguće Opere su programirane godinama unaprijed. Dekor i kostimi sada ničemu ne koriste.

“Kada projekat padne u vodu, čitav jedan mikrosistem se urušava”,  kaže operski režiser Bendžamin Prens. “Tehničari, majstori svjetla, pjevači… su uložili šest mjeseci svog života u probe i sada su “zakucani” u svojim kućama bez dinara budući da su, prema pravilima, plaćeni tek na veče premijere”, kaže on.

Pošto za ovu vrstu aktivnosti nema sistema naknade za nezaposlene austrijska vlada je  odlučila da svaki umjetnik dobije 1.000 ili 2.000 eura mjesečno u narednih 16 nedjelja.

Iako je Austrija predvidjela progresivno ublažavanje mjera karantina, ne može se predvidjeti kada će kulturne manifestacije ponovo otpočeti jer svako veće okupljanje može ponovo da pokrene epidemiju.

“Počinjem da vjerujem da predstava neće biti prije septembra. Kultura je u  DNK svakog čoveka ne možemo se nje lišiti”, kaže Ketner a pjevač Florijan Beš dodaje da “i bez predstava nastavljamo da pjevamo. Nikad nije bilo više muzike na mrežama. Ništa nas ne može ućutkati”.