Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 2006. godine zvanično je proglašena nezavisnost  Crne Gore. Poslanici Skupštine Crne Gore usvojili su Odluku o nezavisnosti, čime je i formalno verifikovana volja građana, iskazana 21. maja, da Crna Gora obnovi državnu samostalnost. Odlukom koju je potpisao predsjednik Skupštine Ranko Krivokapić, Crna Gora je definisana kao nezavisna država sa punim međunarodno-pravnim subjektivitetom u njenim postojećim granicama. Na svečanoj sjednici parlamenta, u prisustvu predsjednika države Filipa Vujanovića, premijera Mila Đukanovića i članova Vlade, dotadašnjeg predsjednika Srbije i Crne Gore Svetozara Marovića, najviših predstavnika sudske vlasti, kao i predsjednika Republičke referendumske komisije Františeka Lipke koji je podnio izvještaj o rezultatima referendumskog glasanja, te izaslanika Evropskog parlamenta Jelka Kacina, poslanici su usvojili i Deklaraciju nezavisne Republike Crne Gore. Za Odluku o proglašenju nezavisnosti i Deklaraciju glasala su 42 poslanika DPS-a, SDP-a, Liberalne partije, Građanske partije, Demokratske unije Albanaca i Demokratskog saveza u Crnoj Gori. Činu proglašenja nezavisnosti nijesu prisustvovali predstavnici SNP-a, Srpske narodne stranke, Narodne stranke i Demokratske srpske stranke, kao ni poslanici Liberalnog saveza koji je već bio „zamrznuo“ političko djelovanje. Svečanost proglašenja nezavisnosti Crne Gore završena je intoniranjem državne himne i podizanjem crnogorske zastave na jarbol ispred zgrade Skupštine, u prisustvu više stotina građana.

Ostali datumi: 1657. umro je engleski ljekar Vilijam Harvi, osnivač moderne fiziologije i embriologije, koji je otkrio cirkulaciju krvi i funkciju srca kao pumpe.

1762 – U Rusiju je po nalogu vladike Vasilija  Petrovića otputovala delegacija da bi demantovala optužbe i klevete koje je na njegov račun prenio ruskom dvoru emisar Pučkov nakon posjete Crnoj Gori. Bilo je predviđeno da delegacija uruči i tri pisma, od kojih se jedno odnosilo na mogućnost posjete vladike Vasilija Rusiji.

1875– Umro je francuski kompozitor Žorž Bize, autor opere “Karmen” koja se smatra remek djelom francuske i svjetske operske scene. Prvo izvođenje te opere, iste godine kada je Bize umro, izazvalo je skandal, da bi potom postala jedno od najpopularnijih djela operske muzike.

1899 – Umro je Johan Štraus Mlađi, austrijski dirigent i kompozitor opera i valcera. Nastupajući sa svojim orkestrom širom svijeta, gostovao je i u Beogradu. Poznata djela Johana Štrausa Mlađeg su: “Na lijepom plavom Dunavu” i “Priče iz bečke šume”.

1906 – Rođena je francuska pjevačica i igračica američkog porijekla Žozefina Beker, zvijezda pariskih kabarea Foli Beržer i Kazino de Pari. Bila je borac protiv rasizma, a u Drugom svjetskom ratu priključila se pokretu otpora.

1924 – Umro je austrijski pisac Franc Kafka. Rođen je u Pragu 3. jula 1883. u jevrejskoj porodici. Do 1945. bio je gotovo nepoznat da bi tek potom stekao svjetsku slavu. Za života je objavio tek nekoliko djela, dok je najveći broj, protiv njegove izričite želje da se cjelokupna književna zaostavština spali, izdao njegov prijatelj Maks Brod. Kafkina djela, među kojima najpoznatiji roman “Proces” i pripovijetka “Metamorfoza”, imala su presudan uticaj na književnost 20. vijeka.

1926 – Rođen je američki  pisac Alen Ginzberg, nastavljač realističke tradicije američke poezije. Ginzbergova zbirka pjesama “Urlik i druge pjesme” smatra se najznačajnijim djelom bitničkog pokreta pedesetih godina 20. vijeka. Bio je među prvima koji je upoznao mlade generacije buntovnika s istočnjačkom filozofijom i stvorio veliki broj sljedbenika.

1940 – Okončana je evakuacija savezničkih snaga iz Francuske u Drugom svjetskom ratu. Iz luke Denkerk brodovima je evakuisano više od 337.000 britanskih, francuskih i belgijskih vojnika.

1965 – Američki astronaut Edvard Vajt izašao je iz svemirskog broda “Džemini 4” i tako postao prvi Amerikanac koji je „šetao“ kosmosom, tri i po mjeseca poslije ruskog kosmonauta Alekseja Leonova.

1968 – U Beogradu, a potom i u drugim univerzitetskim centrima u Jugoslaviji počele su studentske demonstracije, prve u komunističkoj Jugoslaviji. Protest protiv privilegija komunističkih funkcionera, nezapošljenosti i ugrožavanja osnovnih demokratskih prava prekinut je poslije sedam dana, nakon što se studentima preko TV Beograd obratio predsjednik SFRJ Josip Broz Tito, koji je podržao studente i obećao im brže rješavanje društvenih problema.

1999 – Predsjednik SR Jugoslavije Slobodan Milošević prihvatio je mirovni plan SAD, EU i Rusije, koji su u Beograd donijeli finski i ruski diplomati Marti Ahtisari i Viktor Černomirdin. Plan, koji je podrazumijevao dolazak međunarodnih snaga na Kosovo, bio je uslov za prestanak vazdušnih napada NATO-a na Jugoslaviju.

2008 – U sjedištu Evropske banke za obnovu i razvoj u Londonu, održan je investicioni forum na kojem je crnogorski premijer Milo Đukanović predstavio projekat izgradnje autoputa u Crnoj Gori: Bar-Boljare. Predstavnik konsultantske kuće „Luj Berže“ Danijel Serafimovski rekao je da bi bilo logično da se put gradi u nekoliko faza. U tom slučaju izgradnja auto puta koštala bi 2,6 milijardi eura, dok bi izgradnja cijelog puta odjednom koštala nepune dvije milijarde.

2008 – Učesnici samita Ujedinjenih nacija o globalnoj krizi hrane, održanog u Rimu, pozvali su države članice da smanje izvozna ograničenja i uvozne namete na hranu, kako bi se spriječilo širenje gladi, koja prijeti gotovo milijardi ljudi.

2012 – U stotoj godini umro je japanski reditelj Kaneto Sindo, poznat po filmovima „Golo ostrvo“ i „Djeca Hirošime“. Sa stočetvorogodišnjim Portugalcem Manuelom Oliveirom, Sindo je bio najstariji filmski reditelj na svijetu. Sindovo remek-djelo „Golo ostrvo“ upoređivano je s filmovima Mikelanđela Antonionija, a on sa slavnim sunarodnikom  Akirom Kurosavom.

2013 – Predstavnici Ministarstva vanjskih poslova Crne Gore, Vrhovnog državnog tužilaštva i nevladine organizacije „Građanska alijansa“, potpisali su sporazum o saradnji u nadgledanju poštovanja ljudskih prava nad osobama zadržanim u policiji. Sporazumom je između ostalog obuhvaćena zaštita od mučenja, nečovječnog i ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja prije krivičnog postupka. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1954 –  Nakon desetogodišnjeg izlaženja na Cetinju, preseljana je u Titograd redakcija lista “Pobjeda”. Od marta 1952, do tada, “Pobjeda” je izlazila dva puta nedjeljno.

1956 – Na sceni Titogradskog narodnog pozorišta premijerno je izvedena komedija Karla Goldonija “Lažljivac”, u režiji Ilije Nikolića. Uloge su tumačili : Desimir Petrušić, Veljko Mandić, Ljubica Šarkić, Melita Mojaš, Danilo Radulović i drugi.

2005 – U hotelu “Danica” u Petrovcu predstavljena je dvogodišnja internacionalna škola za hotelijerstvo i turizam.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Papa Lav XIV pozvao na mir u Ukrajini, prekid vatre u Gazi i oslobađanje talaca
    on 11/05/2025 at 16:17

    Papa Lav XIV je, u svom prvom nedjeljnom blagoslovu kao papa, pozvao na pravedan i trajan mir u Ukrajini i hitan prekid vatre u Gazi, uz oslobađanje talaca i isporuku humanitarne pomoći.

  • Monstat: Manje goveda i ovaca
    on 11/05/2025 at 16:05

    Brojno stanje stoke u prošloj godini bilježi pad u odnosu na 2023. u ukupnom broju goveda, ovaca i koza, pokazali su preliminarni podaci Monstata.

  • Češka ne vjeruje Putinu i nastavlja isporuke municije Ukrajini
    on 11/05/2025 at 15:44

    Češki premijer Petr Fijala izjavio je danas da ruski predsjednik Vladimir Putin samo traži izgovore da izbjegne primirje koje predlaže Ukrajina i zapadna "koalicija voljnih", i zato Češka nastavlja sa svojom Inicijativom za municiju u kojoj posreduje u snabdijevanju Ukrajine artiljerijskom municijom iz trećih zemalja.

  • Pet-a-Tet pruža utočište napuštenim životinjama u Crnoj Gori
    on 11/05/2025 at 15:27

    Crna Gora bi za suočavanje sa problemom napuštenih životinja mogla iskotistiti pomoć organizacije Pet-a-tet, koja je nedavno izgradila azil u Podgorici u koji smješta i liječi napuštene životinje i na kraju im pronalazi dom, uglavnom u Sjedinjenim Američkim Državama (SAD).

  • U Kotoru 3,71 hiljada turista
    on 11/05/2025 at 15:15

    U Kotoru trenutno boravi 3,71 hiljada gostiju, od kojih 2,18 hiljada u privatnom smještaju, saopšteno je iz lokalne Turističke organizacije (TO).

  • Na Cetinju sjutra prijem povodom Dana crnogorske diplomatije
    on 11/05/2025 at 15:04

    Potpredsjednik Vlade i ministar vanjskih poslova Ervin Ibrahimović organizovaće sjutra prijem povodom Dana crnogorske diplomatije.

  • Zabranjeni proizvodi sa gazdinstva zaraženog brucelozom
    on 11/05/2025 at 14:54

    Iz Uprave za bezbijednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove saopštavaju da je bolest bruceloza pronanađena na poljoprivrednom gazdinstvu u selu Bioče nadomak Podgorice. Bolest prešla i na čovjeka.

  • Auto-put od početka godine opslužio 860,8 hiljada vozila
    on 11/05/2025 at 14:43

    Auto-putem Princeza Ksenija je od početka ove godine prošlo 860,8 hiljada vozila, pokazuju podaci sa sajta Monteputa.

  • Trampova "specijalna ponuda" Grenlandu: Vojna zaštita u zamjenu za američku autonomiju
    on 11/05/2025 at 13:55

    Predsjednik SAD-a Donald Tramp planira ponuditi liderima Grenlanda "specijalni status", čime bi došao do određene kontrole nad najvećim ostrvom na svijetu, piše britanski Gardian.

  • Lažne dojave, ali kazne prave
    on 11/05/2025 at 13:46

    U više srednjih škola u Nikšiću i Podgorici ovih dana su na službene mejlove stigle dojave o postavljenim eksplozivnim napravama, za koje je utvrđeno da su lažne. Uprave škola i policija smatraju da su dojave povezane sa eksternim provjerama znanja. Iz Uprave policije apeluju na podršku roditelja i saradnju u cilju očuvanja bezbjednosti djece, nastavnika i nesmetanog završetka školske godine.

  • Danilović: Respektujem vickasti napor Odžića, valjalo bi da prethodno istraži malo bolje Baju Knindžu
    on 11/05/2025 at 12:30

    Petar Odžić se, dalje od zavičaja, pročuo kada je mjesto predsjednika Skupštine Budva proslavio uz pjesmu Baje Malog Knindže “Svaka bi fukara da ubije vuka”, saopštio je lider Ujedinjene Crne Gore Goran Danilović. On je reagovao nakon Odžićeve izjave da "revizija istorije, od strane ponavljača poput Danilovića, neće proći".

  • Politička volja ključna za antimafija zakon
    on 11/05/2025 at 12:16

    Iako je početkom godine započet rad na izmjenama takozvanog antimafija zakona, Ministarstvo pravde još ne izlazi u javnost s nacrtom tog akta. Pravnik Boris Marić za naš radio ocjenjuje da postoje grupe koje žele da opstruiraju donošenje takvog zakona.

  • "Zamjena je teza da dijalog o srpskom jeziku i dvojnom državljanstvu izaziva podjele"
    on 11/05/2025 at 11:23

    Narativ da je dijalog o srpskom jeziku i dvojnom drževljanstvu tema koja izaziva podjele u društvu, klasična je zamjena teza, sa jasnim elementima društvene neodgovornosti. Takvo pojednostavljivanje ima za  cilj očuvanje rigidnih diskriminatorskih tekovina prema najbrojnijoj jezičkoj zajednici koje su na žalost i dalje na snazi, saopštio je potpredsjednik Vlade Crne Gore i potpredsjednik Demokratske narodne partije (DNP) Milun Zogović.

  • Petrić: Nekada sam mnogo lakše kritikovao ljude koji donose odluke
    on 11/05/2025 at 07:07

    Poslanik Pokreta Evropa sad (PES) Dražen Petrić kaže da je kritičan prema sebi i drugima, međutim priznaje da je prije ulaska u politiku mnogo lakše kritikovao ljude koji donose odluke. Nije konfliktna osoba, svemu smireno pristupa, ali ne voli kada mu se oduzima riječ.

  • Odžić: Revizija istorije neće proći
    on 10/05/2025 at 21:24

    Čovjek koji ne zna odgovore na pitanja sa državnog ispita, ali se pravi da zna šta je bilo u ratu, naveo je na mreži X zamjenik predsjednika SDP i predstavnik Evropskog saveza Petar Odžić.

  • Marković: Izjava Nimanbegua nedopustiva, Ulcinj nije ničija prćija
    on 10/05/2025 at 18:18

    Izjava predsjednika Opštine Ulcinj Gencija Nimanbegua, u kojoj javno govori o mogućnosti da se premijer Crne Gore Milojko Spajić i ministarka javnih radova Majda Adžović proglase za "persona non grata“ u Ulcinju, predstavlja neviđeni institucionalni i politički presedan. Nedopustivo je da se bilo ko, a posebno predsjednik jedne opštine, na ovako uvredljiv, neodgovoran i destruktivan način obraća najvišim državnim funkcionerima, saopštila je poslanica Pokreta Evropa sad (PES) Branka Marković. 

  • Ivanović: Crna Gora pozdravlja sporazum o trenutnom prekidu vatre Indije i Pakistana
    on 10/05/2025 at 17:36

    Potpredsjednik Vlade Crne Gore za vanjske i evropske poslove Filip Ivanović, oglasio se povodom postignutog dogovora o trenutnom prekidu vatre između Indije i Pakistana, poručivši da Crna Gora pozdravlja sporazum o trenutnom prekidu vatre između te dvije zemlje.

  • CGO: Definisati nadležnosti i ukinuti pozicije bez jasnih mandata u izvršnoj vlasti
    on 10/05/2025 at 17:31

    Racionalno upravljanje javnim sredstvima zahtijeva da se Zakonom o Vladi precizno definišu nadležnosti članova izvršne vlasti i ukinu pozicije bez jasnih mandata, kao što je ministar bez portfelja, smatraju u Centru za građansko obrazovanje (CGO).

  • Zampeti: Crna Gora u najzahtjevnijoj fazi pregovora, potreban doprinos lokalnih vlasti
    on 10/05/2025 at 10:54

    Herceg Novi i Ulcinj obilježili su Dan Evrope kulturnom manifestacijom „Noć tvrđava“, realizovanu uz podršku Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori, kroz inicijativu „Opštine za EU“. Zamjenica ambasadora Evropske unije u Crnoj Gori Laura Zampeti poručila je da je ovo kritičan trenutak kada je Crna Gora ušla u najzahtjevniju fazu pristipanja EU i kada su zemlji potrebni doprinos i podrška lokalnih vlasti i zajednica da bi krenula naprijed i u istom smjeru. Ambasador Austrije u Crnoj Gori Kristijan Štajner poručio je da su investicije veoma važne i da treba da se sprovode na transparentan način za lokalno stanovništvo.

  • Prave spisak slučajeva za Anketni odbor o švercu cigareta
    on 10/05/2025 at 06:29

    Anketni odbor Skupštine za istraživanje šverca cigareta treba da ima jasan spisak slučajeva kojima će se baviti, saopšteno je Portalu RTCG iz crnogorskog parlamenta. Kako su istakli, stoga je neophodno da se prije njegovog konstituisanja Ministarstvu pravde dostavi jasno strukturirana lista konkretnih slučajeva, da bi se utvrdilo postoji li za njih zakonska prepreka.