ANALIZA KONGRESA

Milo Dukanovic i Dusko Markovic dobili su nepodijeljenu podrsku delegata, jednoglasno su usvojeni inovirani Program i statut Demokratske partije socijalista, izabran Glavni odbor. Najjaca partija u Crnoj Gori je osmim Kongresom pokazala daje odlucna i organizaciono sposobna da nastavi dominaciju na crnogorskoj politickoj sceni, pise Pobjeda.

Na prvi pogled, nista novo: nije bilo spektakularnih promjena, cak ni traga od trzavica ili raskola koje su prizeljkivali opozicioni lideri i danima najavljivali “kriticki” mediji, navodi list.

Realnija analiza pokazuje sasvim drugaciju sliku. Demokratska partija socijalista je precizno odredila fokus buduceg djelovanja: jacanje drzavnog identiteta, zakonsko defmisanje odnosa drzave i vjerskih zajednica, stvaranje uslova za obnovu Crnogorske pravoslavne crkve, kao i stvaranje nove diplomatske mreze sa znacajno izmijenjenom ulogom diplomatsko-konzularnih predstavnistava koja ce prvenstveno biti u funkciji privlacenja stranih investicija.

To su poruke koje ce, neminovno, uticati i na djelovanje crnogorskih institucija, koje dominantno zauzimaju ljudi DPS-a, u promovisanju drzavnih interesa.

Bilo je i znacajnih, vrlo indikativnih, kadrovskih promjena na Kongresu DPS-a. Dakako, na vrhu su i dalje dva kljucna covjeka sef drzave Milo Dukanovic i premijer Dusko Markovic.

Sportski princip da se ne mijenjaju najbolji igraci tima, ocito vazi i za Demokratsku partiju socijalista.

Sve ostalo nije bas isto. Stariji kadar kompromitovan raznim aferama ili sudskim procesima, tiho je skrajnut. Clanstvo u najvaznijem partijskom organu su uzeli ugledni biznismeni, ljekari, direktori bolnica, javnih ustanova, sportistif ali i brojni obrazovani, mladi ljudi, iz podmlatka stranke.

CINJENICE

Neumoljive su cinjenice. Osmi Kongres DPS-a je najveci partijski skup odrzan u Crnoj Gori jos od onih vremena poslije AB revolucije a prije raskola 1997. godine kadaje tu stranku vo dio trijumvirat Momir Bulatovic (tadasnji predsjednik drzave), Milo Dukanovic (premijer) i Svetozar Marovic (predsjednik parlamenta).

Cjelodnevnom skupu u impresivnoj Bemax areni prisustvovalo je vise od tri hiljade ljudi, a 598 delegata je izabralo predsjednika, zamjenika predsjednika, novi Glavni odbor, novi politicki program za cetiri godine i novi Statut partije.

Demokratska partija socijalista je i do sada bila prepoznata kao jedna od najmocnijih i najorganizovanijih stranaka u regionu Zapadnog Balkana. Ocito je da su organizacijom glamuroznog partijskog skupa zeljeli da ponovo demonstriraju snagu partijske masinerije.
Iako na Kongresu javno nije bilo mnogo priceo narednoj/izbornoj godini, DPS je politickoj konkurenciji poslao jasnu poruku: spremni su i sposobni da ponovo trijumfuju na parlamentarnim izborima.

Nacin organizacije i poruke su pokazale da je DPS izuzetno jedinstvena partija koja ce i u narednoj deceniji deterministi politicku scenu u Crnoj Gori. OCito je i da su dva jaka lidera, Dukanovic i Markovic, i pored povremenih razlika u javnim nastupima, kroz kreiranje politika nasli mjeru kompromisa.

PROMJENE

Posto su Dukanovic i Markovic dobili jednoglasnu podrsku baze, DPS se fokusirao na izbor Glavnog odbora, na novi politicki program i statut koji je promijenio nacine rukovodenja opstinskim odborima jer na tim funkcijama moraju biti profesionalci.

Sastav Glavnog odbora sa novim licima, pa i novim imidzom, zaokruzio je kadrovsku obnovu, vjerovatno najvecu od osnivanja stranke. U novi sastav najveceg partijskog organa usao je znacajan broj novih lica predvodenih biznismenima, sportistima, ali i direktorima opstinskih i javnih preduzeca.

Istovremeno novi sastav Glavnog odbora oznacio je i eliminaciju starih kadrova, ,,barona” koji su do skora determinisali unutrasnu politiku DPS-a.,

Niti jedan kompromitovani kadar DPS-a protiv koga se vode postupci nije nasao svoje mjesto u Glavnom odboru, a pojedinuna ce clanstvo u GO po funkciji prestati kada i prestane drzavna funkcija koju obavljaju. ,,Ljutih” nije bilo, makar ne javno i glasno, zbog odluke da se svim ljudima koji nijesu predlozeni za GO prethodno kazu razlozi.

Izboru novog Glavnog odbora prethodili su i izbori na nivou lokalnih odbora koji su oznacili promjeneuDemokratskoj partiji socijalista po dubini.

Brojke o tome govore: od 24 predsjednika opstinskih odbora izabrano je 15 novih ljudi koji ce u narednom mandatu voditi odbore. Cak 654 osobe je novoizabrano u opstinskim odborima u odnosu na novi saziv. Najveci broj novih clanova cak 50 odsto izabran je u Podgorici, dok je u ostalim gradovima taj procenat izmedu 30 i 40 odsto.

DRZAVA I CRKVA

Tu nije kraj strategijskim novitetima. Kljucni programski zaokret je odnos prema jedinom otvorenom pitanju u Crnoj Gori – crkvenom pitanju.

Od zalaganja za ,,jednu pravoslavnu crkvu”, DPS je zapisao kao programski cilj obavezu obnavljanja Crnogorske pravoslavne crkve. To je najveca promjena u programu DPS-a, jos od Kongresa 2001. godine kadajepo prvi put zapisana obnova crnogorske drzavnosti.

“U snazenju drzavnog i nacionalnog identiteta Crne Gore napravili smo kvalitativne pomake i doprinijeli njegovom utemeljenju i definisanju. Ipak, ostao jejos jedan vazan korak kojim cemo ispraviti veliku nepravdu ucinjenu Crnoj Gori na pocetku 20. vijeka. Ali, prevashodno njime cemo upotpuniti drzavnu i duhovnu infrastrukturu za svestrani razvoj demokratskog drustva u Crnoj Gori i obezbijediti punu zastitu prava i sloboda svakog gradanina. Radicemo na obnovi Crnogorske pravoslavne crkve, kao neodvojivog dijela crnogorskog drzavnog i nacionalnog identiteta”, navodi se u novom programu DPS-a.

Obecano jacanje drzavnog identitetakao i programskaobavezao obnovi autokefalnosti Crnogorske pravoslavne crkve ekspresno je, nakon proslonedjeljne sjednice Vlade Crne Gore, pretoceno u konacno stavljanje pred parlament Prijedloga zakona o slobodi vjeroispovijesti.

POZICIONIRANJE PARTIJE

Kako je za usvajanje zakona potrebna prosta vecinau parlamentu, logicno je ocekivati da ce biti usvojen u Skupstini do krajagodine, suprotno mnogim procjenama da DPS nece, u izbornoj godini, povlaciti poteze koji mogu izazvati sire javne polemike.

Moguce je i da je unutar Demokratske partije socijalista bilo onih koji su sugerisali da se sa regulisanjem odnosa drzave i vjerskihzajednica,,sacekadokse ne zavrsi izborno nadmetanje”, vrh DPS-a je odlucio da vlastito obecanje sprovede u djelo. Ukoliko DPS uspije u svom naumu i usvoji taj drustveno znacajan zakon, uspjesno ce poceti rjesavanje crkvenog pitanja cije odlaganje je do temelja urusavalo ustavni koncept gradanske drzave.

Sasvim sigurno ce Srpska pravoslavna crkva koja godinama funkcionise kao institucija za koju ne vaze zakoni Crne Gore preduzeti veliku akciju protivljenja predlozenom zakonu. I dace u tom naumu imati bezrezervnu podrsku radikalnih prosrpskih stranaka u Crnoj Gori.

Ali, evidentno je da su na to racunali partijski stratezi i prije Kongresa. Ovaj potez vrha partije (i drzave) definitivno ce pozicionirati Demokratsku partiju socijalista u kljucnog politickog faktora koji se, bez zazora, zalaze za identitetska pitanja u Crnoj Gori. To moze znacajno uticati ne samo na konacno rjesavanje odnosa crkve i drzave, vec na raspolozenje i orijentaciju ogromnog kontingenta crnogorskih glasaca. Bice da je i ta politicka racunica uticala sto se znacajno ubrzala prica, ne samo o zakonu o slobodi vjeroispovijesti, vec i o obnovi Crnogorske pravoslavne crkve.