NAUČNICI U NEPOZNATOM

Britanski geološki centri i američki nacionalni centri za informacije o životnoj sredini objavili su novo ažuriranje svjetskog magnetnog modela, kojim se potvrđuje da magnetni sjeverni pol, čije su koordinate ključne za navigacione sisteme koje koriste vlade, policije i niz civilnih aplikacija, nastavlja da se pomjera ka Sibiru.

Podaci pokazuju da je ove godine magnetni sjeverni pol prešao unutar 390 kilometara od geografskog Sjevernog pola i prešao glavni Grinič meridijan. Naučnici su takođe potvrdili da Zemljino magnetno polje i dalje slabi, brzinom od oko pet odsto na svakih 100 godina.

Ranije ove godine Nacionalna uprava za okeane i atmosferu SAD i Britanski geološki zavod bili su primorani da ažuriraju svjetski magnetni model, godinu dana prije planiranog roka, zbog brzine kojom se magnetni sjeverni pol pomjera od kanadskog Arktika ka ruskom Sibiru.

Svjetski magnetni model koristi se u mnogim oblastima, od aplikacija za kompas za pametne telefone, mapa i GPS usluga, do telekomunikacionih prenosnih sistema i navigacionih alata za razne agencije, uključujući Saveznu upravu za vazduhoplovstvo, NASA, američko Ministarstvo odbrane i NATO.

Komentarišući najnovije podatke, geofizičar Siaran Began rekao je za FT da kretanje pola ne samo da je “brže” nego devedesetih godina prošlog vijeka “nego je brže nego u prethodna četiri vijeka”, navode naučnici i ističu kako “zaista ne znaju mnogo o promjenama koje to pokreću“.

Kad je pol prešao meridijan Grinič i nastavio svoje kretanje prema istoku, čovječanstvo je ušlo u nepoznato, prenosi Sputnik.

Naučnici su ranije izrazili zabrinutost zbog kolebanja magnetnog sjevernog pola i njegovog mogućeg uticaja na magnetno polje koje štiti Zemlju. Bez polja, Zemlja bi bila izložena sunčevim olujama, što bi moglo nanijeti veliku štetu, od svemirskih letjelica do elektroenergetskih mreža. Čak i ako je magnetno polje netaknuto, planeta ostaje ranjiva.

Nacionalna akademija nauka SAD 2011. godine je izračunala da bi ponavljanje solarne oluje poput one koja je pogodila planetu 1859. godine moglo nanijeti čak dva biliona dolara početne štete i da bi bila potrebna decenija da se šteta sanira.

Štaviše, oslabljeno magnetno polje može dovesti do potencijalno kataklizmičnog procesa koji naučnici nazivaju „geomagnetnim preokretom“, u kojem Zemljin sjeverni i južni pol mijenjaju mjesta. Procjenjuje se da se posljednji takav zaokret dogodio prije oko 800.000 godina, a neki naučnici vjeruju da bi takav događaj uskoro mogao i da se ponovi, iako bi taj proces mogao da traje vjekovima.