EKO REKONSTRUKCIJA TE

Crna Gora mora da osigura da ekološka rekonstrukcija prvog bloka Termoelektrane Pljevlja ispuni zahtjeve kvaliteta vazduha ili da planira budućnost bez fosilnih goriva i prekid u zavisnosti od uglja, za dobrobit građana, održivu ekonomiju i zdravu životnu sredinu.

To je saošteno na okruglom stolu “Izazovi ekološke rekonstrukcije prvog bloka termoelektrane i toplifikacije Pljevalja”, koji je organizovala NVO Green Home u partnerstvu za Mrežom za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) u Pljevljima.

Izvršna direktorica Green Home-a Nataša Kovačević kazala je da je Evropa istrajna na putu do svog cilja – klimatski neutralnog kontinenta do 2050. godine.

“Zato je prije nedjelju dana Evropska komisija u Briselu predstavila Evropski zeleni plan, tzv. Green Deal koji za cilj ima osnaživanje ekonomije i u isto vrijeme očuvanje zdravlja i kvaliteta života građana. Plan uključuje sektor energetike, a podrazumijeva korake u energetskoj tranziciji ka obnovljivim izvorima uz napuštanje uglja“, pojasnila je Kovačević.

Ona je ukazala da s obzirom na jasan trend udaljavanja od uglja ka obnovljivim izvorima energije, sve je više finansijskih institucija odustalo je od daljih ulaganja u ugalj.

Podsjetila je da je paralelno sa projektom ekološke rekonstrukcije ponovo pokrenuto i pitanje toplifikacije Pljevalja, kao rješenje zagađenosti Pljevalja.

“Predložena rješenja i dalje podrazumijevaju korišćenje uglja, dok se tokom prethodnih godina u stručnim i javnim krugovima nije govorilo o alternativnim dugoročnim i na duže staze isplativijim rješenjima. Izgradnja toplifikacione mreže je imala možda smisla prije 40 godina kada je TE Pljevlja puštena u rad“, smatra Kovačević.

Potpredsjednik Opštine Pljevlja Mervan Avdović podsjetio je da su u toj lokalnoj samoupravi formirana radna grupa za implementaciju projekta Daljinskog grijanja i smanjenja zagađenja vazduha u Pljevljima, kojom rukovodi predsjednik Opštine, a u kojoj se, kako je naveo, nalaze eminentni stručnjaci.

“Kao rezultat rada grupe, za početak imamo raspisana dva tendera. Prvi tender odnosi se na izbor stručnog konsultanta koji će izvršiti analizu postojeće dokumentacije u vezi toplifikacije, analizu toplotnog konzuma i pripremiti tendersku dokumentaciju za realizaciju projekta primarnog toplovoda“, naveo je Avdović.
On je kazao da se drugi tender odnosi na adaptaciju fasade, fasadnih otvora u cilju implementacije mjera energetske efikasnosti za zgrade koje se griju iz kotlarnice.

“Vrijednost tendera je 367 hiljada eura sa PDV-om i otvoren je do 24. januara“, dodao je Avdović.

V.d. izvršnog direktora Termoelektrane Luka Jovanović pojasnio je da se predmet ekološkog projekta zasniva na primjeni, navodeći da su vodili računa o važećim zakonskim propisima Crne Gore i zakonskoj regulativi, važećoj regulativi EU o zaštiti životne sredine, kao i o važećim lokalnim i tehničkim standardima.

“To je bio zadatak prilikom izrade idejnog projekta, što je ispoštovano. On je bio uslov da bismo mogli raspisati sledeće postupke savremene tehničke prakse i najbolje raspoložive tehnike za odgovarajuće aktivnosti i rekonstrukcije“, rekao je Jovanović.

Predstavnik Centra za ekologiju i održivi razvoj iz Srbije (CEKOR), Zvezdan Kalmar, smatra da je budućnost u obnovljivim izvorima energije, kao i da treba odrediti koje su to obaveze koje Crna Gora treba da ispuni u svom procesu priključivanja EU.

“Evropska zajednica, čiji je član Crna Gora, donosi nove standarde i zahtjeve. Jedan od najozbiljnih zahtjeva će biti ispitivanje dugoročne uloge izbora koji se baziraju na fosilnim gorivima“, istakao je Kalmar.

Centar za životnu sredinu Bosne i Hercegovine, Denis Žiško, podsjetio je da je Tuzla prije četiri decenije krenula u projekat toplifikacije.

“Mi smo i dalje jedan od gradova rekordera u regionu, pa i u svijetu po zagađenju vazduha. Tako da neću reći da daljinsko grijanje i širenje mreže daljinskog grijanja ne valja. To nije istina – ono valja. Ali političari ne bi trebalo da predstavljaju taj projekat kao da će riješiti u potpunosti problem zagađenja vazduha“, smatra Žiško.