ANALIZIRATI KORISTI

Ministarka ekonomije Dragica Sekulic saopstila je za TVCG da je Vlada Crne Gore ozbiljna i odgovorna, da vodi racuna o ekonomskoj dobrobiti gradana te da je zato potrebno dobro razmotriti inicijativu “mali Sengen”. Sekulic kaze da je potrebno priupitati crnogorske institucije, sagledati cjelokupne benefite te se o inicijativi i izjasniti. Sekulic istice da bi Crna Gora mozda samo trosila energiju na nesto sto je vec uradila.

“Ja razumijem inicijatore, jer to su zemlje koje su zbog razlicitih trgovackih barijera koje su postavljale jedni drugima, mozda bi im bila potrebna nova inicijativa kako bi iznova obecali ono sto smo mi vec odavno radili sa kompletnim regionom,” kazala je ona.

Upitana da li Crna Gora moze da izgubi ekonomsku dobit ako ne postane clanica malog Sengena, Sekulic kaze da u tom papiru nema nista novo sto vec do sada region nije imao u razlicitimn deklaracijama i sporazumima.

“Potpuno je jasno da je Crna Gora vec otvrorila svoje granice. Ja moram to reci zbog gradana”, navela je ona.

“Gradani Crne Gore sa licnom kartom jedino ne mogu putovati u Hrvatsku”, navela je ona, isticuci kako u tome nema nista novo sto Crna Gora vec nije uradila.

Sekulic kaze da sve regionalne inicijative, koje su podrazumijevale regionalnu povezanost, bile su pod patronatom EK. Sve su nam one pomagale da ispunimo obaveze i da budemo blize EU.

“Nijesam sigurna da inicijativa u potpunosti tome doprinosi. Ali dacemo vremena nasim institucijama da se o tome i izjasne,” rekla je Sekulic.

UPRAVA JAVNIH RADOVA

Uprava javnih radova potpisala je ugovor o realizaciju projekta ,,Podrska implementaciji i monitoringu upravljanja vodama” cija je vrijednost 2,4 miliona eura, a rok implementacije 36 mjeseci.

Ugovor je potpisan sa konzorcijumom na celu sa kompanijom EPTISA Southeast Europe d.o.o. iz Srbije.

“Rijec je o prvom projektu UJR u oblasti klimatskih promjena, definisanom u okviru Godisnjeg akcionog programa za 2016. godinu (CAP 2016) iz Instrumenta za pretpristupnu pomoc (IPA)”, saopsteno je iz UJR.

Pored kompanije iz Srbije, clanovi konzorcijuma su jos EPTISA Servicios de Ingenieria S.L iz Spanije i Safege iz Francuske.

“Upravljanje vodama, u skladu sa Zakonom o vodama, realizuje se kroz zastitu voda i zastitu od voda. Projekat tretira oba aspekta i to kroz dalje uspostavljanje monitoringa voda i aktivnosti na zastiti od voda”, navodi se u saopstenju.

U toku je implementacija IPA 2014 projekta “Jacanje kapaciteta u cilju implementacije Okvirne direktive o vodama”, kojim se pripremaju planovi upravljanja rijecnim slivovima, kao osnovni dokumenti u sektoru voda, kao jednom od najznacajnijih za Poglavlje 27 – Zivotna sredina.

“Ovim projektom ce se implementirati ostale direktive o vodama, sto je od sustinskog znacaja za kvalitetno uspostavljanje sistema upravljanja vodama u skladu sa EU direktivama za vode i sprovodenje svih obaveza u sektoru voda kao dijelu Poglavlja 27.”

NAREDNE DVIJE SEDMICE

Cijene goriva ostace nepromijenjene naredne dvije sedmice, saopsteno je iz Ministarstva ekonomije.

Gradani ce litar euraosupera 95 i 98 i narednih 15 dana placati 1,31 eura, odnosno 1,35 eura.

Litar euraodizela kostace 1,26 eura, a loz ulje za veleprodaju 1,2 eura.

Posljednje promjene cijena goriva bile su 15. oktobra kada su euraosuper 95 i 98 pojeftinili tri centa, dok je cijena euraodizela ostala nepromijenjena.

Prema odredbama Uredbe o nacinu obrazovanja maksimalnih maloprodajnih cijena naftnih derivata, naredni obracun ce se obaviti 25. novembra, a eventualno izmijenjene vrijednosti naftnih derivata vazice od 26. novembra.

ITALIJA – CRNA GORA

Podmorski energetski kabl izmedu Crne Gore i Italije bice svecano pusten u rad u petak 15. novembar, saopsteno je iz italijanske kompanije “Terna”.

Na dogadaju ce govoriti italijanski predsjednik Serdo Matarela u Italiji i predsjednik Crne Gore Milo Dukanovic u Crnoj Gori.

“Ceremonija inauguracije infrastrukture interkonekcije Italija – Crna Gora, ce se odrzati u petak 15. novembra, u okviru Konvertorske stanice Terne u Kotoru (Lastva Grbaljska)”, saopsteno je iz Terne.

Infrastruktura predstavlja prvi ,,energetski most” izmedu Evropske unije i Balkana i promovise integraciju energetskih trzista, garantujuci visoke standarde sigurnosti, ekasnosti i odrzivosti crnogorskog, italijanskog i evropskog elektroenergetskog sistema.

Ukupna duzina kabla izmedu Peskare i Rta Jaz iznosi 455 kilometara, od cega je duzina podmorskog dijela 433 kilometra.

Investicija je vrijedna oko milijardu eura.

ZAKON O PIO

Ako od janura 2020. ne pocne primjena novih odredbi Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, USSCG ce pokrenuti proceduru za organizovanje referenduma na tu temu. To je gostujuci u Jutarnjem programu TVCG kazao, generalni sekretar Unije Srda Kekovic.

“Mislimo da cemo, ako krenemo u tu aktivnost, ako to bude nuzno, imati podrsku velikog broja gradana. Onda cemo obavezati Skupstinu Crne Gore da raspise referendum po tim pitanjima, a tada ostavljamo gradanima da se opredijele na tu temu”, naveo je Kekovic.

Podsjetio je da bi tokom ove sedmice trebalo da bude odrzana nova sjednica Socijalnog savjeta, na kojoj ce se raspravljati o novom povecanju minimalne zarade, kao i o izmjenama Zakona o radu i Zakona o PIO.

Kekovic, vjeruje da ce Vlada ispostovati socijalni dijalog. Ponovio je da Savez i Unija slobodnih sindikata traze od Vlade da do kraja godine usvoji izmjene Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, kako bi primjena pocela od 2020. godine.

“Ako primjena tog zakona pocne, kako ocekujemo 1. januara 2020. godine starosna granica za odlazak u penziju za zene zaustavice se na 64 godina, a za muskarce na 66 godina”, podsjetio je Kekovic.

I minimalna penzija bi trebalo da bude povecana na 145 eura.

“Sustina penzionog sistema je da imamo u toj dobi jedan dostojanstven zivot, da zivimo od penzije, a ne da imamo penzioni sistem koji nikome ne sluzi”, porucio je Kekovic.

Podsjetimo Zajednicki sastanak rukovodstava SSCG i USSCG, odrzan je prosle sedmice povodom predstojece sjednice Socijalnog savjeta Crne Gore kojoj ce prisustvovati i predsjednik Vlade Crne Gore, Dusko Markovic.

“Predstavnici ove dvije sindikalne centrale dogovorili su se da na predstojecoj sjednici Socijalnog savjeta insistiraju na davanju garancija da ce se izmjene Zakona PIO usvojiti do kraja godine, a u suprotnom ce pristupiti realizaciji aktivnosti koje su zbog postignutog kompromisa obustavili u prethodnom periodu, kao i da ce insistirati na rjesenjima koja su zagovarali na pocetku proslogodisnje kampanje o predlozenim izmjenama Zakona PIO”, porucili su ranije iz sindikata.

U CG

Podgoricka kompanija World vision corp (WVC) namjerava da, prema rijecima jednog njenih od osnivaca i suvlasnika, Sretena Duretica, u Crnoj Gori izgradi prve elektrane na kineticki pogon, uz strateskog partnera China Rainbow International Investment (CRIIC).

Duretic je porucio da ta kompanija s jedne strane raspolaze tehnologijom, a sa druge sposobnim partnerom kineskom drzavnom firmom China Rainbow International Investment (CRIIC), spremnom da u Crnoj Gori investira i u elektrane snage vece od 100 megavati (MW).

Duretic je saopstio Pobjedi da je kineticka energija najjeftinija i najzelenija energija, kao i da ce ta kompanija predloziti Vladi da ti energetski objekti na kineticki pogon udu u zakon o zelenoj energiji.

Duretic je naveo da je kompanija World vision corp u saradnji sa svojim strateskim partnerom za Evropu kineskom kompanijom CRIIC, vec vise od cetiri godine pratila razvoj projekta takozvane kineticke energije njemacko-svajcarskog holdinga Save the Planet, i sada je nosilac projekta, a uskoro i licencirani partner za teritoriju Crnu Gore i Srbije.

“Kada je to sve pocelo, malobrojni su oni koji su bili spremni da se izbore sa svim predrasudama i realnim preprekama koje su prije svega dolazile od interesnih grupa kojima nije bilo pogodno da se ova najzelenija i najjeftinija energija utemelji na trzistu uvijek neophodne i deficitarne energetike. Razlog je veoma jasan i lezi u velikoj isplativosti ove tehnologije u odnosu na sve ostale”, kazao je Duretic.

Prema njegovim rijecima, vrijeme povrata te investicije je mnogo brze nego u slucajevima elektrana na druge vidove energije.

“Cijena proizvodnje je u periodu otplate investicije manja od tri centa za jedan kilovat (kW), sa vremenom otplate investicije od svega nesto vise od pet godina”, rekao je Duretic.

On je naveo da ti projekti i tehnologija ne zahtijevaju nikakve koncesije, niti subvencije za zelenu energiju.

“BUDI ODGOVORAN”

U okviru kampanje Budi odgovoran ove sedmice je evidentirano pet prijava, na osnovu kojih nije izrecena nijedna novcana kazna.

Nepravilnosti nijesu utvrdene prilikom kontrole brze hrane Gurman i butika JD u Podgorici.

Gradani su se zalili i na smece i deponiju.

Kampanju Budi odgovoran krajem decembra 2013. godine pokrenuli su Ministarstvo finansija i Kancelarija Programa Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) u Crnoj Gori s ciljem da doprinese jacanju svijesti javnosti i vecem ukljucivanju gradana u borbi protiv sive ekonomije.

Projekat omogucava gradanima da jednostavno i brzo ukazu na nepravilnosti, poput neizdavanja fiskalnih racuna, rada na crno ili krsenja potrosackih prava i pomognu nadleznim institucijama da se sto uspjesnije izbore sa sivom ekonomijom.

Gradanima su ostavljene na raspolaganje tri opcije da prijave uocene nepravilnosti, putem mobilne aplikacije Budi odgovoran, web sajta www.budiodgovoran.me i kol centara Poreske uprave (PU) na broj 19707 ili Uprave za inspekcijske poslove 080 555 555.

U NAREDNOJ GODINI

Rast crnogorske privrede u narednoj godini prognoziran je na oko 3 odsto, kazala je za Televiziju Crne Gore generalna direktorica Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) Sarlot Rua. Istice da je Crna Gora do sada odgovorno koristila sredstva Banke, a brojni projekti i savjetodavni programi, crnogorsku privredu priblizavaju Evropskoj uniji. Kada je rijec o sivoj ekonimiji, napretka, kaze, ima, ali istice i da moze bolje. Predstojeci Investicioni samit u Londonu bice prilika i za nove aranzmane sa Crnom Gorom, najavljuje generalna direktorica EBRD-a.

Evropska banka za obnovu i razvoj u Crnoj Gori do sada je investirala 578 miliona eura u vise od 50 projekata, cija je ukupna vrijednost vise od milijardu eura, kaze za Televiziju Crne Gore generalna direktorica EBRD-a za centralnu i jugoistocnu Evropu Sarlot Rua. A da li smo ta sredstva odgovorno koristili?

“Apsolutno. Blisko saradujemo sa Agencijama kojima smo dali kredite i projekti dobro napreduju. Rijec je o izgradnji puteva, luka, zeljeznice. Nasi klijenti su i privatne kompanije i banke i veoma smo zadovoljni nacinom na koji klijenti u Crnoj Gori rade”, kazala je Rua.

Ukupne investicije EBRD-a, po glavi stanovnika, kada se posmatra region, najvece su upravo u Crnoj Gori, i banka je spremna da pomogne i unaprijedi investicionu klimu.

Na pitanje da li je ta saradnja priblizila Crnu Goru Evropskoj uniji, posto tezimo da gradimo ekonomiju blisku onoj koju trazi Brisel, Rua je izricita, “da, definitivno”.

“Nasi projekti kao i savjetodavni programi priblizavaju crnogorsku privredu Evropskoj uniji i to na vise nacina. Uz pomoc nasih investicija izgradena je infrastruktura, privrede se povezuju, ulaze se u razvoj luka i energetsku povezanost. Uz to, kompanije usvajaju poslovne standarde kako bi mogle da izvoze svoje proizvode na evropsko trziste ili zadovolje nivo usluga koje ocekuju turisti kada dodu u Crnu Goru. S druge strane, imamo savjet gdje zajedno sa privatnim sektorom i Vladom nastojimo da prevazidemo poslovne barijere radi izlaska na evropsko trziste”, kazala je Rua.

Evropska banka cesto naglasava nelojalnu konkurenciju i sivu ekonomiju kao kljucne probleme crnogorske privrede. Rua kaze da je Crna Gora na tom polju postigla odredeni napredak.

“Ima napretka, ali moze da se uradi i vise. Siva ekonomija nije vise tako izrazen problem kao sto je bila ranije, povecava se broj kompanija koje tacno prijavljuju svoje poslovne rezultate”, kazala je.

Na pitanje, Kakve su projekcije Evropske banke o rastu crnogorske privrede i BDP-u, generalna direktorica EBRD-a za Centralnu i Jugoistocnu Evropu odgovara: “Upravo smo revidirali nase prognoze za 2019. i projekcija rasta je 2,8 odsto, a u 2020-oj blize 3 odsto. Ali to su prognoze, vidjecemo sta ce se desavati u stvarnosti”.

Najvecu razvojnu sansu Crne Gore, Rueva vidi u turizmu, ali i proizvodnji hrane i vina. Vazno je istice, pospjesiti sopstvenu proizvodnju i sto manje se oslanjati na uvoz iz susjednih zemalja. Ulaganje u obnovljive izvore energije smatra jos jednom mogucnoscu za razvoj. Bice to i jedna od vaznih tema na Investicionom samitu zemalja Zapadnog Balkana u februaru u Londonu.

Na pitanje, da li je realno ocekivati Nove aranzmane sa Crnom Gorom, kaze da je u toku nekoliko pregovora sa crnogorskim klijentima.

“Ne mogu da otkrivam sta cemo tom prilikom i potpisati, ali bice odredenih dogovora. Cilj samita je da poveca prekogranicnu saradnju, kao i saradnju privatnog i javnog sektora. Trenutno radimo na agendi samita”, kazala je Rua.

Istice da ce vazna tema biti razvoj regionalnog turizma, putne infrastrukture i unapredenje regionalne trgovine i robne razmjene.

Snezana Mirkovic, TVCG

BREGU PORUCILA

Savjet za regionalnu saradnju (RCC) podrzava sve inicijative koje doprinose stvaranju jedinstvenog trzista u regionu, po uzoru na ono Evropske unije (EU), zasnovano na cetiri temeljne slobode, saopstila je njegova generalna sekretarka Majlinda Bregu.

Takve inicijative bi, prema njenim rijecima, trebalo potpuno da se ugledaju na modele EU, na nacin da stvore odskocnu dasku ka potpunoj integraciji regiona.

“Hitno treba raditi na odlucnom uklanjanju barijera u regionu. RCC je ovog ljeta u Poznanju predstavio ideju kretanja sirom regiona s licnim kartama i stoga pozdravljamo sve iskrene inicijative o procesima liberalizacije, bilo da se radi o transportu, trgovini, kretanju ljudi, digitalizaciji ili nekoj drugoj oblasti, jer ovdje vise nema mjesta protekcionizmu”, rekla je Bregu nakon sastanka lidera Zapadnog Balkana u Ohridu.

RCC je, kako je dodala, spreman da nastavi i intenzivira rad na primjeni visegodisnjeg plana o Regionalnom ekonomskom prostoru, pa i vise od toga, u sveobuhvatnom obliku.

Bregu je porucila da je svaka inicijativa za ekonomski razvoj regiona, koja je potekla iz regiona i na njega usmjerena, predstavlja sustinsko razumijevanje prirode i prednosti regionalne saradnje.

,,Ocekujemo da ce ovaj proces zacrtati viziju, dati novu dinamiku i pospjesiti nadogradnju i preuzimanje incijative oko novog, unaprijedenog plana o Regionalnom ekonomskom prostoru i buducnosti Berlinskog procesa. Ta inicijativa ima potencijal da bude od kljucnnog znacaja u stvaranju nove metodologije pristupanja EU”, zakljucila je Bregu.

Ucesnici sastanka razgovarali su o inicijativama uklanjanja barijera slobodnom kretanju robe, usluga, kapitala i ljudi kroz cijeli region.

Osim lidera sa Zapadnog Balkana, i predstavnika RCC-a, sastanku su prisustvovali i predstavnici EU, Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), Svjetske banke (SB) i Evropske investicione banke (EIB).

Sljedeci sastanak je planiran za 21. decembar u Dracu.

ANO

U Crnoj Gori trenutno 24 osobe posjeduju ovlascenje za obavljanje aktuarskih poslova, iako je ta profesija na poceku razvoja, saopsteno je iz Agencije za nadzor osiguranja (ANO).

,,U Crnoj Gori trenutno 24 osobe posjeduju ovlascenje za obavljanje aktuarskih poslova, od cega je pet stranih drzavljana, a 19 crnogorskih”, kazali su agenciji Mina-business predstavnici ANO.

Oni su rekli da su u ovoj godini tri osobe dobile ovlascenje za obavljanje aktuarskih poslova.

“Aktuarska profesija u Crnoj Gori je i dalje na pocetku razvoja. Broj licenciranih aktuara na trzistu Crne Gore je jos mali, a interesovanje za bavljenje tom vrstom profesije, postoji i raste”, smatraju u ANO.

Aktuar je strucnjak koji se bavi tehnickim aspektima osiguranja, odnosno matematikom osiguranja – izracunavanjem tarifa osiguranja, rizika i rezervi osiguranja. On primjenjuje statisticke metode, teoriju vjerovatnoce i finansijsku matematiku za sva pitanja koja se ticu osiguranja.

Iz ANO su naveli da interesovanje za angazovanje aktuara, osim osiguravajucih drustva, pokazuju i revizorske kuce, koje su zbog malog broja raspolozivih licenciranih aktuara na crnogorskom trzistu primorani da angazuju aktuare sa drugih trzista.

“Aktuarska profesija ce posebno dobiti na znacaju i vaznosti u rezimu Solventnost 2, cije je uvodenje na crnogorskom trzistu osiguranja u fazi pripreme, a gdje ce aktuarska znanja i vjestine biti potrebne i primjenjive ne samo u tradicionalnim podrucjima, kao sto su razvoj proizvoda, izrada tarifa i obracun tehnickih rezervacija, vec i u domenima modeliranja i upravljanja rizicima”, objasnili su iz ANO.

Oni su podsjetili da je Crnogorsko aktuarsko drustvo (CAD) formirano u decembru prosle godine kao strucna, nezavisna i neprofitna organizacija osnovana sa ciljem razvoja i unapredenja aktuarske nauke i struke, njene prakticne primjene i strucnog usavrsavanja i obrazovanja aktuara.

U ovom trenutku, CAD ima 24 redovna clana.

“Agencija ce u narednom periodu intenzivati saradnju sa CAD-om i univerzitetskim jedinicama zbog definisanja podrucja zajednickog djelovanja u dijelu edukacije aktuara, sto bi doprinijelo daljem razvoju aktuarske profesije u Crnoj Gori”, zakljucili su iz ANO.
Obavljanje aktuarskih poslova definisano je Zakonom o osiguranju, a ANO organizuje i sprovodi obuku i polaganje strucnog ispita.