SDP CETINJE

Cetinjski Odbor SDP-a podnio je inicijativa kojom traže da sjednici Skupštine Prijestonice, o stanju bezbjednosti u tom gradu, prisustvuju i Milovana Pavićevića, načelnika Centra bezbjednosti Podgorica i Enisa Bakovića, pomoćnika direktora Uprave policije za Sektor kriminalističke policije.

Inicijativu su uputili predsjednici Skupštine Prijestonice Cetinje Maji Ćetković i gradonačelniku Aleksandru Kašćelanu.

Povodom sjednice Skupštine Prijestonice Cetinje zakazane za ponedjeljak, a vezano za, kako navode u SDP-u, ozbiljno narušenu bezbjednosnu situaciju na Cetinju, smatraju neophodnim da na sjednicu budu pozvani Milovana Pavićevića, načelnika Centra bezbjednosti Podgorica i Enisa Bakovića, pomoćnika direktora Uprave policije za Sektor kriminalističke policije.

“Oni predstavljaju hijerarhijski i suštinski direktno odgovorne funkcionere Uprave policije za problematiku koja je tema zakazanog skupštinskog zasijedanja i u svakom slučaju imaju mnogo veću odgovornost za stanje bezbjednosti od načelnika i pripadnika Odjeljenja bezbjednosti Cetinje”, poručiju iz SDP-a.

Iz cetinjskog odbora SDP-a poručuju da su ozbiljno zabrinuti za bezbjednost svih građana Cetinja.

“Jedino na ovaj način najavljeno skupštinsko zasijedanje može imati puni smisao i doprinijeti onome što građani neizostavno očekuju, a to je snažan odgovor državnih organa i konkretne mjere koje će rezultirati poboljšanjem bezbjednosne situacije i smanjenju zabrinutosti svih građana Prijestonice”, poručuju iz Odbornički klub SDP-a.

POTPISAN MEMORANDUM

Predsjednik Opštine Bar Dušan Raičević i direktor JP Regionalni vodovod Goran Jevrić, potpisali su memorandum o saradnji, koji podrazumijeva izgradnju vodovodne i kanalizacione mreže u naseljima koja decenijama čekaju na ovu neophodnu i značajnu infrastrukturu – Veliki Pijesak, Dobra Voda i Utjeha.

Vlada Crne Gore, uz podršku Evropske banke za obnovu i razvoj za to će opredijeliti 12.000.000 eura.

Danas je ozvaničen početak radova u Ulici “Bratstvo i jedinstvo”, na Velikom Pijesku, koje finansira, isključivo, lokalna uprava sa 325.000 eura.

“Ovo je istorijski momenat za Bar”, ocijenio je predsjednik Opštine Dušan Raičević.

Dok se na drugom kraju Mrkojevića, u naselju “Sveti Ivan”, izvode radovi na izgradnji vodovodne mreže, ovaj značajan posao počeo je i na Velikom Pijesku, atraktivnoj turističkoj destinaciji u barskoj opštini.

“Od avgusta, 2018. godine,  nastojimo da idemo u pravcu konačnog rješavanja višedecenijskog problema ovog naselja. Tim prije, što su stanovnici u ovom dijelu barske opštine, prioritetno orjentisani na razvoj turizma. Danas smo ozvaničili početak radova u Ulici “Bratstvo i jedinstvo”, u dužini od 650 metara, nakon okončanog tenderskog postupka u decembru, i zaključivanja ugovora sa najpovoljnijim ponuđačem. Za to smo opredijelili 325.000 eura, a u toku je i postupak eksproprijacije zemljišta, za što će iz budžeta lokalne uprave biti izdvojeno 380.000 eura”, kazao je  predsjednik opštine.

On je, potpisivanje memoranduma sa direktorom JP Regionalni vodovod, Goranom Jevrićem, ocijenio istorijskim momentom za Bar.

“Jasno šaljemo poruku našim sugrađanima da želimo da se riješe svi njihovi važni životni problemi i izazovi, kao i da pružimo punu podršku turističkim poslenicima, koji, iz godine u godinu, bilježe sve značajniji  promet. Veliki Pijesak danas nije samo turističko mjesto, već mali grad sa 10.000 objekata i ljeti, sa preko 30.000 stanovnika”, istakao je Raičević.

Direktor JP Regionalni vodovod Goran Jevrić, podsjetio je da je Vlada Crne Gore, do sada, uložila 11.000.000 eura kako bi Bar bio priključen na regionalnu vodovodnu mrežu 2011. godine.

Od tada se, istakao je, radi na institucionalnom rješavanju problematike izgradnje sekundarne vodovodne i kanalizacione mreže.

“Vlada je dala saglasnost za kredit kod Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD), u ukupnom iznosu od 12.000 000 €. Sredstva će biti uložena za izgradnju nedostajuće vodovodne i kanalizacione mreže u naseljima Veliki Pijesak, Dobra Voda i Utjeha, čime ćemo sve objekte priključiti na postrojenje za tretman otpadnih voda. Dakle, prvi put, za jedno veliko područje, koje pokriva 30 % površine barske opštine, gradimo važnu komunalnu infrastrukturu, koja će dati podstrek daljem razvoju turističke privrede”, kazao je Jevrić.

Mještani u ovim barskim naseljima nijesu krili zadovoljstvo i sreću  zbog konačnog rješavanja krucijalnog životnog pitanja.

“Veoma smo srećni i zahvalni predsjedniku opštine, Dušanu Raičeviću i direktoru Regionalnog vodovoda, Goranu Jevriću, na ovoj velikoj podršci. Do sada smo vodu dopremali cistjernama. Nadam se da će to biti prošlost, da ćemo svi bolje i lakše živjeti i raditi”, kazao je Esad Martinović, vlasnik ugostiteljskog objekta na Velikom Pijesku.

Radove izvodi barska kompanija “Kalamper”, koja na ovom ovom dijelu obale posjeduje dva ekskluzivna hotela sa 4 plus zvjezdice.

“Kao mještanin, Mrkojević, neizmjerno sam srećan i zahvalan predsjedniku Raičeviću i gospodinu Jevriću, što su usmjerili sredstva za ovo prepoznatljivo turističko naselje u Baru i rješavanje problematike vodosnabdijevanja”, istakao je Emin Kalamperović, vlasnik kompanije “Kalamper”, koji je obećao da će radovi, biti završeni u najkraćem roku. 

Narednih dana, najavio je direktor Regionalnog vodovoda Goran Jevrić, biće odabran stručni konsultant koji će raditi na idejnom rješenju za kompletan vodovodni i kanalizacioni sistem u ovim nasljima, a do kraja godine biće raspisan tender za izvođača radova.
 
Vesna Šoškić, TVCG

U FRANCUSKOJ

Na današnji dan 1921. u Kap Antibu, u Francuskoj, umro je crnogorski kralj Nikola I Petrović Njegoš.

Nikola Mirkov rođen je 7. oktobra 1841. na Njegušima, a na crnogorski prijesto stupio je 1860, nakon smrti knjaza Danila, ubijenog u Kotoru.

Za vrijeme 58-godišnje vladavine Nikole I Petrovića, Crna Gora je doživjela veliki uspon, ali i pad. Modernizacija države i društva ostvarivala se kroz donošenje Opšteg imovinskog zakonika, konstituisanje Narodne skupštine, vlade, Državnog savjeta, donošenje ustava, formiranje stajaće vojske, otvaranje škola, gradnju bolnica, puteva, željezničke pruge, pomorskog saobraćaja, kroz uspostavljanje telegrafskih i telefonskih komunikacija, razvoj turizma i kulture, kroz štampanje crnogorskog novca – perpera, jačanje međunarodne komunikacije Crne Gore s evropskim zemljama, otvaranje poslanstava (ambasada).

Na bojnom polju, knjaz Nikola je zaustavio Drugi pohod Omer-paše Latasa na Crnu Goru, odnio pobjedu na Vučjem Dolu i Fundini, a u Prvom i Drugom balkanskom ratu vodio je nekoliko uspješnih bitaka, od kojih su one na Skadru i Bregalnici, pokazalo se, bile nepotrebne.

Za vladavine knjaza Nikole, Crna Gora je međunarodno priznata kao suverena država na Berlinskom kongresu 1878. Na unutrašnjo-političkom planu, sproveo je niz reformi, no, stekao i protivnike, koji su, posebno nakon donošenja Ustava 1905. i početaka parlamentarnog života, nezadovoljni njegovom neograničenom vlašću, u dva navrata željeli da ga liše prijestola, čak i života. Na pedesetogodišnjicu vladavine (1910), uzdigao je crnogorsku knjaževinu na stepen kraljevine i formalno se, jer je već 1900. nosio titulu «Njegovo kraljevsko visočanstvo knjaz» , proglasio kraljem.

Taj čin je pozdravljen i blagonaklono prihvaćen od evropskih država. Tokom Prvog svjetskog rata, crnogorsku vojsku prepustio je srpskoj komandi; 1916. nakon iscrpljujućih bitaka na Mojkovcu i na širokom Lovćenskom frontu, Crna Gora je prekinula otpor a kralj je, ne mogavši da prihvati poraz, kao ni uslove kapitulacije od strane Austrougarske, napustio zemlju. U izganstvu je formirao izbjegličku vladu, pokušavajući da posredstvom diplomatskih kontakata konsoliduje stanje u Crnoj Gori, u koju je već krajem rata, pod firmom oslobodilačke, umarširala srpska vojska.

Na tzv. Velikoj podgoričkoj skupštini, organizovanoj protivno Ustavu Crne Gore, za koju su delegati birani javno i posredno, pod zaštitom puščanih cijevi, izglasana je odluka o prisajedinjenju Crne Gore Srbiji, detronizaciji dinastije Petrović-Njegoš i samog kralja Nikole. Bio je to akt likvidacije crnogorske države, čak i nacionalnog identiteta Crnogoraca. Kralj je samo tri godine nadživio svoju kraljevinu, i umro kao izgnanik.

Sahranjen je u San Remu, a njegovi posmrtni ostaci preneseni su na Cetinje 1. oktobra 1989. godine.

LAŽNA FOTOGRAFIJA

Opozicioni mediji u Crnoj Gori, tabloidi u Srbiji i neki korisnici društvenih mreža, su objavili da je jučerašnjoj litiji, u organizaciji Mitropolije crnogorsko primorske, u Podgorici prisustvovalo oko 100.000 građana.

Kako bi javnost “uvjerili u brojnost vjernika SPC u Crnoj Gori” objavili su lažnu fotografiju.

Naime, objavili su fotografiju sa jednog od javnih okupljanja u Vašingtonu održanom prije dvije godine. Međutim kako internet “sve pamti” nije prošlo puno vremena – laž je otkrivena.

Portal IN4S je objavio tu fotografiju, predstavljajući je kao litiju u Podgorici, ali su ubrzo vijest i fotografija povučeni.

KORONAVIRUS

Još uvijek nijedan kruzer nije otkazao dolazak u Luku Kotor, ali bi pojava koronavirusa negativno uticala na turizam i prihode u Crnoj Gori. To je kazao vlasnik jedne turističke agencije Mihailo Vukić, gostujući u Jutarnjem programu TVCG.

“Koronavirus je pred vratima, nadam se da ga neće biti, ali ako se desi to će uticati na dolazak turista u Crnu Goru, na posjetu, na BDP, na prihode”, naveo je Vukić.

Ove godine je, kako dodaje, planiran dolazak oko 500 kruzera u Luku Kotor, što je oko 600 do 700 hiljada ljudi.

“Svi brodovi za koje je planirano da ove godine uplove u Luku Kotor, doći će shodno najavama. Luka Kotor će sigurno preduzeti sve mjere predostrožnosti, a to će učiniti i druge institucije”, kazao je Vukić.

On navodi i da su gubici u svijetu, uzrokovani koronavirusom, veliki.

SRĐAN ŠUŠNJICA

Ono što se posljednjih mjeseci dešava u Crnoj Gori, slike su radikalnog nacionalno-vjerskog zanosa i fundamentalizma, navodi u autorskom tekstu za Pobjedu Srđan Šušnjica, profesor na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zenici.

Piše: Srđan Šušnjica

Od kraja decembra 2019. u Crnoj Gori na površinu isplivava težak i tužan povijesni glib taložen protekle tri postkomunističke i postjugoslovenske decenije. Glib je to i “velike Srbije” i druge Jugoslavije, ali i crnogorskog društva koje se skoro 15 godina poslije sticanja nezavisnosti države ne želi ili ne može suočiti sapolit-ideološkiin Himerama svoje recentne prošlosti

Što je to sadašnjica u Crnoj Gori?

Pokušaj državnog prevrata; bojkoti opstrukcije rada najvišeg tijela u državi; prijetnje oružanim pobunama i prolijevanjem krvi; nasilja u parlamentu; balvan barikade po putevima; ostrašćeni mladi nacionalisti na barikadama i bakljadama; mantijaši SPC-a na čelu reakcionarnih falangi; kukumavke i deklaracije o “ugroženosti Srba”; vulgarna anticrnogorska histerija srbijanskih i republiko-srpskih režimskih medija i proruskih izdanja; gnusne poluistine i laži koje iz tabloida Aleksandra Vučića guta vjerujući narod “srpskih zemalja”; pozivi na nasilno rušenje “bezbožne” vlasti… Red bacanja kletvi, red ekskomunikacije iz SPC-a, pa red svetačkih moštiju; pa malo “krilatog novorođenčeta”; sve garnirano svakodnevnim pomazanjima, molebanima i “dokazivanjima” božijih čuda za Risto-vjerujući anti-NATO narod, te božijih kazni za mrske “bezbožnike” i njihove zakone…

Slike su ovo radikalnog nacionalno-vjerskog zanosa i fundamentalizma. Po drugu Risti, slike su to “vaskrsavanja naroda”, hoteći reći da ih nije na ulice izvela mašinerija SPC-a i DF-a, već, eto, “božija” volja i naum. Rekao bih da je to ipak “volja” nedovršenih istorijskih procesa i neporažene pan-srpske ideologije krvi i tla iz devedesetih godina. Velikodržavna ideologija “velikosrpstva” nije iščezla, samo je promjenila ideološke i realpolitičke agense i forme koji je nose. Nekada nam se ukazivala u formi “događanja naroda”, a danas, kako je to odlično primjetio Ivan Colović, u formi “događanja boga” (Peščanik, 19. 2.2020.).

OSLONCI IDEOLOGIJE KRVI I TLA

Ova promjena forme ukazuje i na nestanak onih najkrupnijih realpolitičkih oslonaca ove ideologije: nema više korupsa JNA, partijsko-udbaško-paravojnih struktura, apsolutne kontrole medija, nema više ni akumuliranog javnog bogatstva SFRJ.

Ali ukazuje i na nastanak nekih novih oslonaca u vidu malignog ekonomskog, političkog i obavještajno bezbjednosnog uticaja Putinovog režima i Ruske pravoslavne crkve u tzv. “srpskim zemljama”, te sve intenzivnije militarizacije i naoružavanja Srbije i Republike Srpske. Ako se zagledamo u recentnu prošlost, pet je istorijski najodrživijih rezultata divljanja “velikosrpstva” po susjednim republikama i pokrajinama devedesetih: 1) genocid u Bosni i etnička čišćenja u dijelovima Srbije, Vojvodine, Crne Gore i na Kosovu; 2) paradržava, u bih entitet RS u Bosni; 3) teritorij sjevera Kosova i, ako se dese, famozne “ZSO”; 4) beogradsko-zagrebački dogovorni progon Srba iz Hrvatske u zamjenu za progon nesrba iz Bosanske Krajine; i 5) uništavanje nepoželjnog kulturno-istorijskog naslijeđa, interetničke i interkonfesionalne demografije.

Zajednički politički nazivnik svih ratnih uspjeha zvaničnog Beograda jeste fenomen “saoizacije” kreiranje pobunjeničkih i samoproglašenih političkih tvorevina “srpskih autonomnih oblasti” na područjima koje je ideologija velikosrpstva označila kao ekskluzivno srpski grunt. Saoizacije na teritorijama Hrvatske i BiH su bile polazne konstrukcije za kasniju oružanu, protivustavnu i zločinačku teritorijalnu homogenizaciju “srpstva” u etnički očišćene paradržave Republiku Srpske Krajine (RSK) i RS.

SAOIZACIJA

Fenomen saoizacije je nešto što će građani i u Crnoj Gori, i u Bosni, i na Kosovu, morati dobro apsolvirati. On prati crnogorsko i BiH društvo od devedesetih, a sudeći po balvanima i mantijaškom fundamentalizmu u Crnoj Gori i po secesionističkom divljanju Dodikovog režima, još dugo će imta sjekira visiti nad glavama.

Da se prisjetimo!

U Kninu je 27. 6. 1990. lokalna skupština opštine donijela odluku o osnivanju tzv. Zajednice srpskih opština sjeverne Dalmacije i južne Like, koja će prerasti u SAO Krajinu 22. 12. 1990 godine. Ubrzo je na svesrpskom saboru u Srbu 25. 7. 1990. proglašena Deklaracija o suverenosti i autonomiji srpskog naroda, uz ostrašćene govore Šešelja, Jovana Raškovića i ideologa “balvan revolucije,” episkopa dalmatinskog SPC-a Nikolaja Mrđe. Istog dana je osnovano i Srpsko nacionalno vijeće, koje će 17. 8.1990. održati referendum o “autonomiji Srba u Hrvatskoj”. Tog avgusta je počela i “balvan” revolucija kako bi se toj namišljenoj etno-autonomiji pokušao dati teritorijalni obris.

Podsjeća li vas ovo na nešto!? Organi tzv. SAO Krajine su u maju 1991. organizovalinovi referendum, ovog puta ne o “autonomiji”, već o “razdruživanju” Srba od Hrvatske i ostanku u Jugoslaviji”. SAO Istočna Slavonija, Baranja i zapadni Srijem je samoproglašena 25.6.1991., a SAO Zapadna Slavonija 12.8.1991. godine. Ustavni sud Hrvatske poništio je sve ove odluke, ali to nije spriječilo da SPC i Miloševićevi ideolozi egzaltiraju mase stručno viktimiziranih i raspamećenih Srba, i krenu u uništavanje i srpskih i hrvatskih života. Oružane čarke sa prvim mrtvima dešavaju se u aprilu i maju 1991. godine na Baniji, u Slavoniji, Borovu Selu, da bi krajem jula i početkom avgusta 1991. krenuo sveopšti napad tada već “četnizirane” JNA i srpskih paravojnih jedinica na gradove i sela u Hrvatskoj.

Na svim frontovima! Saoizacija u Bosni je tekla uz mitinge SDS-a, bjesomučnu propagandu iz Beograda, uz ratne pokliče mantijaša ŠPC-a, šetanje moštiju i prevrtanje “srpskih” kostiju po Hercegovini.

Zvuči li poznato?

Bosna je postala žrtva saoizacije uz slike gradskih drvoreda obijelilih od smrtovnica vojnika JNA svih nacionalnosti, poginulih, gle apsurda, za saoizaciju Hrvatske. Tzv. skupština zajednice Bosanske Krajine je samoproglašena 25.4.1991. u u Čelincu kod Banjaluke, a 16.9. ista će proglasiti tzv. SAO Bosansku Krajinu. Neki od tada prisutnih pučista u Čelincu npr. Radoslav Brđanin i Stojan Župljanin još služe kazne za najteže ratne zločine koje su promovirali, naređivali i organizovali. Tzv. Zajednica opština Istočne i Stare Hercegovine formirana je 27. 5. 1991, a od nje je 12. 9. 1991. samoproglašena SAO Hercegovina. Jedna za drugom štancane su namišljenje “srpske” tvorevine: tzv. SAO Romanija 17. 9. 1991; SAO Sjeveroistočna Bosna 20. 9. koja u decembru 1991. postaje SAO Semberije i Majevice; a u novembru 1991. samoproglašavaju se SAO Birač, SAO Sjeverne Bosne i SAO Ozren. Već u oktobru 1991. poslanici SDS i skoro svi Srbi iz drugih partija u skupštini SR BiH samoproglašavaju protivustavnu i pučističku “skupštinu srpskog naroda u BiH”., koja 21.12.1991. donosi odluku o formiranju tzv. “Srpske Republike BiH”.

Famozni Dan RS-a 9.1. ustvari je dan samoproglašenja ove nakazne tvorevine 1992. godine, kada su usvojeni i zlokobni zaključci koji su označili početak velikosrpskog genocidnog projekta u SR BiH. Prema tim zaključcima, budućoj srpskoj paradržavi trebalo je pripasti 2/3 Bosne, a u pomiješanim bosanskim čaršijama, mjesnim zajednicama i haustorima, nesrpsko stanovništvo se trebalo identifikovati, razdvojiti od Srba, zastrašiti, pobiti, deportovati, natjerati u izbjeglištvo, stoje sam Ratko Mladić na tom zasjedanju nazvao genocidom.

Već u prvoj polovini marta 1992. srbijanske paravojne jedinicasa pobunjenom srpskom policijom i uz podršku vojske upadaju u Bijeljinu, Srebrenicu; vrše masovna ubistva civila, pljačku i palež duž Podrinja. Saoizacija Bosne se sa “dekleracija” i “referenduma” prelila na teritorije i završila u genocidu, parađržavi, laži i bijedi miliona ljudi. Manjina je profitirala.

CRNA GORA

Kakve to veze ima sa Crnom Gorom, pa u njoj nije bilo niti jedne SAO!? Tačno. Ali tek djelimično.

U Crnoj Gori nije bila proglašena ni jedna SAO, ali je na momente cijela Crna Gora bila SAO! Dijelovi crnogorskog društva i aparata, posebice SPC i Ristova crkva, zdušno su se zalagali i bespoštedno trošili da saoizacija u Bosni i Crnoj Gori bude što krvavija.

Već 8. 3. 1992. četnički vojvoda Milika Ceko Dačević organizuje za Bošnjake “kristalnu noć” u Pljevljima. Teror, paljenje kuća i zanatskih radnji, zastrašivanja i progoni Bošnjaka se pojačavaju tokom ljeta i u srbijanskom i u crnogorskom dijelu Sandžaka. Kad je Bosna bila na koljenima, Momir Bulatović se zdušno zalaže da tako saoizirana Crna Gora anektira SAO Hercegovinu.

U avgustu 1992. Dačević sa Bijelim orlovima i uz pomoć srpskih paravojnih jedinica braće Kornjača iz Čajniča preuzima kontrolu nad pljevaljskom policijskom stanicom i gradom. Više od polovine lokalnih policajaca se predalo Dačeviću! Nije proglasio SAO, ali kao da jeste. Trideset godina poslije, u Pljevljima i drugim sredinama na sjeveru opet isti akteri organizuju političko “događanje SAO boga” i molebansaoizaciju Crne Gore.

Saoizacijom Crne Gore devedesetih počinjeni su monstruozni ratni zločini, čije žrtve su uglavnom bili Bošnjaci. Nikada rezolutno priznati i osuđeni, rijetko kažnjeni, prilično zaboravljeni u javnom diskursu.

Nije se završilo krvavo kao u Bosni, ali ipak crnogorski establišment, i onaj na vlasti i onaj u opoziciji, duguju građanima, posebno mladima, odgovor na pitanje šta se to dogodilo, ko su žrtve a ko počinioci. Građani Crne Gore, i oni na litijama i oni van njih, pogotovo mladi, imaju pravo znati o zločinima koji su počinjeni u ime tobože “ugroženog srpstva”, u ime jedinstva “dva oka u glavi”, u ime pravoslavlja, u ime srpske trobojke kojom se sad kite litije i šaraju murali.

RITAM ZLOČINA

Imaju pravo znati o ubistvima i otmicama civila, pustošenjima sela, o uništavanju džamija i mezarja, o etničkom čišćenju više od 30 sela i više hiljada Bošnjaka Crne Gore.

Imaju pravo znati kako i zastoje više od stotinu građana Crne Gore iz Herceg Novog i sjevera hapšeno po ulicama, bolnicama i kućama i deportovano vlastima RS koja ih je poubijala. U školske udžbenike treba da uđu fakti o napadu na Bukovicu u februaru 1993. gdje je ubijeno šest seljana, zlostavljano 76 osoba, zapaljeno najmanje 8 kuća, a sve ostale demolirane i opljačkane, gdje je uništena džamijau selima Planjsko i Raščići, zapaljena četvororazredna škola u selu Krčevine, a cjelokupno bošnjačko stanovništvo zauvijek protjerano.

Po modusu ovi zločini se ne razlikuju od istih počinjenih u Višegradu, Banjaluci ili Foči. U kojoj se god SAO zaviorila srpska trobojka, označila je pustoš i smrt za hiljade nesrba.

U tim udžbenicima bi moralo da stoji da ovi zločini u Crnoj Gori nisu bili tek puki incidenti tamo nekih odmetnutih kriminalnih grupa, već da je to bio dio šireg plana etničkog istrebljenja i progona Bošnjaka Sandžaka, pogotovo uz granicu sa Bosnom. Samo nekoliko dana nakon Bukovice istovjetan napad izveden je i na selo Kukurovićiu opštini Priboj, gdje su ubistva, silovanja i teror zauvijek otjerala više od polovine građana Priboja.

Građani imaju pravo znati da su, pored zločinaca iz Srbije i RS, u zločinima učestvovali i državljani Crne Gore, pripadnici VJ, policije Crne Gore i paravojnih jedinica; da mnogi od tih zločinaca šetaju među njima slobodno, jer je ih država nije uspjela, a da se ne lažemo, i nije htjela osuditi.

To je bilans saoizacije Crne Gore tada. A sada?

AKTIVISTI I ONI DRUGI

Svjestan sam da je, kao i antiratna Srbija, i antiratna Crna Gora postojala i bila glasna. Postoji i danas. Znam da su mnogi književnici, novinari, aktivisti i intelektualci Crne Gore, iskreno i ljudski ustali protiv zločinanad svojim komšijama. I danas se njihovi glasovi čuju, i popunjavaju prazninu koju ostavlja oficijelna kultura zaborava i amnezije.

Ipak, ovdje bih povukao oštru granicu između nepokolebljivih antiratnih aktivista i boraca za istinu, katarzu i prava žrtava i društva na sjećanje i onih u Crnoj Gori koji su prije deset ili petnaest godina, iz ko zna kojih pobuda, bildali svoj imidž pišući o ovim zločinima, da bi sada postali otvorena propagadna agencije anti-crnogorske histerije, glavni promoteri lažne viktimizacije Srba i nove saoizacije Crne Gore.

Jesu li to Vijesti i neki drugi posljednjih petnaest godina ručno prali Ristin krvavi donji veš, da bi sad tobože uspravni mogli stati na stranu Ristine crkve, koja 30 godina tuđom krvlju, tuđim manastirima i tuđim parama gradi i otima tzv. “srpske svetinje” i progoni nesrbe po Crnoj Gori?

Rezolucija o genocidu u Srebrenici crnogorske skupštine je hrabar i poštovanja vrijedan iskorak. Neka nova rezolucija o žrtvama ratnih zločina u Crnoj Gori trebala bi biti sljedeći, jer istina o velikosrpskim zločinima jeste početni kamen i temeljni narativ obnove crnogorske nezavisnosti.

O ratnim zločinima i žrtvama u Crnoj Gori, danas ne postoji institucionalna kultura sjećanja, niti državna komemoracija, nema dana sjećanja, nema državnih biljega. I to je najveća livada sa koje se napasa četnolika Ristova crkva i njena zavedena pastva, sa koje polaze i na kojoj završavaju svi molebani, litije, kletve, pozivi i akcije na nasilno rušenje vlasti i prevrate. Jedna druga livada sa koje gricka drug Risto zove se ekonomska nejednakost i tranzicijska nepravda.

POSLJEDICE BOŽJE LJUBAVI

Siguran sam da se upravo u toj kulturi zaborava krije objašnjenje masovnosti nacionalnog i vjerskog zanosa na litijama. U kulturi amnezije i ćutanja krije se i impotenmost najpozvanijih dijelova društva, političke scene, akademije, intelektualne javnosti, da artikuliraju snažniju reakciju na mantijašku kontrarevoluciju, u odbrani građanskog i sekularnog društva. Čast izuzecima.

Zbog toga bi i za društvo i za državu bilo ljekovito da u javni diskurs uđu imena žrtava: Hajra i Ejupa Muslića (oktobar 1992.), Zijada Velića i Ibrahima Sandala (ljeto 1992.), Muje Korora (maj 1992.), Šaćira Ramovića i Omera Duraka (juli 1992.), Himze Stovraga (oktobar 1992.) i stotine drugih. Možda bi prava ljudska reakcija na SAO litije bila ona u kojoj bi građani izašli na ulice crnogorskih gradova, u šetnje katarze i suočenja, držećiu rukama fotografije i imena svojih sugrađana otetih, deportovanih, ubijenih. Kada bi svako u toj šetnji ponio sliku jednog u ratnom zločinu ubijenog, otetog, mučenog ili protjeranog crnogorskog Bošnjaka, katarzična povorka bi brojala ne manje od 5000 ljudi. Time bi pokazali ko su i šta su zapravo litije Ristine “božije ljubavi” i gdje im je mjesto u građanskoj i antifašističkoj Crnoj Gori i njenoj istoriji. Ogolilo bi se Ristino licemjerje i laž, te pokazalo da crnogorske svetinje SPC nikada nije branila i koristila za apologetiku boga, vec za apologetiku zločinačke ideologije i za pozivanje na nova klanja.

Za izliječenje društva potrebno je mnogo više od vraćanja ordena, ali i to je dobar početak.

(Autor je profesor na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zenici)

TOKOM MARTA

Poslanici bi tokom marta trebalo da raspravljaju o predloženom zakonu o životnom partnerstvu osoba istog pola, koji nije usvojen prošle godine, a posljednje istraživanje Istraživačkog centra Skupštine pokazalo je da u Evropi ne postoji standard u uređivanju ove oblasti.

Crnogorskim predloženim zakonom predviđeno je da se istopolnim parovima omogući da razmijene burme pred matičarem, ali im nije dozvoljeno usvajanje djece.

Pruža im se, s druge strane, set prava koja su na raspolaganju i heteroseksualnoj populaciji – pravo na zdravstvenu zaštitu preko svog bračnog partnera koji je u radnom odnosu, pravo na socijalnu zaštitu onih koji su u stanju socijalne potrebe, na zajedničku i posebnu imovinu, kao i pravo na nasljeđivanje imovine, penzije…

Ponuđeni zakon pao je u Skupštini krajem jula prošle godine, jer nije dobio potrebnu većinu – 41 glas zato što je izostala podrška poslanika SDP-a. Bili su najavili da će akt podržati, ali tada nijesu došli na sjednicu zato što su se dan ranije posvađali sa potpredsjednikom Skupštine Gencijem Nimanbeguom.

Kada se akt usvoji, propisano je da će počne da se primjenjuje nakon godinu.

Istraživački centar Skupštine doznao je da i zakonodavstvo Slovenije i Hrvatske prepoznaje registrovano partnerstvo, dok je drugačija situacija u Holandiji, Irskoj i Španiji, koje su liberalnije u ovom smislu, pa istopolnim parovima garantuju jednako pravo na brak.

Letonija i Litvanija su rigidnije prema ovoj populaciji – njihovo zakonodavstvo ne prepoznaje ni istopolne brakove, ni registrovana partnerstva. Bez obrzira na pojedinačne različitosti, Centar je na kraju sveo analizu zaključkom da je sve veći broj država članica Evropske unije spremno da uvrsti ili je u procesu uključivanja istopolnih parova u pojam braka.

“Iako Evropska unija nema moć da uskladi porodično zakonodavstvo država članica, opšti principi kao što su suprematija i puna efikasnost evropskog zakonodavstva zahtijevaju da nacionalno zakonodavstvo poštuje osnovna prava kao što je princip zabrane diskriminacije”, istaknuto je u istraživanju.

Predsjednik Odbora za ljudska prava i slobode dr Halil Duković je za Pobjedu je kazao da je Crna Gora našla najbolju varijantu akta “koja je sada najviše prijemčiva za većinu naših građana”.

“Naša intencija je da ne izazovemo previše emocionalne napetosti kod građana. Crna Gora je tradicionalna i neke novine koje su već odavno upriličene u zemljama zapadne demokratije kod nas ne prolaze tako lako”, kazao je on.

SPORAZUM SA SAD

Sjedinjene Američke Države i talibanski pokret potpisali su juče u Dohi sporazum kojim su utvrđeni uslovi za povlačenje američkih i NATO trupa iz Avganistana.

SAD će, kako je predviđeno sporazumom, početi sa povlačenjem vojske u zamjenu za obavezivanje Talibana da će Avganistan prestati da bude uporište terorističkih napada.

Ako Talibani ispune svoje obećanje, to će označiti i početak povlačenja hiljada američkih i vojnika iz NATO misije „Odlučna podrška” u narednih 14 mjeseci, čime će biti okončano njihovo 18 godina dugo učešće u ratu u Avganistanu.

Crna Gora je dio misije „Odlučna podrška”. Trenutno se u Avganistanu nalazi 11. kontingent crnogorske vojske, a jučerašnji sporazum, ukoliko zaživi, značio bi i povlačenje crnogorskih vojnika iz Kabula i Mazari Sarifa.

Radić: Sa povlačenjem drugih odlazi i Crna Gora

Vojni analitičar Aleksandar Radić, komentarišući jučerašnji dogovor, kaže daje misija „Odlučna podrška” već iscrpila resurse, te da zapadne zemlje koje učestvuju u Avganistanu, čekaju da neko povuče odlučujući potez.

Upitan kako će se jučerašnja odluka odraziti na Crnu Goru, Radić objašnjava da, ukoliko saveznici odluče da se povuku, sa njima odlaze i crnogorski vojnici.

“Ako Taliban ispuni svoje, iz Avganistana odlazi NATO, a sa njima i Vojska Crne Gore”, kaže Radić za Pobjedu.

“Nakon potpisivanja sporazuma, moglo bi se očekivati da postepeno dođe do deangažovanja snaga NATO i to bi značilo da se povuku zemlje koje su uključene u misiju, s tim što bi se prvo povlačile manje zemlje, a Amerikanci bi ostali zadnji”, rekao je Radić.

Dodaje da postoji dogovorena politička solidarnost, te da niko neće biti ostavljen u Avganistanu.

“Sa povlačenjem drugih odlazi i Crna Gora. Naravno, postoji mogućost da se zadrži neki tip angažovanja, savjetnikaitd, ali to nećebiti ista misiji niti isti format i tada je na Crnoj Gori da procijeni koliko im je to svrsishodno”, naveo je Radić.

Riječ je, navodi on, o spoljno političkim interesima i referencama.

“Ima situacija kada neka zemlja želi da pokaže privrženost saradnj i sa nekim državama. I u slučaju Crne Gore bi se mogao desiti neki takav scenario ali samo hipotetički govoreći postoji ta mogućnost da se neka forma prisustva nastavi, ali je jasno da posle ovoliko dugo vremena nema entuzijazma kod evropskih sila koje su angažovane u Avganistanu da se tamo zadrže “, istakao je sagovonik Pobjede.

Zaključuje ipak, daje u političkoj i vojnoj istoriji situacija takva dauvijek nešto „mora da se okrene”.

Crna Gora je svoje vojnike u Avganistan prvi put uputila 2010. godine i od tada je neprekidno prisutna, prvo u ISAF, potom u misiji Resolute Support, uz postepeno povećanje broja naših vojnika.

BEĆIREVIĆ

Profesorica na Fakultetu za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije u Sarajevu Edina Bećirević, u razgovoru za bosanski portal, Tacno.net govoreći o trenutnoj političkoj krizi u BiH, kazala je da se, srednjevjekovni amfilohijevski diskurs počeo reflektovati na retoriku Milorada Dodika.

U tom smislu Bećirević je preporučila da se pogleda, kako je kazala, odličan film “Svjedok Božje ljubavi” koji je prošle sedmice emitovan na Televiziji Crne Gore, autorki Snežane Rakonjac i Tanje Šuković.

Film je, kako je objasnila, standard BBC dokumentaraca i izazvao je buru reakcija u Crnoj Gori, kako srpske opozicije, tako i Srpske pravoslavne Crkve.

Kritikovala je izjave mitroplolita Amfilohija kazavsi da su one kletve protiv nevjernika i svih onih koji se ne slažu sa njegovom ideologijom.

“Dodikova kletva koju je uputio Pediju Ešdaunu je bila u tom stilu. Takav govor je u civilizovanom svijetu iskorijenjen, ali u radikalnim i ekstremnim krugovima služi kao priprema za fazu nasilnog ekstremizma”, navodi Bećirevićeva.

AUTOR “MOJKOVAČKE BITKE”

U Podgorici je juče preminuo reditelj Televizije Crne Gore Veselin Bato Ljumović.

Ljumović je rođen 1932. godine u Podgorici. Karijeru reditelja je počeo u Lovcen filmu, nastavio je u Radio Titogradu, a zatim u TV Titograd.

Režirao je dokumentarne filmove, Koncert, Magistralom kroz Crnu Goru, Srećan vam put zemljaci, Čudesna galerija. Snimio je niz televizijskih reportaža, emisija i serija iz kulturne baštine. Napravio je veliki broj portreta crnogorskih kulturnih stvaralaca, među kojima se ističu oni posvećeni slikarima.

Posebno je volio da realizuje emisije klasične muzike. Za dokumentarni film Mojkovačka bitka, snimljen sa preživjelim ratnicima na 50. godišnjicu dobio je Trinaestojulsku nagradu.