NASTAVLJENE LITIJE

Litije i molebani u znak protesta protiv usvojenog Zakona o slobodi vjeroispovijesti organizovani su i danas u više gradova.

Mirne protestne šetnje vjernika i sveštenstva SPC održane su u Podgorici, Nikšiću, Beranama, Bijelom Polju, Pljevljima, Žabljaku, Herceg Novom, Andrijevici…

Okupljanje je u Podgorici počelo ispred Hrama Hristovog vaskrenja, odakle su vjernici, predvođeni episkopom raško-prizrenskim Teodosijem, krenuli ulicama glavnog grada.

Episkop budimljansko-nikšićki Joanikije služio je jutros liturgiju u Šavniku, a potom predvodio litiju Drobnjaka i Uskoka.

Vjernici SPC krenuli su iz manastira Ostrog prema Nikšiću, gdje je večeras litiju predvodio Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije.

“Ovaj narod koji se sabira oko svojih svetinja postao je središte Evrope. Čuvajući svoje svetinje čuvaju svoj obraz. Zakon koji je donijet je zakon koji se rodio iz onoga duha otimačine i posleratnog bratoubilaštva i bogoubilaštva. Veliki je dar Božji da se narod probudio, da nije izgoubio obraz i dušu, nije izgubio osječanje za svetinju, za pono što je najbitnije za svakoga čovjeka”, kazao je Amfilohije.

Ocijenio je da mnogi koji su glasali za one koji donose zakone, da su znali da će donositi ovakve, ne bi glasali za njih.

“Nadali su se da će oni donositi prave, istinske zakone. Ako imaju savjesti i svijesti, trebalo bi samo da pogledaju ovaj narod ovdje. Ako su istinska narodna vlast, onda bi trebalo da slušaju glas naroda”, poručio je mitropolit crnogorsko-primorski.

Prema njegovim riječima, i Evropljani “ukoliko žele da budu nosioci demokratije, a ne demonokratije, pomoći će ovom narodu da se oslobodi duha bratoubulaštva i bogoubilaštva, duha podjela”.

“Ovo nije narod koji podržava podjele, ni jezičke, ni nacionalne, ni bilo kakve druge, već je probuđeni narod i mora da se čuje njegov glas, sada kada se oslobodio od straha, koji je pritiskao od rata naovamo”, rekao je Amfilohije.

On je kazao da se nada da će oni koji su donosili Zakon „ukloniti ga, da spasu obraz Crne Gore, Vlade, predsjednika i poslušati glas naroda koji to traži mirnim skupovima“.

“Ovo je prvi put u 21 vijeku da se okupljanja kod nas ne završavaju bratoubilaštvom, već mirno, kako i treba”, rekao je Amfilohije i dodao da će litije biti nastavljene.

U Bijelom Polju litije su krenule rano jutros iz više krajeva opštine, a centar okupljanja je bila crkva svetih apostola Petra i Pavla, navode iz Mitropolije crnogorsko-primorske.

U Kotoru je moleban prije litije održan u crkvi Svetog Nikole, dok su se vjernici u Beranama okupili u manastiru Đurđevi stupovi, gdje je moleban služio protojerej-stavrofor Miloš Vesin iz Čikaga.

Protestne šetnje se od Božića organizuju dvaput sedmično, četvrtkom i nedjeljom.

NP SKADARSKO JEZERO

Tokom kontrole prostora nadzornici Službe zaštite NP Skadarsko jezero danas su obišli reon Rijeke Crnojevića i iz vode izvukli sedam vrša za izlov ribe. Zaplijenjenu ribu, nadzornici su vratili u vodu, dok će protiv NN lica biti procesuirana prijava nadležnim organima, saopšteno je iz NP Skadarsko jezero.

Kako se dodaje u saopštrenju, nedavno oborenu infotablu na istoj lokaciji, Služba zaštite je ispravila, i u najskorijem roku će je na propisan način učvrstiti.

“NPCG i ovom prilikom apeluju na sve savjesne građane da se suzdrže od obavljana nezakonitih aktivnosti u zaštićenim područjima i da svojim odgovornim odnosom prema ukupnim vrijednostima doprinesu njihovom trajnom očuvanju. Zaštita i očuvanje najznačajnjih vrijednosti nacionalnih parkova podrazumjeva uključivanje svih nadležnih subjekata, a danas, još više, i savjesno djelovanje svih njenih građana pri čemu je i uloga medija, kao u ovom slučaju, nakon objave na portalu ‘Vijesti’, jednako važna”, ističu U Nacionalnimm parkovima CG.

U cilju efikasnijeg djelovanja i suzbijanja nezakonitih aktivnosti, JPNPCG podsjeća da svi građani mogu prijaviti iste, na broj telefona Call centra 067 000 825.

KRENULI NA LITIJE

Granična policija Crne Gore vratila je danas sa granice sa Bosnom i Hercegovinom oko 300 osoba koje su iz Gacka krenuli na litiju u Nikšiću, nezvanično saznaje RTCG.

Nakon što su stigli na Granični prelaz Krstac, pripadnici policije su im saopštili da organizovanim grupama nije dozvoljen ulazak u Crnu Goru iz bezbjednosnih razloga, nakon čega su se oni mirno razišli.

“Nezavisne novine”, pozivajući se na ATV, prenijele su da su se učesnici litije, nakon liturgije u hramu Svete Trojice u Gacku, uputili do manastira koji je od granice udaljen nešto manje od kilometra.

NA SLOVENSKOJ PLAŽI

Nepoznate osobe skinule su sa jarbola crnogorsku zastavu, a potom i zapalile, potvrđeno je TVCG iz policije.

Budvanska policija istražuje ko je zapalio crnogorsku zastavu koja se vijorila na jarbolu plažnog bara “Time out” na Slovenskoj plaži u Budvi.

Policija je izuzela snimke sa video nadzora sa okolnih objekata.

BEŠLIN

Istoričar Milivoj Bešlin izjavio je da su tvrdnje Srpske pravoslavne crkve (SPC) u Crnoj Gori povodom Zakona o slobodi vjeroispovijesti zasnovane na “apsolutnim istorijskim falsifikatima i neistinama” i naveo da u Crnoj Gori zvanično ima oko 600 sveštenika SPC-a, a nezvanično je taj broj nekoliko puta veći i “približava se broju pripadnika Vojske Crne Gore”.

Bešlin je u intervjuu za međunarodnu TV “Al Džazira” rekao da “SPC u Crnu Goru dolazi nakon aneksije te države od Srbije 1918. i gašenja dotadašnje autokefalne Crnogorske crkve, prenosi Beta. Njene eparhije su i voljom dijela njenih arhijereja, u jednom sa zakonske tačke gledišta teško prihvatljivom postupku, pripojene novostvorenoj SPC 1920. godine”.

Imovina koja je do tada pripadala nezavisnoj državi Crnoj Gori i koju je koristila Crnogorska crkva, rekao je Bešlin, pripala je novoj Kraljevini SHS i stavljena je na raspolaganje SPC.

Poslije takozvane Antibirokratske revolucije 1988. godine, velikodostojnici SPC, “nakon pokoravanja Crne Gore od Miloševića, iskoristili su pogodan trenutak i dotadašnju državnu imovinu prepisivali na ime crkve, a nerijetko i na svoja imena”, rekao je Bešlin.

Dodao je da SPC odbija da se registruje u Crnoj Gori pod različitim i “potpuno budalastim” izgovorima, poput onoga da je ta crkva, koja je nastala 1920, starija od crnogorske države.

“Boravak sveštenika SPC-a u Crnoj Gori je vrlo netransparentan”, nastavio je Bešlin.

Rekao je da ih “zvanično ima otprilike 600, a nezvanično je taj broj nekoliko puta veći i približava se broju pripadnika Vojske Crne Gore”.

Protivljenje Zakonu o slobodi vjeroispovijesti je samo izgovor za destabilizaciju Crne Gore, rušenje legalne vlade i stvaranje vanrednih okolnosti, iz kojih bi proizašlo poništavanje istorijske odluke o nezavisnosti i povratak Crne Gore pod okrilje Srbije – smatra Bešlin.

“To je krajnji cilj ovih okupljanja, koja se i politički i medijski i finansijski i obavještajno usmjeravaju iz dva poznata centra van Crne Gore”, kazao je on.

Bešlin je ocijenio “da pritisak koji dolazi iz Beograda ne bi mogao da se realizuje bez patronata Rusije i njene destruktivne balkanske politike”.

Rekao je i da je “nacionalistička i autokratska” Srbija “opasnost za cio region” i da se u Srbiji ideološka matrica nije promijenila od osamdesetih godina 20. vijeka.

On je rekao da dodatni problem predstavlja to što je opozicija okupljena u Savez za Srbiju takođe nacionalistička, prenosi Beta.

KULTURNO NASLJEĐE

Crkva Svete Katarine u Starom Baru, Ganića Kula u Rožajama i džamija u Petnjici samo su neki od primjera ugroženog graditeljskog nasljeđa Crne Gore koji su, kroz program zaštite i očuvanja kulturnih dobara Ministarstva kulture, spaseni od propadanja. Upućeni smatraju da bi uspješnih rekonstrukcija bilo i više da su rađene po pravilima struke i u saradnji sa institucijama sistema.

Crkva Svete Katarine u Starom Baru nije više problematičmo sačuvan dragulj utvrđenog grada, ispoštovani su i projekat i konzervatorski principi i nadležne institucije. Odgovoran odnos prema segmentu kulturne istorijske cjeline Starog grada pokazali su, kaže Dobrila Vlahović, i Barska nadbiskupija, lokalna uprava i Kulturni centar. 

Da nije bilo tako, nestabilni ostaci zidova srušili bi se i od Svete Katarine ne bi ostalo ništa.

I Ganića kula, simbol Rožaja, primjer je kako se, kaže Rifat Alihodžić, po pravilima struke, urušeno zdanje vraća u život.

Ni rekonstrukcija krova na džamiji u Petnjici, jedinoj trospratnoj na Balkanu, nije rađena bez stručnih konsultacija i dogovora Islamske zajednice i nadležnih.

Ministarstvo kulture brine devastacija sakralnih objekata, jer posljednji izvještaj iz 2005. pokazuje da je dvije trećine vjerskih objekata u Crnoj Gori devastirano, od čega su prema izvještaju 80 odsto SPC.

Iz Ministarstva kulture do sada su više puta ponovili da će Zakon o slobodi vjeroispovijesti omogućiti bolji tretman sakralnih objekata, jer će se iz budžeta izdvajati više novca za njihovo očuvanje.

Milanka Sredanović, TVCG

KOD DANILOVGRADA

Desetak, za sada, nepoznatih osoba sinoć se oko 22 sata dovezlo kolima do groblja na Orjoj luci kod Danilovgrada gdje su pjevali pjesmu “Hriste, Bože”, palili baklje, a lokalnim putem pokušali da ofarbaju trobojke.

Pjesma “Hriste, Bože” koju sada često koriste učesnici litija predvođeni sveštenstvom Srpske pravoslavne crkve, bila je zakletva Jedinice za specijalne operacije, zloglasnih “Crvenih beretki”, kojom je komandovao Milorad Ulemek Legija.

Zakletva govori o žrtvovanju za odbranu Kosova i svojevrsni je poziv na rat.

Mještani Orje luke koji su se obraćali Pobjedi kažu da su ogorčeni vandalskim činom i tvrde da je sve izvedeno u organizaciji SPC.

“Ovdje je prije desetak dana obavljena sahrana jednog našeg rođaka i sramotno je da obijesni momci prave ovakve performanse na groblju”, kazao je za Portal Pobjede predstavnik bartstva Boškovića koji su potpisali zahtjev kojim traže da policija ne dozvoli da večerašnje protestne litije idu pored njihovih kuća.

PROJEKAT CGO

Centar za građansko obrazovanje (CGO) je, uz podršku Ministarstva za ljudska i manjinska prava, organizovao od 13. do 16. februara, Školu ljudskih prava koju je uspješno završilo 29 srednjoškolaca/ki iz 13 crnogorskih opština.

Četvorodnevno interaktivno učenje o ljudskim pravima imalo je za cilj da približi srednjoškolcima koncept ljudskih prava, istorijat i razvoj ljudskih prava, mehanizme za zaštitu od diskriminacije i drugih kršenja ljudskih prava, značaj kulture ljudskih prava, principe demokratije i tolerancije, ali i da doprinese izgradnji njihovih vještina za aktivno učešća u promociji i zagovaranju ljudskih prava u sredinama u kojima žive i u školama u kojima stiču formalno obrazovanje.

“Pored opšteg okvira ljudskih prava, program 24. Škole ljudskih prava u fokus je stavio prava marginalizovanih grupa, poput prava LGBT populacije, osoba sa invaliditetom, prava žena, ali i teme kao što su antifašizam, prevencija radikalizacije i adresiranje vršnjačkog nasilja. Rad se odvijao kroz kombinaciju predavanja, radionica, projekcija filmova, ‘žive biblioteke’, grupnih vježbi, debata i zajedničkih diskusija”, pojašnjavaju u CGO.

Predavačica Škole ljudskih prava i savjetnica Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Milena Krsmanović, naglasila je značaj rada sa srednjoškolcima.

“Dragocjeno je što CGO kroz edukativne i druge aktivnosti nastoji da mladi sazrijevaju u ambijentu građanskog društva koje je netolerantno na diskriminaciju i kršenja ljudskih prava. A srednjoškolci su ti koji mogu revnosno i snažno zagovarati prava ranjivih društvenih grupa, među kojima oni dobro prepoznaju LGBT zajednicu, Rome, osobe sa invaliditetom, žene žrtve nasilja”, ocijenila je ona.

Kako je dodala, posebno raduje saznanje da polaznici Škole prepoznaju i instituciju Zaštitnika ljudskih prava kao važnu kariku u sistemu zaštite i promocije ljudskih prava.

Predavač u Školi i omladinski edukator Miloš Knežević ocjenjuje da je dodatna vrijednost ovog programa i ta da mladi nemaju prilike da kroz formalni obrazovni sistem sveobuhvatno uče o ovim temama, te da ih treba ohrabrivati da se što više uključuju u ove i slične programe koji će ih podstaći da kritički promatraju stvarnost oko sebe.

Predavačica i borkinja za ljudska prava iz NVO Juventas Hana Konatar, se osvrnula i na svoj ljudskopravaški angažman kojem je svojevremeno impuls dala i Škola ljudskih prava CGO-a.

“U ovoj Školi ljudskih prava sam imala priliku da razgovaram sa 29 učenika i učenica iz različitih regija Crne Gore. Prije šest godina sam bila i sama učesnica Škole ljudskih prava, a danas sam u ulozi edukatorke, i sa zadovoljstvom dijelim veliko iskustvo obilježeno značajnim preokretima u mom životu koji su me promijenili. Danas sam se susrela sa mladima koji su bili otvoreni da saznaju više o ljudskim različitostima, kao i da te različitosti razumiju i prihvate kao vrijednost otvorenog društva”, rekla je Konatar.

Predavači i radioničari Škole ljudskih prava bili su aktivisti i stručnjaci za ljudska prava, ali i pripadnici marginalizovanih grupa u Crnoj Gori, a učesnici/ce su bili iz srednjih škola iz 13 gradova Crne Gore: Pljevlja, Plav, Rožaje, Bijelo Polje, Plužine, Bar, Herceg Novi, Kotor, Tivat, Nikšić, Cetinje, Danilovgrad i Podgorica.

Školu ljudskih prava uspješno su završili: Anastasija Ulniković, Andrea Gačević, Anes Krcić, Anja Radovanović, Belma Murić, Viktorija Samardžić, Davud Agović, Damir Crnovršanin, Željko Marković, Imar Srna, Ina Cicović, Irina Vukadinović, Ismail Aljoševićm Jelena Mitrić, Katja Radovanović, Konstantin Vukić, Kristina Krivokapić, Luka Miranović, Marko Bolević, Milica Pejić, Milica Radeč, Nemanja Čabarkapa, Nikolina Barać, Pajo Vasovič, Petar Nedić, Sofija Knežević, Sulejman Purišić, Halil Musić i Husein Bralić.

U ANDRIJEVICI

Vlada Crne Gore izdvojiće više od 343 hiljade eura za uređenje kompleksa spomen parka Knjaževac u opštini Andrijevica, a na osnovu ugovora koji su danas potpisali Uprava javnih radova i preduzeće “Hipering” iz Podgorice.

Kako se ističe u saopštenju Vlade, izvođač se obavezao da radove završi u roku od 60 dana od uvođenja u posao, a uređenje parka počeće nakon što dozvole vremenski uslovi.

Projektom je, između ostalog, predviđeno čišćenje postojećeg spomen obilježja, uklanjanje stare i montaža nove ograde, ugradnja prirodnog kamena i postavljanje rasvjete.

“Spomen park će dobiti i nove sadržaje, koji su namijenjeni najmlađima. Na oko 400 metara kvadratnih planirano je moderno igralište, sa posebnom gumenom podlogom i kompletnim mobilijarom, koji čine tobogani, platforme i mreže za penjanje, tuneli za provlačenje, klackalice, ljuljaška, vrteška i drugi elementi za zabavu i igru”, napominju u saopštenju.