MAKRON

Evropska unija (EU) mora da se probudi i uskladi budžet sa svojim ambicijama kako ne bi zaostajala za Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) i Kinom, posebno što se tiče budućih tehnologija, saopštio je francuski predsjednik Emanuel Makron.

“Mi postajemo kontinent koji ne vjeruje u svoju budućnost. Mi ne investiramo dovoljno u našu budućnost, a u političkom smislu to je jedini način da približimo naše srednje klase“, rekao je Macron na Konferenciji o bezbjednosti u Minhenu, prenosi Capital.ba.

On je, odgovarajući na ocjenu američkog državnog sekretara Mikea Pompea da Zapad pobjeđuje, izrazio neslaganje rekavši da je upravo suprotno i da je Zapad sve slabiji.

“Na djelu je slabljenje Zapada. Američka politika, koja je počela prije nekoliko godina, i ne samo u okviru ove administracije, uključuje određenu vrstu povlačenja, preispitivanja odnosa sa Evropom”, rekao je Makron.

ŠEF SZO

Vrijeme je za solidarnost, a ne za politizovanje, rekao je u čelnik Svjetske zdravstvene organizacije, odajući priznanje Kini što suzbijanjem koronavirusa u epicentru štiti ne samo svoje građane, nego cio svijet.

Prema posljednjim podacima, koronavirus je usmrtio u Kini 1523 osobe i zarazio njih više od 66.000.

Novi soj virusa proširio se na više od 20 država, no velika većina zaraženih i gotovo svi umrli su u Kini.

Epidemija je ugrozila kineski turizam i naštetila kompanijama koje posluju s Kinom.

Brojne avio kompanije obustavile su letove, a neke države iz straha od širenja zaraze ne prihvataju turističke kruzere koji dolaze iz Kine.

Govoreći na konferenciji o bezbjednosti u Minhenu, predsjednik SZO Tedros Adhan rekao je da je nemoguće predvideti razvoj epidemije i upozorio da je pitanje koliko dugo će Kina izdržati bez snažnije međunarodne pomoći.

“Lako je optuživati i politizovati, a teško rješavati problem. Naučićemo lekcije iz ove epidemije, ali sada nije vrijeme za politizovanje”, istakao je šef SZO.

“Više nego ikad vrijeme je da politiku vode naučnici”, dodao je.

Kritikujući vlade što milione troše na zaštitu od terorizma, a malo na zaštitu od epidemija, prozvao je i medije za širenje vijesti o epidemiji.

“Naš najveći neprijatelj nije virius, nego stigma koja nas okreće jedne protiv drugih. Moramo to zaustaviti!”, apelovao je on pred svjetskim čelnicima i diplomatima iz cijelog svijeta.

Premda je u početku čestitao Pekingu na “profesionalnom radu” u borbi s epidemijom, SAD su se u petak distancirale i kritikovale kineske vlasti zbog nedostatka transparentnosti.

“Pomalo smo razočarani nedostatkom transparentnosti kod Kineza”, požalio se novinarima Leri Kadlou, glavni privredni savjetnik predsjednika Donalda Trampa.

Kineski predsjednik Si Đinping pozvao je juče na pojačano održavanje reda i na veću kontrolu interneta u vrijeme borbe s epidemijom koronavirusa.

LAVROV

Čovječanstvo, od kraja Drugog svjetskog rata, nije bilo tako ugroženo prijetnjama i rizicima kao danas, ocijenio je na bezbjednosnoj konferenciji u Minhenu ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov.

On je upozorio da danas u svijetu nedostaje zajedništvo u borbi protiv prijetnji i rizika kakve svijet nije vidio od kraja Drugog svjetskog rata, prenosi TAS.

“Serija strateških sporazuma o bezbjednosti i neširenju nuklearnog naoružanja demontrira se pred našim očima, smanjen je prag za upotrebu nuklearnog naoružanja, multipliciraju se regionalna krizna žarišta, a norme međunarodnog prava izlažu se podrugivanju”, rekao je Lavrov.

On je dodao da se to prije svega odnosi na nasilno miješanje u unutrašnja pitanja suverenih zemalja, nelegalne sankcije i protekcionističke mere kojima se nipodaštavaju svetsko tržište i globalna trgovina.

“Međunarodni odnosi varvarizovani su do te mjere da narušavaju elementarni modus ljudskosti”, istakao je Lavrov.

HILJADE NA ULICAMA

Nekoliko hiljada građana okupilo se na istoku Njemačke kako bi protestovali zbog smjene popularnog guvernera jedne savezne države.

Njega su smijenili poslanici krajnje desnice i dvije stranke centra.

Govornici na skupu koji je sindikat organizovao u njemačkom gradu Erfurtu, oštro su kritikovali kancelarku Angelu Merkel, njene Hrišćanske demokrate s desnog centra i “pro-biznis” Slobodarsku demokratsku stranku zbog uloge njihovih poslanika u uklanjanju guvernera.

Kandidat Slobodarske demokratske stranke (FDP) neočekivano je dobio većinu kada je Skupština Tiringije 5. februara glasala o izboru guvernera.

Poslanici krajnje desničarske stranke Alternativa za Njemačku takođe su podržali kandidata FDP, a čak ne ni svog sopstvenog kandidata.

Odluka poslanika Hrišćansko-demokratske unije u Tiringiji da glasaju zajedno s članovima Alternative za Njemačku široko je osuđena kao kršenje zabrane saradnje sa krajnje desničarskim strankama.

Taj potez je doveo do ostavke nekoliko njemačkih političara, uključujući očekivanu nasljednicu Angele Merkel, Anegret-Kramp Karenbauer.

Lider Hrišćanskih demokrata u Tiringiji takođe je najavio ostavku.

TURSKA-RUSIJA

Turska smatra da nesuglasice zbog Sirije ne treba da “ugroze” odnose sa Rusijom, posebno u oblasti isporuke ruskog protiv-vazdušnog odbrambenog sistema, izjavio je danas šef turske diplomatije Mevlut Čavušoglu, javila je turska televizija NTV.

Čavušoglu, koji je razgovarao sa ruskim kolegom Sergejem Lavrovom na marginama Bezbjednosne konferencije u Minhehu, ocijenio je sastanak kao “pozitvan”.

Turski ministar je rekao da će delegacija njegove zemlje u ponedjeljak boraviti u Moskvi, nakon posjete ruske delegacije Ankari prije nedelju dana. Tada dvije delegacije nijesu prevazišle nesuglasice o Siriji.

“Nesuglasice o Siriji ne treba da ugroze tursko-ruske odnose. Situacija u sirijskoj provinciji Idlib (gdje su u toku sukobi) neće uticati na sporazum o S-400, ruskom protiv-vazdušnom sistemu odbrane”, koji je Ankara kupila od Moskve uprkos protivljenju Vašingtona, dodao je Čavušoglu.

Rusija podržava sirijske vlasti, a Turska određene pobunjeničke grupe u Siriji. Međutim, te dvije zemlje i pored podrške različitim stranama, sarađuju u cilju rješavanja sirijskog konflikta.

STOLTENBERG UPOZORIO

Generalni sekretar NATO-a Jens Stoltenberg je upozorio evropske članice Alijanse da planovima za izgradnju evropske vojske podrivaju svoje transatlantske veze.

U obraćanju na 56. Bezbjednosnoj konferenciji u Minhenu, Stoltenberg je pozdravio planove i napore EU-a u smjeru jačanja odbrambenih sposobnosti i povećanja potrošnje, ali je i upozorio saveznike da ne dupliraju vojne napore i tako udaljavaju SAD.

“Neki kažu da je odgovor više Evrope, i slažem se s time. Ali to je samo jedan dio priče, jer više Evrope ne može značiti i samo Evropa. Svaki pokušaj da se Evropa udalji od Sjeverne Amerike ne samo da slabi transatlantske odnose i našu sposobnost da se nadmećemo na globalnoj sceni, već i rizikuje podjelu Evrope”, kazao je Stoltenberg.

Naglasio je da bi Evropljani i Amerikanci trebali da učine više za jedinstvo bezbjednosnog bloka.

“Ne vjerujem samo u Evropu, niti samo u Ameriku. Ja vjerujem u Evropu i Ameriku kada djeluju zajedno”, rekao je generalni sekretar NATO-a.

RUSIJA

U nekoliko gradova u Rusiji danas su organizovani protesti protiv nacrta ustavne revizije koju je predložio predsjednik Vladimir Putin.

Analitičari smatraju da Putin na taj način priprema teren da sačuva svoj uticaj poslije 2024. godine, kada bude napustio predsjedničko mjesto.

Protesti organizovani su u obliku po jedan demonstrant na javnom mjestu, što je jedini oblik protesta u Rusiji koji ne zahtijeva dozvolu okupljanja.

U Sankt Peterburgu je ipak došlo do privođenja nekoliko demonstranata, navela je nevladina organizacija OVD-Info, koja prati dešavanja na protestima.

Protest u Moskvi bio je dozvoljen na mjestu udaljenom od centra grada, a organizovan je na poziv nekoliko opozicionih pokreta među kojima je Front ljevice Sergeja Udalcova. Organizatori navode da se okupilo 3.000 ljudi, dok je policija javila da ih je bilo oko 300.

Udalcov je za agenciju Interfaks rekao da bi želio referendum umjesto “nerazumljivog javnog glasanja”. Putin je obećao da će se Rusi izjasniti o tekstu ali nije naveo na koji način.

OVD-Info je dodao da su protesti organizovani u nekoliko drugih gradova u Rusiji, među kojima Arhangelsk na sjeverozapadu i Ulan Ude u Sibiru.

Putin je polovinom januara iznenada najavio reviziju Ustava koja će ojačati nekoliko prerogativa predsjednika i ulogu Državnog savjeta, koji je za sada konsultativni organ.

Nakon toga je premijer Dmitrij Medvedev podnio ostavku zajedno sa cijelom vladom. Ustavni amandmani koje je Putin predložio, krajem januara su jednoglasno usvojeni u parlamentu.

ŠIN FEJN NAJAVIO

Bregzit je “promijenio pravila igre” u pogledu ujedinjenja Irske, rekla je danas liderka irske nacionalističke partije Šin Fejn, Meri Lu Mekdonald, i ocijenila da bi referendum o tome u Irskoj mogao da se održi u roku od tri godine.

“To nije jednostavna stvar. Bregzit je promijenio pravila igre”, rekla je Mekdonald za britanski list Tajms, i dodala da Irska treba da “počne pripremu” takvog referenduma, a da “i London treba da se spremi”.

Šin Fejn, koji je pobijedio na izborima održanim 8. februara, zalaže se za ujedinjenje Republike Irske i britanske Sjeverne Irske, koje su razdvojene otkako je Irska izborila nezavisnost 1921. godine.

Ta podjela je u Sjevernoj Irskoj dovela do trodecenijskog krvoprolića u drugoj polovini 20. vijeka, zvanog “Nemiri”, između nacionalista i republikanaca s jedne i protestanstskih lojalista s druge strane. U Nemirima je ubijeno oko 3.500 ljudi.

Pitanje irskog ujedinjenja se vratilo u fokus zahvaljujući Bregzitu, kom se protivi većina stanovnika Sjeverne Irske. Pridruživanje Irskoj, članici EU, pokazalo se kao zavodljiva ideja.

“Ako pogledate sjever, većinu više ne čine lojalisti. Točak se okrenuo, nastupila je smjena generacija. O ujedinjenju Irske se sada razgovara širom ostrva kao nikada prije za mog života”, rekla je Mekdonald.

Prema njoj, Bregzit je samo “ubrzao priču”.

Meri Lu Mekdonald je učinila mnogo za uvođenje Šin Fejna u politički mejnstrim, nakon što je ta stranka dugo bila smatrana za politički ogranak Irske republikanske armije (IRA).

Stranka je na nedavnim izborima dobila 24,5 odsto glasova.

POZVAO TRAMPA U POSJETU

Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski danas je na Bezbjednosnoj konferenciji u Minhenu obećao da će okončati rat na sa separatistima istoku Ukrajine, gdje je od 2014. godine u sukobu pobunjenika s podrškom Rusije i ukrajinskih snaga poginulo više od 14.000 ljudi.

Zelenski je izrazio nadu da će sukob biti okončan do kraja svog predsjdničkog mandata 2024. godine.

“Za pet godina (od 2019, kada je preuzeo dužnost) okončaćemo rat, vratiti naš narod, i tako ću postati predsjednik sa razlogom”, rekao je Zelenski.

Sukob na istoku Ukrajine izbio je u aprilu 2014. godine, nekoliko nedjelja pošto je Rusija pripojila ukrajinsko crnomorsko poluostrvo Krim.

Zelenski je zahvalio SAD za podršku tokom njenog sukoba s Rusijom i izrazio nadu u “svjež početak” odnosa Kijeva i Vašington pošto je završen postupak opoziva američkog predsjednika Donalda Trampa.

Ukrajina i Zelenski su bili u centru rasprave tokom procesa Trampovog opoziva, zbog njihovog telefonskog razgovora u julu 2019. godine kada je Tramp vršio pritisak na Zelenskog da istraži poslovanje u Ukrajini sina svog rivala – predsjedničkog kandidata američkih Demokrata, Džozefa Bajdena.

Zelenski je rekao da želi da posjeti Bijelu kući, a pozvao je i Trampa da dođe u Kijev.

“Imamo dobre odnose sa SAD i zahvalan sam Amerikancima zbog njihove podrške”, rekao je ukrajinski predsjednik.

Zelenski je rekao da želi da raspiše za oktobar lokalne izbore u cijeloj Ukrajini i uključujući na istoku, pod kontrolom proruskih pobunjenika. Dodao je da glasanje ne može da bude sprovedeno dok su sukobi.

Ukrajinski predsjednik je dodao da će sa ruskim kolegom Vladimirom Putinom u aprilu razmotriti novu razmjenu zatvorenika. Naveo je da je oko 200 Ukrajinaca zatočeno na istoku zemlje.

U Minhenu je danas nastavljena Bezbjednosna konferencija uz učešće 35 šefova država ili vlada, stotinak ministara inostranih poslova i odbrane, i zvaničnika međunarodnih organizacija.

NAPAD SAD U AVGANISTANU

Najmanje devet civila ubijeno je u američkom napadu dronom u pokrajini Nangarhar na istoku Avganistana u petak, rekli su lokalni zvaničnici.

Napad se dogodio kod sela Kakarak u okrugu Sorkh Rod, koje kontrolišu talibani, rekli su lokalni odbornici Abdul Kahar Kadir i Ajmal Omar.

Meta su bili talibani, ali su samo civili ubijeni, naveo je portparol guvernera pokrajine Ataulah Hogijani.

Omar je dodao da su se za vrijeme napada žrtve vraćale s piknika u susjednom okrugu Hogijani.

Portparol talibana rekao je da su pogođena dva vozila, u kojima je bilo 11 civila.

Američka vojska u Avganistanu za sada nije komentarisala događaj.

U pokrajini Nangarhar aktivni su i talibani i militanti Islamske države.

Napad se dogodio u vrijeme mirovnih pregovora SAD-a i talibana, na kojima je, riječima američkog državnog sekretara Majka Pompea, postignut “prilično značajan napredak”.