DANIJEL ARAP MOI

Bivši predsjednik Kenije Danijel Arap Moi koji je više od dvije decenije bio na vlasti umro je u 95. godini, saopštio je danas predsjednik Uhuru Kenijata.

Kenijata je u znak žalosti naložio spuštanje zastava na pola koplja od danas do dana sahrane bivšeg šefa države.

On je rekao da je Moi, kao drugi predsjednik Kenije, bio lider u borbi za nezavisnost i žestoki pan-Afrikanac.

Kenija je tokom većeg dijela njegove vlasti bila pod jednopartijskim sisemom.

Iako su ga kritičari nazivali diktatorom, Moi je uživao snažnu podršku mnogih Kenijaca i smatran je ujedinjujućom figurom kada je preuzeo vlast 1978. godine, nakon smrti tadašnjeg predsjedika Džoma Kenijate, oca današnjeg predsjednika.

Moi je vladao do 2002, a period njegove vladavine obilježen je centralizacijom vlasti, korupcijom i optužbama o kršenjima ljudskih prava.

OSUMNJIČEN ZA KORUPCIJU

Južnoafrički sud izdao je nalog za hapšenje bivšeg predsjednika Džejkoba Zume jer se nije pojavio na suđenju u slučaju korupcije.

Zuma se nije pojavio na sudu navodno jer je bolestan, prenio je danas južnoafrički javni medijski servis. U izvještaju se kaže da se nalazi na Kubi zbog liječenja, međutim nijesu navedeni detalji o njegovom zdravstvenom stanju.

Sud je krajem prošle godine odbacio Zumin pokušaj ulaganja žalbe na presudu kojom je otvoren put da on bude krivično gonjen.

Bivši predsjednik optužen je da je primio mito od francuskog proizvođača oružja Tales (Thales) preko svog bivšeg savjetnika za finansije, koji je 2005. godine osuđen za prevaru i korupciju.

Zuma je demantovao optužbe o korupciji, pranju novca i reketiranju u vezi sa kontroverznom kupovinom naoružanja za Južnoafričku Republiku 1999. godine.

On tvrdi da je njegov slučaj postao podložan predrasudama zbog dugih odlaganja i da se u sve umiješala politika.

Zuma je podnio ostavku 2018. godine pod pritiskom vladajućeg Afričkog nacionalnog kongresa, nakon velikog nezadovoljstva u javnosti povodom navoda o njegovom lošem upravljanju i korupciji, što je nanijelo veliku štetu državnim kompanijama.

ZBOG KORONAVIRUSA

Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) saopštila je danas da je poslala maske, rukavice i 18.000 zaštitnih kombinezona u 24 zemlje u kojima su registrovani slučajevi zaraze virusnom upalom pluća.

SZO je navela da je takođe uputila 250.000 kutija za prvu ljekarsku pomoć, kako bi se virus otkrio što ranije.

Ta organizacija je istakla da ne treba ograničiti kretanje jer to podstiče strah i stigmatizaciju.

“Tamo gdje su takve mjere uvedene, ne bi trebalo dugo da traju i morale bi da budu redovno revidirane u skladu sa razvojem situacije”, dodala je SZO.

Više od 20.400 ljudi zaraženo je novim virusom u Kini od njegove pojave 31. decembra u gradu Vuhan. U kontinentalnom dijelu Kine od novog virusa je preminulo 425 osoba. Jedna osoba je umrla na području Hongkonga, a jedna na Filipinima.

ZA DVA MJESECA

Više od pola miliona ljudi raseljeno je tokom posljednja dva mjeseca na sjeverozapadu Sirije, saopštile su danas UN.

“Od 1. decembra oko 520.000 ljudi je raseljeno. Veliku većinu – 80 odsto, čine žene i deca”, izjavio je Dejvid Svenson, portparol Službe UN za koordinaciju humanitarnih poslova (OCHA).

Na sjeverozapadu Sirije snage Bašara el-Asada i njegovih ruskih saveznika sprovode ofanzivu protiv džihadista i pobunjenika.

Od 2011. godine kada je počeo rat u Siriji, poginulo je više od 380.000 ljudi, a milioni su u izbjeglištvu.

LONDON ZATRAŽIO

Britanske vlasti zatražile su danas od svojih državljana koji su trenutno u Kini da napuste tu zemlju ukoliko su u mogućnosti, zbog širenja virusne upale pluće od koje je zaraženo više od 20.000 osoba.

“Savjetujemo britanskim državljanima da napuste zemlju (Kinu) ukoliko su u mogućnosti kako bi smanjili svoju izloženost virusu”, izjavio je šef britanske diplomatije Dominik Rab.

Prema britanskom Ministarstvu zdravlja, oko 30.000 Britanaca se nalazi u Kini.

U Velikoj Britaniji su registrovana dva slučaja zaraze novim koronavirusom.

Rab je rekao da vlasti rade na povratku Britanaca koji se nalaze u provinciji Hubej ili u gradu Vuhan gdje je izbila epidemija virusa.

Za sada su u zemlju vraćena 94 Britanca, dok je 14 prebačeno na Novi Zeland.

Više od 20.000 ljudi zaraženo je novim virusom koji se proširio na oko 20 zemalja. U kontinentalnom dijelu Kine od novog virusa je preminulo 425 osoba. Jedna osoba je umrla na području Hongkonga, a jedna na Filipinima.

STRADALA JEDNA OSOBA

Jedna osoba je danas poginula i 49 je povrijeđeno, od kojih pet teško, u lančanom sudaru u tunelu zaobilaznog autoputa oko belgijskog grada Antverpena, saopštile su vlasti.

Policija je saopštila da je u vozilima koja su se sudarila bilo 115 ljudi, od kojih 65 nije povrijeđeno.

Sudarili su se dva autobusa, tri kamiona i jedan automobil u kojem je poginuo putnik, navele su vlasti.

Još nije poznat uzrok sudara koji se oko 13.30 sati dogodio u tunelu autoputa u pravcu ka Holandiji.

Sudar je izazvao zatvaranje oba smjera autoputa koji je u blizini lučke zone, te se masovno koristi.

MEKSIKO

Četiri naoružana muškarca ubila su devet osoba u video-igraonici u zapadnom Meksiku, a među mrtvim je troje djece starih 12, 13 i 14 godina.

Tužioci meksičke države Mičoakan rekli su kasno sinoć da su u napadu povrijeđene još dvije osobe.

Napad se dogodio juče u gradu Uruapanu, gdje je nasilje zadobilo šokantne razmjere.

Napadači su kako izgleda tragali za nekim, ali su ipak neselektivno pucali na sve posjetioce igraonice. Dvoje žrtava staro je 17 i 18 godina.

Porode toga, tokom vikenda istražitelji su našli raspadnuta tijela 11 ljudi u tajnim grobovima u Uruapanu. Policija je navela da su istraživali slučaj nestale osobe kada su dobili dojavu o tajnim grobovima.

U petak u istom gradu, izvršen je oružani napad na patrolu gradske policije, kada je ubijen jedan policajac, a dvoje je ranjeno.

Napad je moguće bio odmazda za hapšenje u petak vođe grupe Viagras koji je umiješan u 19 ubistava.

Rat narkokartela Halisko i Viagras, kao i njihovih prethodnika, godinama donosi krvoproliće na ulice tog grada.

NALAZI POKAZALI

Mladići koji su primljeni na Odjeljenje za infektivne bolesti Opšte bolnice Vinkovci nemaju infekciju uzrokovanu koronavirusom, potvrdili su danas iz te bolnice.

Oni su u bolnicu primljeni u ponedeljak i nalazi oba pacijenta su negativni, prenosi Hina.

Mladići su dio grupe od deset hrvatskih radnika koji su se vratili iz kineskog grada Šangaja.

PROŠIRENJE EU

Par dana nakon što je Bregzit pokazao kako se napušta Evropksu uniju (EU), Evropska komisija odgovara na pitanje kako ponovo proširiti Uniju. Komisija naime u srijedu 5.2. predstavlja prijedlog nove metodologije procesa pristupanja.

Ručnu kočnicu u procesu proširenja Evropske unije (EU) Francuska je zvanično povukla u oktobru 2019. godine kada je blokiran početak pristupnih pregovora sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom. Predsjednik Emanuel Makron je na salvu negativnih komentara koji su ukazivali na “istorijsku grešku” Unije, kako prema politici proširenja, tako i prema Zapadnom Balkanu, odgovorio da “preuzima ulogu negativca”. Ali je i dodao da Francuska “nije usamljena” u stavu da proces pristupanja EU zahteva reformu.

Planirano ili ne, takav potez Pariza vratio je fokus EU na skrajnutu politiku proširenja koja je, istini za pravo, već godinama tavorila zakočena u procesu koji je od vodećeg instrumenta politike Unije, postao previše komplikovan, birokratski konfuzan i gotovo besciljan put.

“Politika proširenja je mnogu puta razmatrana, a poslednja značajna promjena dogodila se 2003. godine. U međuvremenu smo naučili mnogo lekcija. Stvari su u procesu proširenja jasno počele da se koče. Vrijeme je za poboljšanja, jer je kredibilnost EU u pitanju“, poruka je izvjestioca Evropskog parlamenta za preporuke o Zapadnom Balkanu Tonina Picule.

Tako su krajem 2019. i početkom 2020. godine politika proširenja i Zapadni Balkan postali neizostavni dio govora najviših zvaničnika Evropske unije. Poslije francuskog predloga koji se zasniva na postepenom pristupanju, konkretnijoj koristi za građane, ali i oštrijim uslovima i reverzibilnosti procesa, svoje predloge reformi iznijele su i druge države-članice. One su se većinom fokusirale na podršci proširenju u vidu zahtjeva za “efikasnijim i dinamičnijim” procesa pristupanja.

Jedno od prvih zaduženja Evropske komisije po preuzimanju novog petogodišnjeg mandata bilo je sagledavanje pozicija zemalja-članica, definisanje problema i mogućnosti u politici proširenja i izrada predloga nove metodologije pristupanja Uniji.

Nova metodologija ne mijenja cilj proširenja

Evropska komisija i komesar za proširenje Oliver Varhelji, poslije dva mjeseca rada, trebalo bi da u srijedu 5. februara usvoje i predstave svoj predlog nove metodologije procesa pristupanja. Predlog je, kažu u Komisiji, u obzir uzeo stavove zemalja-članica, “geopolitički i strateški interes EU” koji se odgleda u “zaokruživanju evropskog projekta”, kao i dobrobit zemalja koje se nalaze na putu evrointegracija.

Komesar za proširenje Varhelji kaže da će se nova metodologije proširenja zasnivati na četiri kriterijuma: kredibilitetu, predvidljivosti, dinamici i jačem političkom vođstvu. On je pozvao na kreiranje “dinamičnijeg i kredibilnijeg” procesa, kako za zemlje-članice EU, tako i za zemlje-kandidate.

“Ne želimo da mijenjamo proširenje, već da unaprijedimo proces”, poručila je Evropska komisija neposredno pred objavljivanje nove metodologije.

Fokus nove metodologije bi, prema prvim najavama, trebalo da ostane (ali i da se pojača) – na vladavini prava, funkcionisanju demokratskih institucija, kao i na ekonomskom razvoju zemlja u procesu pristupanja. “To su pitanja koja su u srcu transformacije društva na čitavom Zapadnom Balkanu”, smatra Varhelji.

Komesar za proširenje je iznio i stav da nova metodologija ne bi trebalo da se primjenjuje na Srbiju i Crnu Goru kao zemlje koje su “već ušle u pregovore pod postojećim pravilima”. Istovremeno, u Briselu razmatraju i mogućnost da bi nova metodologija mogla da bude “hibrid” između postojećih i novi pravila koja bi “donekle modifikovala” pristupni proces Srbije i Crne Gore, a u potpunosti bila u primjeni u pristupnim pregovorima zemalja regiona koje tek treba da krenu u taj proces.

Ono na čemu u Briselu svi insistiraju i što će se najvjerovatnije naći u predlogu nove metodologije, jeste princip punopravnog članstva u EU kao “krajnji cilj” politike i procesa proširenja.

Odluka mora biti jednoglasna

U očekivanju predstavljanja predloga Evropske komisije nagađa se da bi Komisija mogla da od francuskog predloga “preuzme” ideju o grupisanju poglavlja po oblastima, kao i princip postepenog pristupanja EU-politikama i finansijskim instrumentima tokom samog procesa pregovora, umjesto dosadašnjeg “sveobuhvatnog ulaska” u članstvo na kraju.

U Evropskom parlamentu ukazuju na činjenicu da bi, po ugledu na nova pravila za zemlje-članice, i za države u procesu pristupanja trebalo uvesti “jasniju vezu” između poštovanja principa vladavine prava i finansijskih sredstava koja dolaze iz fondova Evropske unije. Dodaje se takođe da bi, u cilju veće povezanosti sa EU-politikama tokom procesa pristupanja, Zapadni Balkan trebalo uključiti u “procese transformacija” koje preduzima sama EU, kao što su Zeleni sporazum i Konferencija o budućnosti Evrope.

Ono što se očekuje od Evropske komisije jeste i predlog na koji način približiti do sada vrlo različite procjene uspješnosti pristupnih procesa koje dolaze od institucija EU s jedne i zemalja-članica sa druge strane. Plan EU jeste da se o predlogu Evropske komisije, odmah po njenom predstavljanju, otvori debata s ciljem postizanja konsenzusa zemalja-članica o nastavku politike proširenja do martovskog samita EU.

U idealnom scenariju – što je posljednjih decenija bilo rijetko kada je proširenja EU u pitanju – konsenzus zemalja-članica trebalo bi da na majskom samitu u Zagrebu kulminira otvaranjem pristupnih pregovora sa Skopljem i Tiranom, kao i novim elanom i obnovljenim povjerenjem u zajedničku budućnost EU i Zapadnog Balkana.

NAJPOPULARNIJA

Kancelarka Angela Merkel ostaje najpopularnija među njemačkim političarima, rezultati su ankete koju je sproveo Institut za istraživanje javnog mnijenja Forsa.

U prvoj rang listi Forse u ovoj godini Merkel je dobila 59 od 100 poena i zadržala je svoju poziciju iz prošle ankete, prenijela je Fena pozivajući se na agenciju Xinhua.

Forsa redovno utvrđuje nivo povjerenja koji njemački građani imaju u svoje političare.

“Veliko povjerenje koje uživa Angela Merkel pokazuje da se ona u javnosti smatra nekom vrstom kancelara koji se postavlja iznad stranačkih i političkih svađa”, izjavio je Manfred Guelner, čelnik Forse, komentirajući rezultate ankete.

Čelnik njemačke stranke Zelenih Robert Habek slijedi iza Merkel, sa 50 poena, bilježeći pad od jednog poena sa prethodne ankete, uprkos tome što je kritikovan u širokoj javnosti zbog agresivnih izjava o američkom predsjedniku Donaldu Trampu.

Habek je nazvao govor koji je održao Tramp na Svjetskom ekonomskom forumu u Davosu kao najgori govor koji je čuo u životu.