FILIPINI

Filipinski vulkan danas ispušta manje gasova i pepela, ali neprekidno trese okolinu i otvara pukotine na tlu i putevima, te je zbog straha od veće erupcije policija blokirala pristup okolnim selima.

Jezero u krateru i rijeka u blizini su presušili što je znak aktivnosti vulkana Taal.

Zvaničnici su upozorili stanovnike da ne pomišljaju da se erupcija okončala poslije privremenog smirenja svega pet dana od kada je počela. Vojnici i policija sprječavaju seljake da se čamcima vrate do svog vulkanskog ostrva i obližnjih sela da bi uzeli stvari, kokoške i stoku.

Mnoge kuće i imanja oštećena su vulkanskim pepelom od nedjelje kada je počela erupcija, dok nije bilo povreda ljudi, a evakuisane su desetine hiljada.

Vulkan u provinciji Batangas je 65 kilometara južno od glavnog grada Manile.

Više od 121.000 ljudi napustilo je kuće u provinciji Batangas koja je proglasila stanje katastrofe. Više od 370 logora je otvoreno za evakuisane, a nedovljno je maski za disanje, prenosivih toaleta, flaširane vode i prostirki za spavanje.

Evakuisano je i 5.000 ljudi koji žive na ostrvu gdje leži vulkan Taal. To ostrvo je bilo popularno turističko odredište zbog svog impresivnog pogleda na jezero u krateru vulkana i šumovitih brda i ptica.

Taal visok svega 311 metara jedan je od najmanjih vulkana na svijetu, ali i jedan od najživljih među 24 aktivna vulkana na Filipinima. Taj jugoistočni azijski arhipelag s više od 100 miliona stanovnika nalazi se u takozvanom pacifičkom “Vatrenom prstenu” – nad nizom dubokih rasjeda u Zemljinoj kori oko okeanskog basena gdje dolazi do većine zemljotresa i vulkanskih erupcija u svijetu.

SKANDAL NA AERODROMU U ARGENTINI

Policija je uhapsila sedam osoba i zaplijenila 82 kilograma kokaina u teretnom avionu pred polijetanje sa aerodroma u Buenos Ajresu za Amsterdam.

Kako saznaju argentinski mediji, među uhapšenima na aerodromu u glavnom gradu Argentine, su i tri člana posade aviona KLM Cargo.

Holandski mediji su javili da je među uhapšenima troje državljana Holandije.

Uhapšeni su pilot i neki od članova posade.

Avion je bio na međunarodnom aerodromu u blizini Buenos Ajresa kada je droga pronađena. Lokalni mediji izvještavaju da je kokain otkriven neposredno prije polijetanja aviona za Amsterdam.

Policija istražuje da li je droga ukrcana u Argentini ili Brazilu, odakle je avion poletio, prenosi portal “nl.times”, pozivajući se na RTL.

KLM je saopštio da sarađuje u istrazi.

PRONEVJERILI MILIONE

Italijanska policija saopštila je danas da je rasformirala mafijašku mrežu na Siciliji koja je pronevjerila više miliona eura iz evropskih fondova namijenjenih poljoprivrednicima.

Uhapšeno je 94 ljudi u akciji sprovedenoj jutros protiv mafijaške grupe Tortoriči, saopštilo je tužilaštvo Mesine.

Među uhapšenim su dvojica vođa mafijaških porodica, jedan notar, preduzetnici i javni zvaničnici zaduženi za pristup tim evropskim fondovima.

Od 2013. mafija iz Tortoričija koja nosi ime po gradu koji se nalazi u planinama Nebrodija na sjeveroistoku ostrva pronevjerila je gotovo 10 miliona eura evropskih fondova, javila je javna televizija Rai24.

Da bi došla do evropskih sredstava grupa je lažno prijavljivala imovinu zemlje koja je u realnosti pripadala regionu i lokalnim zajednicama.

Operacija se zasnivala na saučesništvu sa zaposlenim jedne javne agencije zadužene za poljoprivredne subvencije koja je dijelila evropske fondove poljoprivrednicima kao i centrima zaduženim za pomoć seljacima u njihovim zahtjevima za pomoć.

U optužnici sudija Serđo Matroeni je ocijenio da je prevara zasnovana na “bezuslovnoj podršci” zaposlenih koji su raspolagali potrebnim znanjem da mafiju dovedu do središta nervnog sistema javnog finansiranja i da iskoriste propuste jedne slabe kontrole.

Među uhapšenim 48 ih je zadržano u pritvoru, a drugi su u kućnom pritvoru, navela je policija.

ZBOG MIGRANATA

Mađarska je odlučila da duplira broj vojnika na granicama zbog povećanog priliva migranata i uputila novi kontigent policijaca u Srbiju i Sjevernu Makedoniju, kao pomoć pograničnim policijama tih država, prenose mediji.

Portal Balkanska bezbjednosna mreža (www.balkansec.net) navodi, pozivajući se na državnog sekretara mađarskog ministarstva odbrane Silarda Nemeta, da će biti dupliran broj vojnika “zbog povećanog migrantskog pritiska”.

Navodi se da je tokom 2018. godine u tu zemlju ilegano ušlo 390 osoba da bi taj broj prošle godine bio povećan na 3.299.

Prema navodima zvaničnika mađarskih oružanih snaga, ukupan broj vojnika i pomoćnog osoblja na granicama iznosiće 500 ljudi, a odluka će biti na snazi “dokle god to bude bilo potrebno”.

Kontrola granice sa Srbijom na Tisi pojačana je i angažovanjem vojnog minolovca AN2 “Baja”.

Istovremeno sa najavama o povećanju broja vojnika na granicama, Budimpešta je u Srbiju i Sjevernu Makedoniju uputila novi kontigent policijskih snaga.

U Srbiju je upućeno 15, a u Sjevernu Makedoniju 30 policajaca koji će pomagati kolegama tih država u patroliranju državnim granicama, prevenciji ilegalnih prelazaka i hvatanju krijumčara umiješanih u šverc ljudi.

“Zajedno sa ljudstvom upućena su terenska vozila, termovizijske kamere i druga oprema za noćno osmatranja. To je četrdeseti po redu kontigent mađarske policije koji je upućen u Srbiju, odnosno četrdeset peti kontigent koji odlazi u Makedoniju”, dodaje portal.

U novembru prošle godine na granici Srbije i Mađarske, kod sela Ašothalom i Čikerija otkrivena su dva tunela koja su služila za ilegalno prebacivanje migranata.

Evropska agencija za granicu i obalsku stražu nedavno je iznijela podatke da je tokom 2019. godine na takozvanoj Balkanskoj ruti uočen duplo veći broj ilegalnih prelazaka granica u odnosu na 2018. Podatke o povećanom broju migranata potvrđuju i zvaničnici podaci iz Srbije.

U PAKISTANU

Poništavanje smrtne kazne bivšem predsjedniku Pakistana, generalu Pervezu Mušarafu može se smatrati pobjedom pakistanske vojske i ukazuje da su oružane snage i dalje najuticajnija institucija u zemlji okruženoj bezbjednosnim izazovima, prenosi Radio slobodna Evropa (RSE) ocjene svjetskih medija.

Visoki sud u Lahoru poništio je smrtnu kaznu Mušarafu, pošto su presudu iz decembra za veleizdaju kritikovali vlada i vojska. Time će najverovatnije biti okončan proces protiv bivšeg vojnog diktatora koji je optužen za podrivanje ustava zemlje 2007. kada je otpustio veliki dio sudstva i uveo vanredno stanje u pokušaju da blokira opozicioni pokret, piše Njujork tajms.

Tročlano veće je u ponedjeljak presudilo da je slučaj protiv Mušarafa bio politički motivisan i da su zločini za koje je optužen – veleizdaja i podrivanje ustava – bili “zajednički prestup” i da ga “nije mogla izvesti jedna osoba”.

Nekoliko advokata i analitičara ocijenilo je da je malo vjerovatno da će aktuelna vlada, u kojoj se nalazi dosta ljudi lojalnih Mušarafu, ponovo organizovati specijalni sud za novo suđenje, navodi Njujork tajms i ukazuje da je poslije objavljivanja kazne Mušarafu u decembru, pakistanska vojska kritikovala presudu i pozvala na njeno pravno preispitivanje.

Smrtna kazna uglavnom je imala simbolički značaj, pošto je prvi put u istoriji zemlje bivši vojni vođa odgovarao za svoje postupke na vlasti, dok, kako ukazuje Njujork tajms, nije bilo vjerovatno da bude izvedena budući da se očekivalo da vojska, koja i dalje ima ogromnu moć, štiti bivšeg šefa.

Proces protiv bivšeg predsjednika, zbog njegove odluke iz 2007. da suspenduje ustav i uvede vanredno stanje, pokrenut je 2013. kada je za premijera izabran Navaz Šarif, kojeg je Mušaraf oborio s vlasti u državnom udaru 1999. godine.

Podizanje optužnice protiv generala Mušarafa 2014. bio je izuzetno značajan trenutak u Pakistanu u kojem nijedan drugi vojni lider nije bio suočen s pravnim posljedicama svog djelovanja, ocjenjuje BBC.

Kada je presuda konačno stigla u decembru, naišla je na snažno protivljenje vojske i sadašnje vlade, ukazuje britanski servis, dodajući da je bilo malo vjerovatno da će kazna biti izvršena, pošto je Mušaraf na liječenju u Dubaiju od 2016. kada mu je dozvoljeno da ode iz Pakistana.

Odluka Visokog suda sugeriše da je moćna pakistanska vojska povratila svoju snagu poslije kratkog perioda opiranja sudstva, ocjenjuje Volstrit džurnal, navodeći da je presuda bila utoliko značajnija što je sudstvo tokom većeg dijela 73-godišnje istorije zemlje obično podržavalo pakistanski vojni establišment.

Obaranje presude na sudu u Lahoru je uglavnom zasnovano na pravnim tehnikalijama oko formiranja specijalnog suda i uslijedilo je pošto je vlada premijera Imrana Kana kritikovala presudu za izdaju, ukazuje list i ističe da je prošlomjesečna presuda bila prvi slučaj da je osuđen lider koji je stajao iza državnog udara u Pakistanu, gdje se demokratske institucije muče da preuzmu kontrolu nad vojskom.

Odluka suda u Lahoru je pobjeda pakistanske moćne vojske, koja se dugo smatrala najuticajnijom institucijom u zemlji, ocjenjuje Fajnenšel tajms.

Vojska je vladala Pakistanom skoro polovinu istorije zemlje od sticanja nezavisnosti 1947. i dalje se, kako navodi britanski list, smatra dominantnom institucijom u ključnim pitanjima, posebno unutrašnje bezbjednosti i spoljnim odnosima.

Pakistan se trenutno suočava s brojnim detabilišućim činiocima, među kojima su potencijalne posljedice povećanja tenzija između SAD i Irana i nastavak nestabilnosti u susjednom Avganistanu. Takođe ima napete odnose s Indijom koji su se pogoršali prošle godine pošto je indijski premijer Narendra Modi ukinuo specijalni status Kašmira, pretežno muslimanskog regiona.

Jedan zapadni zvaničnik je rekao da je sada delikatno vrijeme za Pakistan, za čiju bezbjednost vojska ima središnji značaj, navodi Fajnenšel tajms.

PREDSTAVNIČKI DOM

Predstavnički dom Kongresa SAD glasao je danas za prosljedjivanje rezolucije o opozivu predsjednika Donalda Trampa Senatu, čime su stvoreni uslovi za početak suđenja šefu Bijele kuće u gornjem domu parlamenta.

Kao i 18. decembra kada je Predstavnički dom opozvao Trampa, kongresmeni su danas glasali uglavnom po partijskoj liniji. Za prosljeđivanje rezolucije Senatu glasalo je 228 poslanika, a protiv 193, navodi Asošiejted pres.

Tramp je optužen za zloupotrebu položaja i opstrukciju Kongresa, poslije saznanja da je vršio pritisak na Ukrajinu da istraži njegovog političkog rivala Džozefa Bajdena, mogućeg kandidata demokrata na predsjedničkim izborima 3. novembra, a da je zauzvrat stopirao isporuku vojne pomoći Kijevu.

Kongresmeni su danas usvojili i listu takozvanih tužilaca koji će na suđenju u Senatu zastupati Predstavnički dom.

Sedmočlani tim tužilaca predvodiće predsjedavajući odborima Predstavničkog doma za obavještajna pitanja i za pravosuđe, Adam Šif i Džeri Nadler.

Suđenje Trampu u Senatu biće tek treći takav proces u američkoj istoriji. Predskednik Endrju Džonson opozvan je u Predstavničkom domu 1868. godine, a predsjednik Bil Klinton 1998. godine, ali je Senat potom glasao protiv opoziva obojice.

SPECIJALIZOVANE AGENCIJE

Protekla decenija bila je najtoplija izmjerena na Zemlji, a 2019. druga najtoplija godina prema dosadašnjim mjerenjima, saopštile su danas dvije američke agencije i specijalizovana agencija Ujedinjenih nacija.

Nekoliko naučnika reklo je da će godine koje slijede biti još toplije, i da će potući rekordne temperature. Od 1980-ih, svaka decenija je bila toplija od prethodne, prema Svjetskoj meteorološkoj organizaciji.

Institut Nase za svemirska istraživanja, NOAA i Svjetska meteorološka organizacija (SMO), koja je specijalizovana agencija UN, izračunali su da je 2019. bila druga najtoplija godina od kada su počela da se vode mjerenja prije 140 godina. Najtoplija je bila 2016. Pet drugih timova naučnika su se složila sa tim, na osnovu mjerenja temperature na površini Zemlje.

“Ako mislite da ste čuli ovu priču ranije nijeste još ništa vidjeli. To će biti dio nečeg što će se vidjeti svake godine dok se ne stabilizuju gasovi sa efektom staklene bašte” od sagorijevanja uglja, nafte i gasa, rekao je direktor Nasinog Godard instituta za svemirske studije Gavin Šmit.

Šmit je rekao da je opšte uzev Zemlja sada oko 1,2 stepena Celzijusa toplija nego na početku industrijske ere, što je važan podatak zato što su svjetske vođe 2015. u Parizu usvojile cilj da se spriječi zagrijavanje Zemlje iznad 1,5 stepeni Celzijusa u odnosu na industrijski period. Šmit je rekao da ovaj podatak pokazuje da globalni cilj ne može biti postignut.

“Ovo je stvarno, to se događa”, rekao je Šmit i ukazao na kraj decenije praćene velikim požarima, topljenjem snega i ekstremnim vremenskim uslovima koji su stalno bili povezani sa ljudskom aktivnošću.

NOAA i Svjetska meteorološka organizacija procjenjuju na nešto niži nivo zagrijavanja planete od perioda industrijske ere. SMO navodi da je prosječna godišnja temperatura u svijetu 2019. godine bila za 1,1 stepen Celzijusa viša od prosjeka zabilježenog u predindustrijskoj eri (1850-1900).

“Prema sadašnjoj tendenciji emisije ugljen dioksida krećemo se ka povećanju temperature za tri do pet odsto do kraja vijeka”, upozorio je generalni sekretar SMO Peteri Talas.

Naučnici kažu da su podaci za deceniju indikativniji od godišnjih mjerenja gdje bi mogli na temperaturu da utiču prirodni fenomeni kao El Ninjo, periodično zagrijavanje Tihog okeana.

Svaka dodatna polovina stepena povećava intenzitet ili učestalost vrućina, oluja, suše ili poplava, upozorili su naučnici.

Globalno zagrijavanje već se vidi u toplotnim talasima, otapanju leda, većem broju požara, jačim olujama, jakim kišama praćenim poplavama i ubrzanom podizanju nivoa mora, rekao je šef Međuvladinog panela Ujedinjenih nacija za klimatske promjene Hans-Oto Portner.

Od 2010. prosječna temperatura na svijetu bila je 14,7 stepena Celzijusa ili 0,8 stepeni viša nego prosjek u 20. vijeku i više od jedne petine stepena Celzijusa toplija nego prethodna decenija koja je bila najtoplija od kada se vode mjerenja, saopštila je Nacionalna uprava za okeane i atmosferu (NOAA).

U prošloj deceniji bilo je osam od 10 najtoplijih godina. Druge dvije godine u prvih deset najtoplijih bile su 2005. i 1998.

AFP

Marginalizovan i nepopularan poslije neplodnog boravka na čelu Rusije, bivši premijer Dmitrij Medvedev koji je danas napustio tu funkciju, nikada nije pokušavao da izađe iz sjenke svog mentora Vladimira Putina.

Dmitrij Medvedev (54) postepeno se povlačio sa političke scene tokom svojih osam godina na čelu Vlade.

Smatran jednim od vođa “liberalnog” krila, bio je marginalizovan usponom rivalskog klana “silovika” (vojne i bezbjednosne službe) i zauzimao položaj ograničen na tehnička pitanja.

Već nekoliko mjeseci podrška javnosti mu je opadala na ispod 30 odsto. Tokom 2017. godine, istraga opozicionara Alekseja Navaljnog o njegovom navodnom carstvu nekretnina čak je bila povod za demonstracije neočekivanih razmjera one opozicije koja je u njemu nekada vidjela “vektora promjene vlasti”.

Njegove mnoge verbalne greške donijele su mu odbojnost među Rusima. “Nema novca, ali čekajte”, rekao je, na primjer, 2016. penzionerima koji su se žalili na pad životnog standarda.

Politička karijera Dmitrija Medvedeva započela je kada je potisnut ka vrhu na mjesto predsjednika 2008. godine. Na početku, nasmiješen i mlad, nije se ustručavao da pokaže ukus za rok muziku, želio je da se prikaže kao savremen, vrlo različit od Putina.

Sljedbenik novih tehnologija, postavio je kao svoj lajtmotiv “modernizaciju Rusije”.

Njegova druga tema bila je korupcija, koja je krajnje endemska. Advokat po školovanju, Dmitrij Medvedev smijenio je nekoliko generala i visokih zvaničnika. On je 2011. priznao da je to “mali uspjeh”, rekavši to na kraju svog tadašnjeg mandata, dok ruska privreda nije uspijevala da se oslobodi svojih strukturnih problema.

Jedna od rijetkih prilika kada je odstupio od linije svog prethodnika, bila je 2011. godine, kada se uzdržao od ruskog veta na rezoluciju UN što je omogućilo NATO-u da sprovede vojnu intervenciju u Libiji. Ta odluka je kasnije široko kritikovana.

U kriznim vremenima, kao što je bio rat u avgustu 2008. godine protiv Gruzije ili kada je javno opominjao svoje podređene, Medvedev je nastavio da oponaša stil svog mentora, s promjenljivim uspjehom. Opozicija pod njegovim predsjedništvom više nije imala pravo govora, a televizija je ostala portparol vlasti.

Za mnoge je razočaranje bilo potpuno kada se dogovorio 2012. da se neće kandidovati za drugi mandat u Kremlju i zamijeniti svoje mjesto s Putinom, po unaprijed utvrđenom scenariju.

Rođen 1965. godine u Lenjingradu (sada Sankt Peterburgu) u porodici učitelja, Dmitrij Medvedev je odrastao u radničkom kvartu nekadašnje imperijalne prijestonice. Studirao je pravo prije no što je ušao u Odbor Opštine za spoljne odnose, na čijem čelu je tada bio javnosti nepoznati Vladimir Putin.

Njegova karijera izgrađena je pošto ga je taj bivši oficir KGB prebacio u Moskvu 1999. godine. Izabran za predsjednika 2000. godine, Vladimir Putin ga je ubrzo imenovao za šefa predsjedničke administracije.

Tokom 2005. godine iznenada je postao potpredsjednik Vlade, a smatralo se da je cilj te promocije bio da ga podigne u prvi plan prije no što bude upućen u Kremlj.

Dok je bio predsjednik, njegova popularnost nikada nije premašila popularnost premijera Vladimira Putina koji je preuzeo odgovornost za sve velike unutrašnje krize i nije oklijevao da govori o međunarodnoj politici.

Po povratku na mjesto premijera, Dmitrij Medvedev je nekoliko puta najavljivao odlazak, ali je ipak ostajao na svojoj funkciji, sve do danas. Uprkos tome trebalo bi da i dalje bude u najvišim krugovima vlasti gdje će, kako je najavljeno, biti potpredsjednik Ruskog savjeta bezbjednosti, što je mjesto formirano za njega.

PREMIJER IZRAELA

Premijer Izraela Benjamin Netanjahu pozvao je da se hitno ponovo uvedu međunarodne sankcije Iranu.

“Znamo tačno šta se dešava u iranskom nuklearnom programu. Iran misli da će nabaviti nuklearno oružje. Ja ponavljam: Izrael neće dozvoliti Iranu da se snabdije nuklearnim oružjem”, naveo je Netanjahu sinoć u saopštenju.

On je takođe pozvao Zapad da odmah “nametne automatski mehanizam sankcija u UN”.

U međuvremenu je državni sekretar SAD Majk Pompeo objavio na Tviteru da su on i Netanjahu u utorak vodili “produktivan razgovor o nedavnom razvoju dogadjaja u regionu”, prenijeli su izraelski mediji.

“Kao i uvijek posvećenost SAD bezbjednosti Izraela je nepokolebljiva”, napisao je Pompeo.

SAD su ranije rekle da podržavaju tri zemlje EU koje su odlučile da pokrenu mehanizam za razriješenje nesporazuma predviđen dogovorom koji su 2015. godine postigle velike sile i Iran.

MIHAILA MUŠISTINA

Ruski predsjednik Vladimir Putin predložio je Državnoj dumi kandidata za premijera zemlje, Mihaila Mišustina, saopšteno je iz Kremlja.

Mišustin je trenutno na poziciji predsjednika Federalne poreske službe Rusije.

“Predsjednik Vladimir Putin održao je radni sastanak sa Mihailom Mišustinom i ponudio mu mjesto premijera. Dobivši saglasnost, predložio je Mišustinovu kandidaturu za mjesto premijera na razmatranje u Državnoj dumi”, navodi se u saopštenju pres-službe Kremlja.