TITOV PRAZNIK

U Socijalističko Federativnoj Republici Jugoslaviji 25. maja se obilježavao Dan mladosti. Povod je bio obilježavanje rođendana Josipa Broza Tita, a štafete i sletovi bili su dio ikonografije u svim djelovima bivše nam države.

Taj praznik bio je ipak više od zvanične ideologije, bio je to praznik perd kraj školske godine, neka vrsta ode proljeću i toj mladosti, entuzijazmu, poletu, optimizmu, kao proslava ličnog i opšteg uspjeha.

Na taj dan na Beogradskom stadionu JNA (današnji stadion Partizana) održavala se velika ceremonija – slet, tokom kojeg je doživotnom predsjedniku SFRJ uručivana ‘štafeta mladosti’.

To je bila umjetnički dizajnirana palica koju su, od ruke do ruke, prethodna dva mjeseca nosili najzaslužniji omladinci širom Jugoslavije.

Štafeta mladosti uvedena je 1945. godine, na Titovu inicijativu. Njegovi podređeni, naime, tražili su način da Tita daruju povodom rođendana, a vođa se dosjetio da bi kroz nošenje štafete uvezao mladu generaciju cijele zemlje u jednoj ideji. Štafeta mladosti bila je simbol ljubavi i odanosti liku i djelu predsjednika SFRJ.

Prvu štafetu Titu je predao Mika Tripalo, tadašnji predsjednik CK Narodne omladine Jugoslavije. Sedam godina poslije Titove smrti, na završnoj proslavi Dana mladosti, Rejmonda Broćaj iz Gnjilana je štafetu uručila Haimu Redžepiju, tadašnjem predsjedniku ŠOJ.

Štafeta je ukinuta 1988. godine, a na stadionu je održan još jedan slet, da bi godinu dana kasnije SKOJ ugasio tu manifestaciju.

Josip Broz Tito je umro 4. maja u Ljubljani i po sopstvenoj želji sahranjen je u Kući cvijeća u Beogradu.

JOŠ SE ISPITUJE

Svi znamo bar jednu osobu koja može jesti koliko želi, nikada nije išla u teretanu, a opet je vitka. Prema novom preliminarnom istraživanju objavljenom juče u časopisu Cell, naučnici su otkrili gen koji tim mršavim pojedincima pomaže da ostanu tako vitki, što potencijalno otvara novu mogućnost u tretmanima u borbi protiv gojaznosti.

Međunarodni tim naučnika pronašao je varijantu jedinstvenu za vitke osobe poznatu kao ALK gen. Ovaj gen stvara protein koji se zove anaplastična limfomska kinaza, koji je uključen u rast ćelija.

Naveli su varijantu nakon što su pregledali DNK uzorke i kliničke podatke više od 47.000 zdravih ljudi u Estoniji u dobi između 20 i 44 godine.

“Estonska biobanka po svojim je detaljima vrlo jedinstvena”, rekao je autor Josef Peninger, profesor na odsjeku medicinske genetike i direktor Instituta za nauku o životu na Univerzitetu British Columbia.

“Pregledali smo genetske mape ljudi s indeksom tjelesne mase ispod 18, uporedili ih s onima normalne težine i otkrili genetsku varijantu koja je u korelaciji s vitkošću”, rekao je Peninger.

Naučnici već znaju da mutirani oblik gena i proteina ALK može podstaći razvoj tumora. Mutirani oblici gena i proteina nađeni su kod nećelijskog karcinoma pluća, anaplastičnog velikog ćelijskog limfoma i neuroblastoma, raka mozga.

Ovo novo otkriće sugeriša da različita mutacija gena može igrati ulogu kod vitkosti i otpornosti na dobijanje na kilaži. Da bi to testirali, naučnici su sproveli eksperimente na mušicama i miševima i otkrili su da je brisanjem ovog gena došlo do tanjih verzija tih muva i miševa.

“Dali smo miševima McDonaldsovu dijetu. Normalni miševi postali su deblji, a oni bez ALK-a ostali su mršavi”, rekao je Peninger.

Timske studije na miševima takođe sugeriraju da gen ALK upućuje masno tkivo da sagorijeva više masti iz hrane.

ITALIJANSKI INSTITUT

Virus Kovid-19, koji se dugo zadržava na čvrstim površinama, na zaštitnim maskama može ostati danima, zbog čega maske za višekratnu upotrebu treba prati u mašini poslije svakog korišćenja, a jednokratne baciti odmah nakon nošenja, navodi italijanski Visoki institut za zdravlje.

U izvještaju koji je objavio italijanski institut navedeno je da je u unutrašnjem dijelu maske otkriveno prisustvo čestica virusa Kovid-19 četiri dana od kontaminacije, prenosi dnevni list “Il Sole 24 Ore”.

Dodaje se da ako ima malo virusnih čestica da je i virusno opterećenje malo, ali nije poznato koja je minimalna doza za zarazu, što takođe zavisi od imuniteta pojedinaca i da je zato važan oprez.

Preporuka je da se maske dodiruju samo na elastičnim trakama i da se ruke peru prije nanošenja i po uklanjanju maske.

Navode i da čestice virusa ostaju 30 minuta na papiru za štampanje, jedan dan na tkanini i drvenim predmetima, dva dana na novčanicama i na staklu, a četiri dana na plastici i čeliku.

AUTOR HITA “YEKE YEKE”

Gvinejski pjevač i muzičar Mori Kante koji je svjetsku slavu stekao sa hitom “Yeke yeke” 80-ih godina, preminuo je danas u 71. godini u bolnici u Konakriju, saopštio je njegov sin Bala Kante.

Kante je doprinio povećanju popularnosti afričke i gvinejske muzike u svijetu. Njegov hit “Yeke yeke” izdat je 1987. godine i za kratko vrijeme je prodat u nekoliko miliona primjeraka i dospio na vrh muzičkih top lista u mnogim zemljama.

“Kante je bolovao od nekoliko hroničnih bolesti i često je putovao u Francusku na liječenje, ali je to sad bilo nemoguće zbog korona virusa”, rekao je njegov sin i dodao da se njegovo zdravstveno stanje naglo pogoršalo posljednjih dana.

Muzičar je 2001. imenovan za ambasadora dobre volje organizacije UN za hranu i poljoprivredu (FAO) i bio je jedan od nekoliko afričkh muzičara koji su 2014. godine snimili pjesmu “Africa Stop Ebola” o podizanju svijesti o epidemiji hemoragične groznice. Prihod od pjesme je poklonjen međunarodnoj organizaciji “Ljekari bez granica”.