ISTRAŽIVANJE POKAZALO

Obuhvat imunizacije djece rođene u posljednje dvije-tri godine i dalje je jako nezadovoljavajući, veliki je procenat najmlađih koji u ovom trenutku nijesu adekvatno zaštićeni od najopasnijih zaraznih bolesti, upozorio je pomoćnik direktora za medicinska i javno zdravstvena pitanja u Institutu za javno zdravlje Senad Begić.

On je predstavljajući istraživanja višestrukih pokazatelja “MICS” iz 2018. godine, upozorio da iako trenutno stabilizovan na oko 80 posto, obuhvat djece imunizacijom još nije na željenom nivou.

Podsjetio je da je nakon organizovane kampanje protiv imunizacije obuhvat vakcinisane djece drastično pao sa 95 posto na zabrinjavajućih 42, koliko je zabilježeno tokom sprovođenja programa za 2018. godinu, i istakao da je specifičnost da se u Crnoj Gori vakcine decidirano ne odbijaju, već odgađaju, piše Pobjeda.

Podaci pokazuju i da oni koji su najobrazovaniji imaju najnegativnije stavove prema imunizaciji.

Modul MICS-a koji je ispitivao ishranu novorođenčadi i male djece je pokazao da 24 odsto majki u opštoj populaciji kreće sa ranim podojem svog djeteta, dok 40 odsto majki iz romske populacije ima istu praksu.

Najbolja situacija je na sjeveru gdje je 93,6 odsto djece dojeno, a rano podojeno oko 40 odsto. Istraživanje je otkrilo i zabrinjavajuće podatke o učestalosti korišćenja takozvanih bebi formula.

“Čak 35 odsto u centralnom dijelu zemlje, odnosno 55 odsto na jugu djece biva podojeno tokom prva tri dana života nekom od supstitucija majčinog mlijeka. Treba zabraniti, bilo kakvu promociju supstituta i uvijek promovisati dojenje”, kategoričan je Begić.

Modul koji se bavio HIV-om i seksualnim ponašanjem, a promatrajući pitanja znanja, stigme i korišćenje dostupnih servisa HIV-a otkriva da je gotovo 30 odsto žena i nešto malo manje muškaraca u opštoj populaciji imalo adekvatno znanje o HIV u, a tri četvrtine nije.

U romskoj populaciji, kako se navodi, ti rezultati su očekivano niži, pa je samo tri odsto žena imalo adekvatno znanje i četiri do pet odsto muškaraca.

U domenu stigme MICS je ukazao da čak 60 odsto žena u opštoj populaciji, mladih žena starosti od 15 do 24 godine, ima negativan stav, odnosno stigmatizujuće ponašanje prema HIV pozitivnim osobama, a slična je situacijia sa muškarcima, dok je kod onih koji žive u romskoj populaciji stigma još prisutnija i još izraženija.

U domenu seksualnog ponašanja istraživanje je pokazalo da u populaciji žena starosti od 15 do 24 godine, 26 posto mladih žena je seksualno aktivno, a da je procenat muškaraca koji su seksualno aktivni u istom ovom uzrastu duplo veći.

U seksulane odnose prije 15. godine stupa sedam odsto adolescenata i mladića, dok nije identifikovano rano stupanje u seksualne odnose kod mladih djevojaka, uzrasta ispod 15 godina.

Direktor Doma zdravlja Podgorica Nebojša Kavarić istakao je da je pravo pitanje zašto je u Njemačkoj dojenje 87 odsto među majkama, a nije obavezno, a kod nas 30 odsto.

Predstavljajući rezultate istraživanja u domenu obrazovanja Vuk Čađenović iz Zavoda za statistiku kazao je vrtiće znatno više pohađaju djeca koja žive u gradskim naseljima, 61 odsto u odnosu na djecu koja žive u ruralnim oblastima.

Interesantna je, kako je kazao, i pozitivna korelacija između stepena obrazovanja majke i stope pohađanja predškolskog obrazovanja. Tako, pojašnjava, djeca čija majka ima završeno osnovno obrazovanje u svega sedam odsto slučajeva pohađaju predškolsko obrazovanje, dok se taj procenat penje na čak 75,6 odsto kod djece čija majka ima visoko ili više obrazovanje.

Rezultati MIKS istraživanja predstavljeni su juče na zajedničkoj sjednici odbora za zdravstvo rad i soc. staranje i prosvjetu, nauku kulturu i sport.

Većina očeva nedovoljno uključena

Govoreći o procesu uključenost roditelja u ranu simulaciju i odgovornu brigu za svoju djecu, Ivan Čadenović upozorava da zabrinjava podatak da je svega 44 posto crnogorskih očeva uključeno u ove aktivnosti, dok je većina očeva isključena iz ovih procesa.

Na iste podatke ukazao je i Senad Begić.

“Nas muškarce ovaj podatrak treba da boli”, kazao je Begić.

AKADEMIK RADONJIĆ

Za akademika prof. dr Radovana Radonjića uništavanje državne zastave u dvorištu Osnovne škole “Vlado Milić” u Donjoj Gorici odraz je katastrofalnog stanja u društvu, u porodicama gdje djeca uče ovako nešto i za svaku je osudu i sankcije.

“Takve pojave ne smijemo posmatrati kao nešto što je normalno, prirodno i što se dešava, jer se ne bi smjelo dešavati”, upozorio je on za Pobjedu.

Na snimku grupa djece bjesomučno cijepaju na komade crnogorsku državnu zastavu u školskom dvorištu, dok na drugom snimku ponosno vijore srpsku državnu zastavu.

Pobjedi je nezvanično rečeno da djeca srpsku zastavu nijesu razvila u školskom dvorištu, tako da je uprava škole u tom slučaju nemoćna i ne može da reaguje. I ovaj snimak, kako je potvrđeno, napravljen je u blizini škole “Vlado Milić“.

Podsjećamo, iz Ministarstva prosvjete su ocijenili da cijepanje državne zastave nije ponos, nego sramota za djecu, roditelje i crnogorsko društvo.

Akademik Radonjić ističe da je ovakvo ponašanje nedozvoljeno, neshvatljivo i tragičnije činjenicom da dolazi od “onih koji ne znaju što rade”.

“Oni su, međutim, slika roditelja, društvene sredine u kojoj nastaju i opšte kulture i jednih i drugih, jer nezavisno od toga kojeg su uzrasta, djeca koja su u najranijem dobu već otrovana time da rješavaju probleme svojih roditelja takvim postupcima, objektivno su izgubljena i za sebe i za njih i za društvo”, upozorio je Radonjić.

Isto se, kaže, odnosi na masovno učešće djece na protestnim litijama koje organizuje Srpska pravoslavna crkva.

“Sve to je odraz katastrofalnog stanja u društvu, u porodicama gjde ta djeca tako nešto uče i školama koje bi trebalo da ih upućuju na ono što je prirodno i normalno, da odražava njihov osjećaj pripadnosti, ne samo određenoj naciji ili državi nego ljudskom društvu kao takvom”, kazao je Radonjić.

Poručio je da je ovakvo ponašanje za žestoku osudu i sankciju društva, jer se ne možemo praviti kao da se ovo nas ne tiče, ili kao da je to ispad određne grupe i nešto što se svuda dešava.

“Prema ovome ne treba imati razumijevanja. Zaista treba preduzeti sve raspoložive mjere da se to suzbije”, kategoričan je Radonjić, ističući da su djeca najmanje kriva.

Podsjeća da u nekim zemljama, na primjer Sjedinjenim Američkim Državama, djeca na početku nastave u svim školama odaju počast svojoj državi i pjevaju himnu.

“Na taj se način od malih nogu vaspitavaju da postoje svetinje u koje se vjeruje i koje se afirmišu. Ono što se od njih očekuje je da vole zemlju koja je njihova i čiji su građani i sebe kao članove društva koje ima osjećaj poštovanja i priznanja prema nekim simbolima i svetinjama”, zaključio je Radonjić.

EKSPERIMENTALNA FAZA

Televizija je skupa igračka, ali je stvar potrebe Glavnog grada i moje očekivanje je da u narednih pola godine možemo krenuti barem sa nekom eksperimentalnom fazom, saopštio je Ivan Vuković, gradonačelnik Podgorice, komentarišući pokretanje postupka gradske televizije.

On je naveo da se prije desetak godina pokušalo sa osnivanjem TV kuće, ali da tada nije bilo interesovanja potencijalnih partnera za to, jer je sve bilo zamišljeno u formi privatno-javnog partnerstva.

“U međuvremenu, promijenila se zakonska regulativa i mi nemamo mogućnosti da to radimo po tom modelu pa ćemo ići na osnivanje klasičnog javnog emitera. To će potrajati, jer moramo ispoštovati sve procedure, moraju se stvoriti neophodne finansijske pretpostavke. Kada je finansijska strana u pitanju to će sigurno predstavljati dodatni trošak za Glavni grad, ali potpuno opravdan. Očekujem da ćemo kroz marketing uspjeti da obezbijedimo značajan dio sredstava koji su nam potrebne za funkcionisanje televizije. Imam predstavu koliko to može da košta, ali ne bih da špekulišem, sve je na nivou procjena”, rekao je Vuković, prenosi Dan.

O ZAKONU

Premijer Duško Marković i mitropolit Amfilohije razgovaraće danas, a to je prvi sastanak na inicijativu predsjednika Vlade povodom Zakona o slobodi vjeroispovijesti i uvjerenja i pravnom položaju vjerskih zajednica nakon stupanja Zakona na snagu.

Podsjetimo, Marković je krajem januara uputio Amfilohiju poziv na dijalog o Zakonu o slobodi vjeroispovijesti ili uvjerenja i pravnom položaju vjerskih zajednica navodeći da je Zakon stupio na snagu i da rokovi za njegovu primjenu teku.

Prema saznanjima Pobjede, Marković i mitropolit Amfilohije neće razgovarati “u četiri oka”, već će državu predstavljati i potpredsjednik Vlade i ministar pravde Zoran Pažin, te ministri za ljudska i manjinska prava, vanjskih poslova i kulture Mehmed Zenka, Srđan Darmanović i Aleksandar Bogdanović, dok će u delegaciji Srpske crkve, biti još tri episkopa – mileševski Atanasije, budimljansko-nikšićki Joanikije, zahumsko-hercegovački i primorski Dimitrije i dva člana Pravnog savjeta Mitropolije crnogorsko-primorske Dragan Šoć i Vladimir Leposavić.

Podsjećamo, premijer Marković uputio je mitropolitu Amfilohiju 28. januara poziv za razgovor o Zakonu o slobodi vjeroispovijesti.

PODACI ZA 2019.

Prema podacima Fonda penzijskog i invalidskog osiguranja Crne Gore, u periodu januar-septembar 2019. godine ostvareni su ukupni primici u iznosu od 318.6 miliona eura, što je za 1,2 odsto više nego u istom periodu 2018, pišu Dnevne novine.

Učešće doprinosa, kao osnovnog izvora finansiranja Fonda PIO, u ukupnim prihodima iznosilo je 70,3 odsto. Ova kategorija prihoda bila je za 4,1 odsto viša nego u istom periodu 2018. godine.

Istovremeno, transferi iz budžeta, koji čine 29,5 odsto ukupnih primitaka, niži su za pet odsto u odnosu na uporedni period prethodne godine.

Ukupni izdaci Fonda PIO iznosili su 318,6 miliona eura, što je za 1,2 odsto više nego u istom periodu 2018. godine, a neznatno niže u odnosu na planirani nivo.

Najznačajniju rashodnu stavku predstavljaju izdaci za penzije, koji su iznosili 99,1 odsto ukupnih izdataka, dok se 0,9 odsto izdataka odnosilo na administrativne troškove i otplatu dugova.

Prema podacima Fonda za zdravstveno osiguranje Crne Gore, za devet mjeseci 2019. godine ostvareni su ukupni primici u iznosu od 178,4 miliona eura, što je za 8.6 odsto više nego u istom periodu 2018. godine, a za 3,8 odsto niže u odnosu na plan.

Ukupni izdaci Fonda za zdravstveno osiguranje iznosili su 178,4 miliona eura, tako da je Fond za devet mjeseci tekuće godine imao uravnotežen budžet.

Najveće učešće u ukupnim izdacima odnosilo se na izdatke transfera institucijama, pojedincima, nevladinom i javnom sektoru, 80,8 miliona eura, tekuće izdatke u iznosu od 73,1 miliona eura, transfere za socijalnu zaštitu, 23,2 miliona eura, dok je na kapitalne izdatke i otplatu dugova utrošeno 1,3 miliona eura.

Neizmirene obaveze Fonda na kraju septembra iznosile su 24,7 miliona eura, od čega se najveći dio odnosi na obaveze za transfere institucijama, pojedincima i kreditima (17,8 miliona eura), dok su obaveze po transferima za socijalnu zaštitu 6,8 miliona eura, a tekući idaci 67.800 eura.

Prema podacima Zavoda za zapošljavanje Crne Gore, u periodu januar septembar 2019. godine ostvareni su ukupni primici u iznosu od 20,6 miliona eura, što je u odnosu na isti period prethodne godine više za 12,1 odsto.

Izdaci Zavoda iznosili su 20,6 miliona eura i bili su viši za 12,1 odsto u odnosu na isti period 2018. godine, a od plana niži za 7,2 odsto.

Poredeći ostvarene primitke i izdatke za devet mjeseci 2019. godine, Zavod je imao uravnotežen budžet.

Fond za obeštećenje je za devet mjeseci 2019. godine ostvario ukupne primitke u iznosu od 2,2 miliona eura, što je za 2,9 odsto niže nego u istom periodu 2018. godine.

Ukupni izdaci Fonda iznosili su 2,2 miliona eura i bili su niži u odnosu na isti period prethodne godine za 7,2 odsto.