PODGORIČKA URA

Predsjednik podgoričkog odbora Građanskog pokreta URA Luka Rakčević zatražio je da direktor Agencije za zaštitu životne sredine Nikola Medenica i gradonačelniku Podgorice Ivan Vuković u najkraćem roku obavijeste javnost o kvalitetu vazduha u Podgorici, te izdaju niz preporuka i mjera vezanih za bezbjedno funkcionisanje građana.

Rakčević tvrdi da je zbog sve većeg zagađenja vazduha, zdravlje stanovnika Podgorice ugroženo.

“Samo u posljednjih nedelju dana, nivo štetnih PM10 čestica na mjernim stanicama u Glavnom gradu, prema zvaničnim podacima Agencije za zaštitu životne sredine prelazio je nivo čak od 510 µg/m3, šta predstavlja ogromno zagađenje i veliku opasnost po zdravlje građana. U ovom trenutku, nivo PM10 čestica na mjernoj stanici u dijelu grada Preko Morače (Blok V) iznosi čitavih čitavih 175,5 µg/m3, dok je AQI (Air Quality Index) na čak 243, od dozvoljenih 100”, navodi Rakčević.

Ističe da su zagađenja su posebno izražena u večernjim časovima, kada se štetni polutanti zadržavaju u donjim slojevima. On je zato uputio otvoreno pismo Vukoviću I Medenici.

Ističe da je uzroka za takvo aerozagađenje mnogo.

“Nepostojanje funkcionalnog i održivog javnog prevoza, zbog čega skoro 50 odsto građana Podgorice koristi sopstveni automobil kao primarno sredstvo prevoza – šta stvara velike saobraćajne gužve i zagađuje vazduh; betoniranje javnih površina, kidanje drveća i pretvaranje parkova u betonske stambene blokove; nekontrolisana eksploatacija šuma i nedovoljna kontrola velikih zagađivača”, navodi se u pismu

On ističe da se u poboljšanje kvaliteta vazduha godinama ulažu “mizerna i nedovoljna finansijska sredstva, dok institucije rade malo ili gotovo ništa da takvo stanje promijene“.

“Zbog toga ne treba da čudi visok broj respiratornih oboljenja i drugih bolesti, koje uzrokuje ili čiji je katalizator zagađen vazduh, a posebno kod osjetljivih grupa stanovništva. Podsjećam Vas da je zvanično istraživanje koje je sprovedeno prije četiri godine u Crnoj Gori pokazalo je da se oko 140 hospitalizacija i 250 prijevremenih smrti dogodi zbog zagađenog vazduha. Zato je sprovođenje odlučnih mjera protiv aerozagađenja od izuzetne važnosti za javno zdravlje i bezbjedan život građana Podgorice“, podsjetio je Rakčević.

 Zbog svega navedenog, on je u ime odborničkog kluba “Podgorička URA – Pravo na grad!“ u Skupštini Glavnog grada, zatražio da se Medenica i Vuković u najkraćem roku obavijeste javnost o kvalitetu vazduha u Podgorici, te izdaju niz preporuka i mjera vezanih za bezbjedno funkcionisanje građana.

 “Takođe, pozivam Vas da u što kraćem roku i bez odlaganja pokretene proces radikalnog poboljšanja javnog prevoza u Glavnom gradu, masovnog ozelenjavanja i pošumljavanja grada, zaustavljanja svih nasrtaja na zelene površine, parkove i javne površine, sa posebnim akcentom na brdo Goricu, Njegošev park, Kasarnu Morača, brdo Ljubović, NP Skadarsko jezero, Malo i Velje brdo i druge važne zelene predjele našeg grada”, navodi se u pismu.

Rakčević poziva Medenicu I Vukovića I da naprave oštar zaokret ka održivoj urbanoj mobilnosti i stvaranju uslova za zdrave vidove transporta.

“Kao i da izvrše bolju kontrolu velikih zagađivača, pospješe prelazak sa fosilnih goriva na obnovljive izvore energije i redovno izvještavate građane o stepenu zagađenja vazduha. Nadam se da ćete razumjeti značaj navedene situacije, koja prevazilazi sve političke i ideološke razlike, te postupiti u skladu sa Ustavom i Zakonom, kako bi zdravlje građana Podgorice bilo u potpunosti zaštićeno“, poručio je Rakčević u svom otvorenom pismu.

PETROHEMIJSKI POGON

Dvije osobe preminule su nakon velike eksplozije u petrohemijskom pogonu u Španiji, od koje je povrijeđeno osam ljudi, saopštile su vlasti.

Eksplozija se dogodila sinoć u pogonu u hemijskom kompleksu u luci Taragona, 115 kilometara jugozapadno od Barselone, glavnog grada španske oblasti Katalonije.

Migel Buč, šef regionalnog ministarstva unutrašnjih poslova Katalonije rekao je da je jedna osoba nađena mrtva pod ruševinama. Jedan radnik u fabrici se vodio kao nestao poslije sinoćne eksplozije.

Po prvim izvještajima, od eksplozije je poginuo još jedan čovjek u čiju je kuću u susjedstvu pogona udario komad metala. Povrijeđeni su radnici u pogonu.

Katalonska vatrogasna služba saopštila je da je 30 timova radilo cijelu noć u borbi protiv požara poslije eksplozije. Šef vatrogasaca Albert Ventosa rekao je danas da je požar pod kontrolom i da nema opasnosti za okolinu fabrike.

Vlasti istražuju uzrok eksplozije koji su opisali kao “hemijsku nesreću”.

Od 2015. godine u Taragoni radi petrohemijski kompleks na 1.200 hektara, najveći te vrste u južnoj Evropi.

SPASILA STOTINE ŽIVOTA

Pedijatrica iz Sirije Amani Balur, koja je upravljala podzemnom bolnicom u Istočnoj Guti od 2012. do 2018, a sada je izbjeglica u Turskoj, dobila je nagradu Savjeta Evrope Raul Valenberg za hrabrost i posvećenost spašavanju stotina života tokom sirijskog rata.

“Ljudska prava i lično dostojanstvo nijesu luksuz mira. Dr Amani Balur blistav je primer empatije, vrline i časti koja se pokazala i u najgorim okolnostima: usred rata i patnje “, rekla je Marija Pejčinović Burić, generalna sekretarka Savjeta Evrope.

“Mlada pedijatrica dr Balur je počela kao dobrovoljac pomažući ranjenicima i završila, nekoliko godina kasnije, upravljajući timom od oko 100 članova osoblja u podzemnoj bolnici, u svom rodnom gradu, blizu sirijskog glavnog grada.

“Podzemna bolnica zvana “Pećina” je postala znak nade i sigurnosti za mnoge opkoljene civile. Tamo je dr Balur rizikovala svoju sigurnost kako bi pomogla onima kojima je to najpotrebnije. Ona i drugi djelovali su iz dana u dan da bi spasili živote tolikog broja ljudi, uključujući djecu koja trpe dejstvo hemijskog oružja “, istakla je Pejčinović Burić.

Sada, nakon odlaska iz Sirije 2018. dr Balur nastavlja da pomaže ljudima kroz svoje učešće u fondu koji podržava ženske lidere i medicinske radnike u konfliktnim zonama.

Ceremonija dodjele nagrada održaće se u Savjetu Evrope u petak, 17. januara, nakon čega će uslijediti projekcija nacionalnog geografskog dokumentarca “Pećina” nominovanog za nagradu Oskar 2020.

17. januara obeležava se 75. godišnjica hapšenja Raula Valenberga u Budimpešti.

Švedski diplomata, Valenberg je iskoristio svoj status da spasi desetine hiljada Jevreja od holokausta. Nagradu je 2012. godine pokrenuo Savjet Evrope na inicijativu švedske vlade i mađarskog parlamenta i doprinosi održavanju njegove uspomene i izuzetnih dostignuća.

Laureate nagradu Raul Valenberg bira žiri od šest nezavisnih osoba sa priznatim moralnim ugledom u oblasti ljudskih prava i humanitarnog rada, a koje zauzvrat imenuje generalni sekretar Savjeta Evrope, švedsko Ministarstvo Spoljna pitanja, opština Budimpešta, Institut Raul Valenberg u Lundu, Visoki komesar Ujedinjenih nacija za izbjeglice (UNHCR) i porodica Raul Valenberg.

Nagrada od 10 000 eura dodjeljuje se svake dvije godine pojedincima, grupama ili organizacijama.