Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1455. umro je italijanski slikar  Fra Anđeliko, dominikanski kaluđer, jedan od najvažnijih predstavnika rane renesanse. Njegovi najvažniji radovi su freske u manastiru Svetog Marka u Firenci  i u Vatikanu.

1546 – Umro je njemački vjerski reformator Martin Luter, avgustinski monah, osnivač protestantizma u Njemačkoj, najznačajniji vođa evropske crkvene reformacije. Luter je 1517. prikovao na vrata katedrale u Vitenbergu 95 teza o reformi crkve i pozvao  na javnu raspravu, zbog čega je ekskomuniciran iz katoličke crkve.

1564 – Umro je italijanski vajar, slikar, arhitekta i pjesnik Mikelanđelo Buonaroti, uz Leonarda i Rafaela najveći umjetnik visoke renesanse. Tvorac čuvenih fresaka u Sikstinskoj kapeli i monumentalnih skulptura «Pijeta», «David», «Mojsije». Uz najveće počasti, Mikelanđelo je sahranjem u crkvi Santa Kroče u Firenci.

1751 – U Budvi je rođen Stjepan Zanović, pisac i poznati avanturist. Pisao je na francuskom i na italijanskom jeziku. Predstavljao se kao crnogorski i albanski knez. Od Zanovićevih djela najpoznatija su «Turska pisma» . Zanović je završio tragično, samoubistvom  u amsterdamskom zatvoru 1786.

1927 – U Beogradu je umro Janko Vukotić, serdar i divizijar, proslavljeni crnogorski vojskovođa, general i državnik. Rođen je 1866. U balkanskim ratovima komandovao je Istočnim odredom, a nakon toga 1913. kao crnogorski predstavnik učestvovao u zaključenju mira, sklopljenog 28. jula 1913. u Bukureštu, između Rumunije, Srbije, Grčke i Crne Gore s jedne, i Bugarske, s druge strane. U Prvom svjetskom ratu Vukotić je komandovao Hercegovačkim odredom i ofanzivnom grupom, potom 1915. crnogorsko-sandžačkom vojskom, koja je u januaru 1916. omogućila uspješno povlačenje srpskih trupa kroz Crnu Goru u pravcu Jadranskog mora. Više puta bio je crnogorski vojni ministar, a od 1913. do 1916. predsjednik Ministarskog savjeta.

1932 – Rođen je češki filmski reditelj Miloš Forman, najznačajniji predstavnik novog talasa u češkoj kinematografiji. Proslavio se filmovima «Let iznad kukavičjeg gnijezda», za koji je dobio pet Oskara i «Amadeus», za koji je takođe dobio Oskara.

1935 – Izbile su u Crnoj Gori takozvane Februarske demonstracije, izuzetno masovne i dobro organizovane, a njihov neposredan povod bio je ubistvo crnogorskog studenta Mirka Srzentića u Beogradu i hapšenje i interniranje crnogorskih studenata.

1997 – Prema procjenama Centra Ujedinjenih Nacija za mine, na teritoriji Bosne i Hercegovine nalazi se oko milion nagaznih mina, a prema podacima Međunarodnog komiteta Crvenog krsta od mina je u periodu od 1992. do 1997. stradalo oko 3.200 lica, od kojih 686-oro djece.

2008 – Dan nakon otcjepljenja od Srbije, nezavisnost Kosova priznale su Sjedinjene Američke Države i velike evropske sile Francuska, Velika Britanija, Njemačka i  Italija. Sjedinjene Američke Države prve su zvanično priznale Kosovo kao suverenu nezavisnu državu, zbog čega je vlada Srbije naložila povlačenje svog  ambasadora iz Vašingtona. Istoga dana u Skupštini Srbije jednoglasno je usvojen predlog Vlade o poništenju jednostrano proglašene nezavisnosti Kosova. Na sjednici Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija, predsjednik Srbije Boris Tadić zatražio je da se „hitno poništi jednostrani i protivpravni akt otcjepljenja Kosova od Srbije“. Savjet bezbjednosti ostao je podijeljen po pitanju Kosova i nije podržao zahtjev Rusije za poništenje jednostrano proglašene nezavisnosti bivše srpske pokrajine. Zasjedanje je pokazalo da su razlike nepremostive.

2008 – U 85. godini umro je francuski pisac Alan Rob Grije, začetnik tzv. “novog romana”, član Francuske akademije. U literaturu je ušao 50-ih godina 20. vijeka romanom “Gume”, a filmsku karijeru započeo je 1961. kada je prema sopstvenom romanu napisao scenario za film “Prošle godine u Marijenbadu”, za koji je bio nominovan za Oskara.

2009 – Na inicijativu crnogorskih parlamentaraca, u Skupštini Crne Gore osnovana je grupa za prijateljstvo i jačanje međudržavne, posebno interparlamentarne saradnje Sjedinjenih Američkih Država i Crne Gore. Tim povodom američki ambasador u Crnoj Gori Roderik Mur priredio je prijem u svojoj rezidenciji u Podgorici.

2010 – Crnogorska Vlada održala je, u novoj zgradi, prvu elektronsku sjednicu, što je ocijenjeno kao značajan napredak u razvoju informacionog društva i u funkcionisanju Vlade.

2013 – Pobjedom na predsjedničkim izborima u Jermeniji nad rivalom Rafijem Haranisijanom, 58-godišnji Serž Sarksjan obezbijedio je novi petogodišnji mandat na toj funkciji.

2014 – U Ruminiji je otvorena ambasada Crne Gore. Ambasadu u Bukureštu otvorio je ministar vanjskih poslova i evropskih integracija Igor Lukšić.

2014 – Na centralnom Kijevskom Trgu nezavisnosti, popularnom Majdanu, došlo je do krvavog sukoba policije i demonstranata u kome je poginulo najmanje 14 osoba. Bio je to u toku tromjesečnih protesta protiv predsjednika Viktora Janukoviča najsmrtonosniji dan u Ukrajini. Policija je demonstarante gađala šok-bombama, dok su oni uzvraćali Molotovljevim koktelima, a između njih su gorjeli zapaljeni šatori, gume i drva. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1960 – U Crnogorskom narodnom pozorištu premijerno je izvedena predstava «Plači voljena zemljo», drama u dva dijela s horom, solistima i orkestrom, na tekst Alana Patona, u režiji Nikole Vavića. Uloge su tumačili: Mišo Stojković, Petar Begović, Ana Nikolić-Kapanik, Biljana Međedović, Čedo Vukanović, Slobodan Matić, Ljubica Šarkić, Miloš Jeknić i drugi.

2002 – Otvorena je privatna televizija IN, prva digitalna televizija u Crnoj Gori . TV signal, posredstvom te televizije, prvi put je prenošen optičkim kablom. Televizija IN prestala je da emituje program krajem 2012.

2006 – Film “Grbavica”, sarajevske rediteljke Jasmile Žbanić, proglašen je najboljim na 56. međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu.

2008 – U Ređo Kalabriji uhapšen je bos kalabrijske mafije „Ndrangete“ Paskval Kondelo, koji se 18 godina nalazio na listi  kao jedan od najtraženijih kriminalaca.

2014 – U 99. godini umrla je Marija Franciska Fon Trap, koja je s porodicom iz Austrije pobjegla od nacista u Sjedinjene Američke Države i čija je kasnija muzička karijera nadahnula slavni mjuzikl „Moje pjesme, moji snovi“.

SLIKA STARA 400 GODINA

Slika stara 400 godina koja je nastala u Rembrantovoj radionici, a pripisivana nepoznatom autoru, ipak je djelo Holandskog umetnika, utvrđeno je zahvaljujući savremenoj tehnologiji.

Decenijama je u Muzeju umjetnosti u Alentaunu (Pensilvanija) stajala slika radena tehnikom ulje na hrastu pod nazivom “Portret mlade žene”‘ i pripisivana je Rebrantovom studiju.

Prije dvije godine slika je poslata na Univerzitet u Njujorku zbog čišćenja i konzervacije.

Tamo su konzervatori počeli da uklanjaju slojeve gustog laka koji su dodavani vjekovima i počeli su da sumnjaju da je Rembrant odgovoran za originalne poteze četkicom koji su se vidjeli ispod.

“Naša slika je imala brojne slojeve laka i to je zaista zatamnilo ono što se moglo vidjeti o originalnom kistu, kao i originalnoj boji”, rekla je zamjenica kustosa u Muzeju umjetnosti Alentaun.

Konzervatori su koristili razne alate, uključujući rendgensku, infracrvenu i elektronsku mikroskopiju, kako bi bili sigurni da je to djelo jednog od najznačajnijih i najpoštovanijih umjetnika u istoriji.

Spoljni stručnjaci koji su pregledali sliku iz 1632. godine nakon završetka dvogodišnje restauracije složili su se sa ocjenom da je u pitanju autentični Rembrant.