NAMIJENJEN SULTANU BAJAZITU

Leonardo da Vinci je 1502. godine nacrtao skicu za projekat mosta koji bi u to vrijeme bio najduzi na svijetu – 280 metara.

Iako taj most nije nikada napravljen, inzenjeri Instituta za tehnologiju Masacusetsa su isprobali projekat da bi utvrdili da li bi bio uspjesan, prenijela je TV CNN.

Rezultat njihovog rada predstavljen je na konferenciji Medunarodnog udruzenja za skoljkaste i prostorne strukture, prosle nedjelje u Barseloni, u Spaniji, navodi se u saopstenju univerziteta.

Da Vinci je predao svoju inovativnu skicu sultanu Bajazitu Drugom, vladaru Otomanskog carstva od 1481. do 1512. godine, koji je zahtijevao izgradnju mosta preko Zlatnog roga, u Istanbulu. To je prirodna rijeka, estuar, koja razdvaja naselje Galata od Istanbula.

Da Vincijev predlog nije prosao u Istanbulu, a na tom mjestu je sada ogroman viseci most s kablovima.

Ali, inzenjeri su se pitali kako bi tako veliki most bio konstruisan po Da Vincijevoj ideji i proucavali su njegov crtez, kao i od kojeg bi materijala most mogao biti izgradjen u to vrijeme.

Napravili su model u manjoj razmjeri da bi isprobali njegovu stabilnost i kako moze reagovati na razlicite uslove.

Most bi u vrijeme kada ga je Da Vinci zamislio, bio sasvim novo rjesenje u poredenju s tada popularnim mostovima s polukruznim kamenim lukovima. Tim lukovima je trebalo postaviti jake stubove kao oslonac na krajevima raspona mosta kako bi nosili njegovu tezinu.

Ali, Da Vinci je predlozio spljosten luk koji bi ipak dostigao visinu potrebnu da ispod mosta prolaze brodovi. Luk izgleda kao veliko lucno i razvuceno slovo “X”, s blagim usponom da bi ljudi lako prelazili iz Istanbula u Galatu.

“To je nevjerovatno ambiciozno”, izjavila je Karli Bast, ucesnica istrazivanja i donedavna studentkinja MIT-a. “Bio bi to most cak oko 10 puta duzi od tipicnih mostova tog vremena”.

“Ali to rjesenje je geometrijski veoma savrseno, s mnogo vise zakrivljenosti i trodimenzionalnosti od tipicnih lucnih mostova”, dodao je Dzon Oksendorf, profesor arhitekture i gradevinskog i ekoloskog inzenjerstva na MIT-u.

Da bi se most stabilizovao pri bocnom ljuljanju od optercenja, kao i kada dode do zemljotresa, Da Vinci je nacrtao da se noseci oslonci mosta na oba kraja luka ne pruzaju upravno nanize, nego prema spolja, dalje od luka. Znao je da u toj oblasti moze biti zemljotresa, jer ih je bilo i ranije.

U to vrijeme kamen je bio osnovni materijal za izgradnju mostova takve duzine, jer drvo ne bi bilo prakticno. Istrazivaci nijesu uz skicu nasli nikakve Da Vincijeve detalje za izgradnju mosta, ali smatraju da je on mogao planirati spajanje kamenih blokova bez maltera.

Inzenjeri MIT-a su tako napravili 126 blokova proizvedenih “3D printerom”, koji su ugradeni u model mosta dugacak 80 santimetara.

Kada su lucni kameni mostovi gradeni u starom, Rimskom stilu, koriscene su skele da se kamenje zadrzi na mjestu. Skele bi se uklanjale na kraju, posto se u teme luka postavi srednji, “kljucni kamen”. Istrazivaci MIT su istu stvar uradili sa svojim modelom.

“Kada smo postavljali kljucni kamen, morali smo da ga utisnemo medu ostale”, rekla je Bast. “To je bio kriticni trenutak… i kada smo spojili most i sklonili skele, sve je ostalo na svom mjestu, dobro je to smisljeno”.

U prethodnim pokusajima izgradnje mosta po ideji iz Da Vincijevog crteza – na primjer Norveska ima takav pjesacki most, korisceni su savremene materijali.

Oksendorf je rekao da bi takav most danas bio od celika ili betona.

Ali, americki istrazivaci su zeljeli da znaju da li bi Da Vincijev plan bio sprovodiv u vrijeme kada ga je nacrtao.

Inzenjeri su svoj model isprobali i simuliranjem zemljotresa i utvrdili da bi ih Da Vincijev most izdrzao.

Na pitanje o tome da li bi se Da Vincijev kameni most mogao danas koristiti, Bast je rekla da bi ga nadmasili laksi i jaci mostovi, zasnovani na novim materijalima. Ali, naglasila je briljantnost Da Vincijeve ideje.

“Ono sto mozemo nauciti iz crteza Leonarda da Vincija je da je oblik gradevine veoma vazan za njenu stabilnost”, rekla je Bast. “Ne samo da je Leonardovo rjesenje strukturalno stabilno, vec je vazno da se razumije da struktura jeste arhitektura. Vazno je razumijeti taj plan i jer je to primer kako inzenjering i umjetnost nijesu nezavisni jedno od drugog”.

Oksendorf je rekao da je tim zelio da sazna da li bi Da Vincijeva ideja “zaista mogla da stoji”.

“Ne bi ga bilo lako izgraditi, ni u 16. vijeku, a ni danas, ali sada smo dosli do toga da je njegova ideja bila daleko ispred njegovog vremena”, rekao je on. “Malo je vjerovatno da ce takav most ikada biti izgraden zbog cijene i prakticnosti, ali to bi moglo da inspirise buduce projektante da sanjaju velike snove”, rekao je Oksendorf za CNN.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • "Prikupljeni dokazi da stanovi u “Master kvartu i “ničija kuća” imaju istog vlasnika"
    on 26/07/2024 at 19:23

    Specijalno državno tužilaštvo (SDT) i službenici Specijalnog policijskog odjeljenja tokom finansijske istrage prikupili su dokaze koji ukazuju na sumnju da je ova imovina stečena kriminalnom djelatnošću odbjeglog šefa kavačkog klana, Radoja Zvicera, te da ,,ničija kuća" i ova imovina imaju istog vlasnika, kazao je poslanik Demokrata u Skupštini Crne Gore Momčilo Leković.

  • Čarapić: Milatović i njegovi odbornici prihvatili opozionu agendu
    on 26/07/2024 at 17:55

    Kad je bila rekonstrukcija Vlade, jedan opozicioni poslanik je rekao da se sjutra ruši Podgorica i da je to uvertira za vanredne parlamentarne izbore. Rekonstrukcija Vlade je bila pokazna vježba stabilnosti i pokazala je da je vlast na državnom nivou stabilna. Očito da su predsjednik Milatović i njegovi odbornici prihvatili opozicionu agendu koja se odnosi na destabilizaciju i skratili mandat Skupštini Glavnog grada, izjavio je šef poslaničkog kluba Pokreta Evropa sad Vasilije Čarapić.

  • "Nećemo povjerovati etno investicijama Ibrahimovića, neka se pravda do zore za ulazak u vlast"
    on 26/07/2024 at 17:14

    Nećemo povjerovati etno investicijama Ervina Ibrahimovića, pa neka se pravda do zore za svoj ulazak u vlast, saopšteno je iz Izvršnog odbora Partije crnogorskih Muslimana.

  • "SAD će nastaviti da podržavaju reformske procese neophodne za članstvo u EU"
    on 26/07/2024 at 16:40

    Crna Gora ostaje u potpunosti posvećena definisanim vanjskopolitičkim prioritetima, poručio je ministar vanjskih poslova i potpredsjednik Vlade Crne Gore Ervin Ibrahimović na sastanku sa ambasadorkom Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Džudi Rajzing Rajnke.

  • "Nervoza PES-a evidentna, strmoglavi pad rejtinga nezaustavljiv"
    on 26/07/2024 at 16:24

    Nervoza Pokreta Evropa sad (PES) više je nego očigledna i uzrokovana je nezaustavljivim padom rejtinga koji je posljedica promašene politike i zasićenosti građana populizmom, obmanama i lažima.

  • "Manjinski narodi u Baru najbolje znaju koliko ste se brinuli o njima"
    on 26/07/2024 at 15:58

    Projekti sa kojima je Bošnjačka stranka ušla u Vladu, a vezani su za Bar upravo su oni čija se realizacija čekala godinama, a pokrenuli su ih ministri i poslanici iz Bošnjačke stranke, saopšteno je Opštinskog odbora Bošnjačke stranke Bar.

  • Pogledajte nova kadrovska rješenja Vlade
    on 26/07/2024 at 15:02

    Vlada je, na danas održanoj sjednici kojom je predsjedavao potpredsjednik Vlade za bezbjednost, unutrašnju politiku, evropske i vanjske poslove Aleksa Bečić razmotrila više kadrovskih pitanja.

  • "Dijaspora veliki potencijal i najsnažnija privredna grana"
    on 26/07/2024 at 14:57

    Vjerujem da je u Crnoj Gori sazrela svijest da sveukupni ekonomski rast nije moguć bez aktiviranja svih potencijala koje naša zemlja ima, saopštio je potpredsjednik Vlade i ministar vanjskih poslova Ervin Ibrahimović. On je učestovao danas na panel diskusiji "Uticaj dijaspore na ekonomski razvoj Crne Gore" održanoj u okviru manifestacije "Dani dijaspori i iseljenika Crne Gore 2024".

  • "Crna Gora i Kina treba da nastave da njeguju tradicionalne veze"
    on 26/07/2024 at 14:30

    Crna Gora i Kina treba da nastave da snaže svoje bilateralne odnose i njeguju tradicionalne veze, poručeno je na sastanku predsjednika Skupštine Crne Gore Andrije Mandića sa zamjenikom ministra međunarodnog odjeljenja Centralnog komiteta Komunističke partije Kine, Čen Žouom.

  • "Crna Gora će imati problema na putu prema članstvu u EU"
    on 26/07/2024 at 14:06

    Poslanik Evropskog parlamenta Tonino Picula komentarisao je situaciju u kojoj crnogorski političari Andrija Mandić, Milan Knežević i Aleksa Bečić nisu poželjni u Hrvatskoj.

  • USSCG: Ne ukidajte doprinose; UPCG: Fond PIO oduvijek bio neodrživ
    on 26/07/2024 at 18:35

    Povećanje minimalne prosječne zarade, smanjenje poreskog opterećenja na rad čini komponentu programa Evropa sad 2, a koristi će imati i zaposleni i poslodavci, poručili su predstavnici Vlade koji su na okruglom stolu, u okviru javne rasprave predstavili Fiskalnu strategiju do 2027.

  • Ulaganja u Željezaru preko 44 miliona eura u narednih šest godina
    on 26/07/2024 at 18:16

    Zaposleni u Željezari vrlo brzo će osjetiti benefite ugovora koji je danas potpisala Elektroprivreda Crne Gore sa švajcarskom kompanijom „8B Capital“, o zakupu proizvodnih pogona nikšićke Željezare, Kovačnice i Čeličane. Siguran sam da ćemo u roku koji je predviđen svjedočiti značajnim poslovnim rezultatima i da će to biti pokretačka snaga za napredak Elektroprivrede i ekonomije naše države, kazao je poslanik Pokreta Evropa sad Uglješa Urošević.

  • Otpis kamate privrednicima koji plate dug
    on 26/07/2024 at 16:20

    Vlada Crne Gore danas je utvrdila Predlog zakona o otpisu kamate na dospjele poreske obaveze.

  • Bivši vlasnici i njihovi nasljednici dolaze do svojih prava
    on 26/07/2024 at 14:14

    Vlada Crne Gore usvojila je Uredbu o utvrđivanju isplate obeštećenja bivšim vlasnicima oduzetih imovinskih prava u novčanim sredstvima za ovu godinu.

  • "Programom Evropa sad 2 postajemo država sa najmanjim troškovima na rad u Evropi"
    on 26/07/2024 at 13:18

    Program Evropa sad 2 je poreska reforma koja podrazumijeva dvije ključne komponente – smanjenje poreskog opterećenja na rad i povećanje minimalne i prosječne zarade u Crnoj Gori, poručila je savjetnica premijera za ekonomsku politiku Milena Milović.

  • Mujović: Biću zadovoljan kada zaposleni u Željezari osjete benefite
    on 26/07/2024 at 11:09

    Odbor direktora Elektroprivrede prihvatio je ponudu švajcarske kompanije 8B kapital za zakup Željezare na 50 godina, a u fabriku bi za pet godina uložili blizu 37 miliona eura. Ugovor je potpisan na sastanku koji je počeo u podne u Nikšiću.

  • Hala u Željezari poslužila kao pretovarna stanica za otpad
    on 26/07/2024 at 09:47

    U hali Željezare je PUP-om predviđena izgradnja Centra za upravljanje otpadom, a zbog sanacije deponije i velikog požara koji je, izvjesno, podmetnut, ista je poslužila kao pretovarna stanica, a otpad se već danas odvozi na deponiju Livade u Podgorici, saopšteno je iz Opštine Nikšić.

  • "Ne koristite položaj za dodatna primanja"
    on 26/07/2024 at 09:39

    Upozoravam sve iz energetskog sektora da ne koriste svoj položaj kako bi sebi obezbijedili mjesečna primanja od nekoliko prosječnih zarada u državi, na račun građana, navodi se u dopisu, koji je ministar energetike Saša Mujović uputio Odborima direktora povodom informacije da pojedini članovi Odbora direktora u privrednim društvima u većinskom vlasništvu države u energetskom sektoru, pored značajnih apanaža koje primaju po osnovu članstva u Odborima direktora, dodatno primaju i naknade u raznim tijelima i komisijama, koje, kako se navodi u dopisu, nijesu zanemarljive, naprotiv.

  • Iz Rajanera tvrde da neće vraćati linije ka Crnoj Gori po sadašnjim cijenama
    on 26/07/2024 at 06:13

    Irski niskotarifni avio-prevoznik Rajaner smatra da aerodromi u Crnoj Gori imaju povećane naknade u poređenju sa drugim evropskim aerodromima, koji, kako kažu, smanjuju naknade kako bi stimulisali oporavak i rast saobraćaja, što je u suprotnosti sa onim što se može vidjeti širom Evrope, Sjeverne Afrike i Bliskog Istoka.

  • Spajić i Vuković u utorak pred Odborom o Evropi sad 2
    on 25/07/2024 at 20:18

    Skupštinski Odbor za ekonomiju, finansije i budžet saslušaće u utorak premijera Milojka Spajića i ministra finansija Novicu Vukovića, u vezi sa programom Evropa sad 2.