Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1771. roden je njemacki izdavac i stampar Alojz Zenefelder, koji je 1796. pronasao hemijski postupak stampanja, autografiju i litografiju, a 1826. litografiju u vise boja. Napisao je “Udzbenik litografije”.

1787 – Roden je Vuk Stefanovic Karadzic, reformator srpskog jezika i pravopisa. Izdao je vise zbirki narodnih pjesama i pripovjedaka, prvu srpsku gramatiku (“Pismenica”) i rjecnik (1818). Uredivao je almanah “Danica” i nastojao da Evropu upozna sa srpskim narodnim blagom. Borio se protiv samovlasca kneza Milosa Obrenovica i jakog fronta protivnika reforme jezika. Umro je u Becu 1864, a njegovi posmrtni ostaci su 1897. prenijeti iz Beca u Beograd i sahranjeni uz Dositeja Obradovica ispred Saborne crkve u Beogradu.

1814 – Roden je belgijski klarinetista i proizvodac duvackih instrumenata Adolf Saks, koji je 1840. izumio muzicki instrument nazvan po njemu saksofon. Iz Belgije je emigrirao u Francusku 1836, a 1842. otvorio u Parizu radionicu duvackih instrumenata, i time stekao popularnost kao njihov graditelj. Svjetsku slavu donio mu je saksofon koji se najcesce koristi u dzez orkestrima.

1830 – Ubrzo po preuzimanju vladarske krune, Petar II Petrovic Njegos uputio je pismo srpskom knezu Milosu Obrenovicu. Pismo je bilo izraz Njegoseve namjere da poboljsa odnose izmedu crnogorskog vladikata i knezevine Srbije koja je tada bila u vazalnom odnosu s Turskom.

1860 – Za predsjednika SAD izabran je Abraham Linkoln, koji je u januaru 1863. proglasio oslobadanje americkih robova. Tokom njegovog mandata voden je Americki gradanski rat (1861-65) u kojem je Unija sjevernih drzava pobijedila robovlasnicki Jug. Sest dana po zavrsetku rata Linkoln je ubijen u pozorisnoj lozi u atentatu koji je izvrsio glumac Dzon But.

1861 – Roden je kanadski trener Dzejms Nejsmit, koji je 1891. izmislio kosarku, kao dopunski sport za igrace americkog nogometa. U Evropu je stigla preko americkih vojnika, a u nase krajeve kosarku je donio izaslanik Crvenog krsta, Amerikanac Vilijem Viland 1923. prikazavsi je na kursu za ucitelje u Beogradu.

1880 – Francuski mikrobiolog Sarl Laveran, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1907, otkrio je uzrocnika malarije, ali nije mogao da objasni na koji nacin dospijeva u organizam. Engleski ljekar Ronald Ros, 15 godina kasnije, utvrdio je da malariju prenose komarci.

1893 – U Petrogradu je od kolere, koju je dobio od zarazene vode, umro slavni ruski kompozitor Petar Iljic Cajkovski, kojeg mnogi smatraju klasikom ruske muzike. Prvobitno je bio cinovnik u Ministarstvu finansija, a po napustanju drzavne sluzbe upisao je studije na novoosnovanom Petrogradskom konzervatoriju, gdje je ucio kompoziciju kod Antona Rubinstajna. Nakon uspjesnih studija, postao je predavac na Moskovskom konzervatoriju, gdje je ostao jedanaest godina. Nakon napustanja Moskve, boravio je u Svajcarskoj i Italiji. Njegovo djelo, inspirisano narodnom muzikom, bajkama i ruskom istorijom, obuhvata sve muzicke vrste, a najpoznatije su sest simfonija, tri klavirska koncerta, opere “Evgenije Onjegin” i “Pikova dama”, balet “Labudovo jezero” i uvertira “Romeo i Julija”.

1912 – Crnogorska vrhovna komanda naredila je Janku Vukoticu da ostavi posade u oslobodenim mjestima Metohije i krene iz Dakovice dolinom Drima ka Skadru. Posto je trebalo da se i srpske trupe trece armije povlace dolinom Drima, odbijen je Vukoticev prijedlog da idu zajedno, zbog cega je mars crnogorske vojske isao rizicnim pravcem preko planina Bogicevice i Prokletija. Savladivanje snijeznih nanosa, visine preko cetiri metra, kroz bespuce Prokletija spada u red najtezih operacija koje je ikada jedna vojska preduzela. Istocni odred izgubio je u tom marsu 152 vojnika.

2002 – Crnogorski PEN-centar, Matica crnogorska, Crnogorsko drustvo nezavisnih knjizevnika i Montenegro Mobil Art usvojili su Deklaraciju o javnoj upotrebi crnogorskog jezika. U Deklaraciji je, izmedu ostalog, precizirano da je potrebno obezbijediti ustavnu garanciju njegovog imena i obavezu zvanicne upotrebe kako ne bi doslo do njegove definitivne asimilacije.

2003 – Umrla je Vera Zogovic, ugledni prevodilac, clan Udruzenja knjizevnih prevodilaca Srbije, supruga poznatog crnogorskog pjesnika Radovana Zogovica. Vera Zogovic je prevela oko 20 knjiga klasicne i savremene ruske proze, medu kojima djela Cehova, Gorkog, Pasternaka, Nabokova. U njene poznate prevode ubraja se i prepiska izmedu Rilkea, Cvetajeve i Pasternaka.

2006 – Crnogorsko Ministarstvo inostranih poslova zatrazilo je od zemalja u regionu i od Sjedinjenih Americkih Drzava i Rusije podrsku za prijem u Partnerstvo za mir na Samitu NATO-a u Rigi krajem novembra. Americki ministar odbrane Donald Ramsfeld izjavio je tim povodom da Sjedinjene Americke Drzave u potpunosti podrzavaju zahtjev Crne Gore za pridruzivanje programu Partnerstvo za mir, kao i cilj da postane clanica NATO-a i drugih medunarodnih institucija.

2009 – Ministri inostranih poslova Crne Gore i Albanije Milan Rocen i Ilir Meta potpisali su u Podgorici sporazume o demarkaciji granice, bezviznom rezimu i readmisiji. Sporazum o obnavljanju, popravci i odrzavanju piramida i drugih granicnih oznaka duz crnogorsko-albanske granice, prvi je sporazum te vrste koji je Crna Gora potpisala nakon obnove nezavisnosti s nekom susjednom zemljom.

2009 – U Domu starih u Risnu umro je, u 92. godini, prvi direktor Lovcen filma Simo Colovic, producent, scenarist i reditelj. Jedan od pionira savremene crnogorske kinematografije, roden je 1918. u Mihanicima kraj Dubrovnika, a u Herceg Novi je doselio 1930. i tu zavrsio gimnaziju, a potom u Sarajevu uciteljsku skolu. Kratko je radio kao ucitelj, da bi 1949. s cuvenim snimateljem Stevom Lepeticem poceo da radi prve dokumentarne filmove u Crnoj Gori, od kojih je najpoznatiji ,,Kongres fiskulturnika” iz 1950. Za svoju monografiju ,,Herceg Novi u crnogorskoj kinematografiji” dobio je ,,Zlatnu mimozu” na 19. Hercegnovskom filmskom festivalu.

2012 – Za predsjednika crnogorskog parlamenta cetvrti put izabran je lider Socijaldemokratske partije Ranko Krivokapic a za potpredsjednike Zeljko Sturanovic (DPS), Suljo Mustafic iz Bosnjacke stranke, kao i funkcioner Demokratskog fronta Branko Radulovic, cime je opozicija u posljednjih deset godina prvi put dobila funkcionera parlamenta.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1913 – Ukazom Kraljevine Crne Gore u Beranama je osnovana gimnazija koju je u prve tri godine pohadalo 719 daka. Gimnazija je radila do kapitulacije Crne Gore 1916.

1917 – Poslije pet mjeseci borbi, u Prvom svjetskom ratu pobjedom zapadnih saveznika nad Nijemcima okoncana je treca bitka kod belgijskog grada Ipr. Linija fronta pomjerena je za nepunih deset kilometara, a poginulo je najmanje 240.000 vojnika.

1975 – Na inicijativu kralja Hasana poceo je “Zeleni mars” u kojem je 350.000 Marokanaca sa zastavicama i Kuranom u rukama preslo u Zapadnu Saharu, trazeci dekolonizaciju te oblasti. Narednih dana u Madridu je potpisan sporazum kojim je Spanija predala Zapadnu Saharu Maroku i Mauritaniji.

1996 – Bivsa jugoslovenska republika Hrvatska postala je 40. clan Sajveta Evrope.

2009 – Predstavnici Crne Gore i Evropske komisije Gordana Durovic i Nikola Bertolini potpisali su u Podgorici Finansijski sporazum o Nacionalnom programu za Crnu Goru u okviru Instrumenta pretpristupne podrske (IPA), kojim je obezbijedeno vise od 27,2 miliona eura kao podrska tranziciji i jacanju crnogorskih institucionalnih kapaciteta.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Bliski istok: Iran optužio Izrael za napad dronovima i najavio odgovor
    on 02/02/2023 at 13:21

    Izrael i Iran poslednjih godina vode „rat u senci" koji se sastoji od napada na imovinu, infrastrukturu i državljane.

  • I ovog vikenda vanredna vakcinacija protiv malih boginja
    on 02/02/2023 at 13:20

    Dom zdravlja Podgorica (DZPG) organizovaće i ovog vikenda vanrednu vakcinaciju MMR vakcinom u Domu zdravlja (DZ) Stara Varoš. Iz DZPG su podsjetili da je vakcinacija MMR vakcinom obavezna.

  • Veliko interesovanje Azerbejdžana za ulaganje u infrastrukturu i turizam u CG
    on 02/02/2023 at 13:15

    Šefom Diplomatske misije Republike Azerbejdžan u Crnoj Gori Nj.E. Azad Nagijev tokom razgovora sa predsjednikom Odbora za međunarodne odnose i iseljenike Miodragom Lekićem ukazao je na veliku zainteresovanost azerbejdžana za dalje ulaganje u crnogorsku infrakstrukturu, kao i za intenziviranje saradnje u oblasti turizma.

  • Incident u Skupštini Srbije, opozicija prekinula obraćanje Vučića
    on 02/02/2023 at 13:11

    Žučna rasprava tokom sjednice Skupštine Srbije, na kojoj se govori o Kosovu i Metohiji, u jednom trenutku pretvorila se u incident. Došlo je do koškanja između opozicionih i poslanika vladajuće koalicije.

  • Od opstanka Bolnice Meljine i Instituta zavisi i turistička privreda
    on 02/02/2023 at 13:00

    Predstavnici turističke privrede iz Herceg Novog uputili su otvoreno pismo premijeru Dritanu Abazoviću u kojem apeluju na Vladu Crne Gore da hitno reaguje i nađe način da stane na kraj alarmantnoj situaciji u kojoj se nalaze Bolnica Meljine i Institut "Simo Milošević". Poručuju da je pitanje opstanka tih ustanova ujedno i pitanje opstanka zdravstvenog turizma i turističke privrede.

  • Krivična prijava protiv preduzeća Čelebić i izvršnog direktora
    on 02/02/2023 at 12:55

    Uprava policije podnijela je krivičnu prijavu protiv, preduzeća "Č. DOO", i izvršnog direktora u toj firmi A.R. koje sumnjiče da su počinili krivično djelo skidanje i povreda službenog pečata i znaka. Kako saznajemo, riječ je o preduzeću Čelebić doo. Odgovorno lice je, kako nam je potvrđeno iz Tužilaštva Andrija Radusinović.

  • "Dogovor oko tri sudije ohrabruje, očekujem saglasnost i za četvrtog"
    on 02/02/2023 at 12:52

    Predsjednica Ustavnog odbora Simonida Kordić kazala je za Radio Crne Gore da je ohrabrujuća činjenica da je postignuta dvotrećinska saglasnost oko izbora tri sudije Ustavnog suda, te da očekuje da će se adekvatna i potrebna saglasnost uspostaviti i za četvrtog potencijalnog sudiju.

  • "Otvoreni za dogovor, očekujemo podršku Demokrata"
    on 02/02/2023 at 12:45

    Uvažavajući napore kolega Demokratske Crne Gore da doprinesu jačanju bloka progresivnih snaga, smatramo da kucaju na otvorena vrata, kad je u pitanju Pokret Evropa sad, saopšteno je iz ovog Pokreta.

  • Staljingrad - velika prekretnica
    on 02/02/2023 at 12:44

    Industrijski grad na Volgi, za nemački Vermaht je zapravo bio samo usputni cilj na putu ka osvajanju naftnih polja na Kavkazu. Zbog svog imena, Staljingrad je, kako za Adolfa Hitlera, tako i za Josifa Staljina bio od posebno velikog značaja.

  • Andrija Mandić predsjednički kandidat
    on 02/02/2023 at 12:43

    Jedan od lidera Demokratskog fronta i predsjednik Nove srpske demokratije Andrija Mandić biće kandidat na predsjedničkim izborima.

  • "Dogovor oko tri sudije ohrabruje, očekujem saglasnost i za četvrtog"
    on 02/02/2023 at 12:52

    Predsjednica Ustavnog odbora Simonida Kordić kazala je za Radio Crne Gore da je ohrabrujuća činjenica da je postignuta dvotrećinska saglasnost oko izbora tri sudije Ustavnog suda, te da očekuje da će se adekvatna i potrebna saglasnost uspostaviti i za četvrtog potencijalnog sudiju.

  • "Otvoreni za dogovor, očekujemo podršku Demokrata"
    on 02/02/2023 at 12:45

    Uvažavajući napore kolega Demokratske Crne Gore da doprinesu jačanju bloka progresivnih snaga, smatramo da kucaju na otvorena vrata, kad je u pitanju Pokret Evropa sad, saopšteno je iz ovog Pokreta.

  • Andrija Mandić predsjednički kandidat
    on 02/02/2023 at 12:43

    Jedan od lidera Demokratskog fronta i predsjednik Nove srpske demokratije Andrija Mandić biće kandidat na predsjedničkim izborima.

  • Ustavni odbor u utorak predlaže sudije
    on 02/02/2023 at 12:15

    Ustavni odbor Skupštine Crne Gore utvrdiće u utorak predlog za izbor četvoro sudija Ustavnog suda, na osnovu javnog poziva od 25. decembra.

  • Odbori sjutra o izmjenama Zakona o Državnom tužilaštvu
    on 02/02/2023 at 11:57

    Skupštinski odbori razmatraće sjutra predlog izmjena Zakona o Državnom tužilaštvu kojim je predviđeno da mandat vršioca dužnosti (v.d.) vrhovnog državnog tužioca (VDT) može trajati do izbora čelnika tužilaštva u punom mandatu.

  • Prava Crna Gora nastaviće borbu za prava samohranih roditelja
    on 02/02/2023 at 11:43

    Predstavnici Prave Crne Gore, Generalna sekretarka Aleksandra Deletić, predsjednik Odbora Prave Crne Gore Podgorica Stefan Vešović i sekretarka Odbora Prave Crne Gore Podgorica Ana Dujović održali su sastanak sa predstavnicima NVO Roditelji, Kristinom Mihailović i Dejanom Ponoš, tom prilikom razgovarali su o problemima samohranih roditelja i jednoroditeljskih porodica u Crnoj Gori.

  • "Kandidat centra donio bi pobjedu na izborima"
    on 02/02/2023 at 07:58

    Kandidat partija centra izvjesno bi donio pobjedu i na predsjedničkim i na parlamentarnim izborima, kazao je u emisiji “Dobro jutro Crna Goro” potpredsjednik i poslanik Demokratske Crne Gore Dragan Krapović. Istakao je da će Demokrate vjerovatno izaći sa svojim kandidatom ukoliko Evropa sad ne prihvati njihovu ponudu po pitanju koalicije i predloga za predsjedničku i premijersku funkciju.

  • Ovo su kandidatkinje za sutkinje Ustavnog suda
    on 02/02/2023 at 05:41

    Kandidatkinje za sutkinje Ustavnog suda Crne Gore su, po jučerašnjem dogovoru predstavnika vlasti i opozicije, Momirka Tešić, Snežana Armenko i Dragana Đuranović. Njihove kandidature dobile su podršku članova Kolegijuma Skupštine i Ustavnog odbora. Portal RTCG predstavlja tri kandidatkinje, koje su na sjednicama Odbora, tokom, januara, odgovarale na pitanja poslanika.

  • Kandidati za sudije: Dogovoren izbor Tešić, Armenko i Đuranović
    on 01/02/2023 at 19:43

    Članovi Kolegijuma Skupštine i Ustavnog odbora postigli su na današnjem sastanku saglasnost za izbor tri kandidata za sudije Ustavnog suda, saopštila je predsjednica parlamenta Danijela Đurović. Prema nezvaničnim saznanjima Portala RTCG, dogovoreno je da se podrže kandidature Momirke Tešić, Snežane Armenko i Dragane Đuranović.

  • Većina u opoziciji za zajedničkog kandidata na izborima
    on 01/02/2023 at 18:25

    Većina učesnika večerašnjeg sastanka predstavnika opozicije smatra da na predsjedničke izbore moraju izaći sa zajedničkim kandidatom, nezvanično saznaje Portal RTCG. Očekuje se da se do kraja sedmice, odnosno tokom vikenda, nastave razgovori.

  • Veliko interesovanje Azerbejdžana za ulaganje u infrastrukturu i turizam u CG
    on 02/02/2023 at 13:15

    Šefom Diplomatske misije Republike Azerbejdžan u Crnoj Gori Nj.E. Azad Nagijev tokom razgovora sa predsjednikom Odbora za međunarodne odnose i iseljenike Miodragom Lekićem ukazao je na veliku zainteresovanost azerbejdžana za dalje ulaganje u crnogorsku infrakstrukturu, kao i za intenziviranje saradnje u oblasti turizma.

  • Od opstanka Bolnice Meljine i Instituta zavisi i turistička privreda
    on 02/02/2023 at 13:00

    Predstavnici turističke privrede iz Herceg Novog uputili su otvoreno pismo premijeru Dritanu Abazoviću u kojem apeluju na Vladu Crne Gore da hitno reaguje i nađe način da stane na kraj alarmantnoj situaciji u kojoj se nalaze Bolnica Meljine i Institut "Simo Milošević". Poručuju da je pitanje opstanka tih ustanova ujedno i pitanje opstanka zdravstvenog turizma i turističke privrede.

  • "Pomoć iz EU za prevazilaženje krize morala biti dodijeljena i CEDIS-u"
    on 02/02/2023 at 10:32

    Izvršni direktor CEDIS-a Vladimir Cađenovic kazao je u emisiji Link na Radiju Crne Gore da očekuje da će EPCG u narednom periodu nastaviti sa odobrenjima koja će pokriti gibitke nastale zbog promjena cijena na berzi.

  • Namjera bila da se Budvanska rivijera proda manje nego što vrijedi
    on 02/02/2023 at 10:19

    Povećanje procijenjene vrijednosti imovine Hotelske grupe (HG) Budvanska rivijera za 55 miliona eura dokaz je namjere Demokratske partije socijalista (DPS) da je proda po mnogo nižoj cijeni od njene stvarne, ocijenjeno je iz Prave Crne Gore.

  • "Možemo da se radujemo budućim zaradama"
    on 02/02/2023 at 06:16

    Premijer Dritan Abazović kazao je da su prosvjetni radnici i službenici Ministarstva unutrašnjih poslova već primili uvećane zarade, a da se ostali zaposleni u javnom sektoru tome mogu nadati čim bude potpisan Granski kolektivni ugovor.

  • Turizam će ove godine biti na nivou prije krize
    on 02/02/2023 at 06:00

    Vlada Crne Gore objavila je da sve relevantne međunarodne institucije predviđaju kako će ekonomija Crne Gore u 2023. godini rasti brže od regionalnog prosjeka, uz poboljšanje uslova na tržištu rada, postepeno povećanje broja zaposlenih i dalji pad stope nezaposlenosti ispod nivoa prije pandemije. To je navedeno u Programu ekonomskih reformi za period 2023. do 2025. godine, a taj je dokument izvršna vlast objavila. Istaknuto je da se ove godine očekuje oporavak turizma u odnosu na pretkrizni nivo.

  • EPCG da ugovori posebne uslove trgovine za nabavku gubitaka na mreži
    on 01/02/2023 at 12:24

    Vlada je Odboru direktora Elektroprivrede (EPCG) preporučila da za period od 1. januara do 28. februara ugovori posebne uslove trgovine za nabavku gubitaka na mreži Crnogorskom elektrodistributivnom sistemu (CEDIS), na nivou regulatorno odobrene cijene metodom knjižnog odobrenja.

  • CEFTA počinje primjenu prelaznih pravila
    on 01/02/2023 at 08:43

    Članice CEFTA-e počinju primjenu prelaznih pravila o preferencijalnom porijeklu robe, zajedno sa pravilima Paneuromediteranske (PEM) konvencije.

  • MMF poboljšao prognoze za svjetsku ekonomiju
    on 01/02/2023 at 07:26

    Svjetska ekonomija pokazuje male znakove poboljšanja. Međunarodni monetarni fond (MMF) ažurirao je svoje prognoze i iako je naslov njegovog izvještaja još uvijek zastrašujući (inflacija dostigla vrhunac usred niskog rasta), ima mjesta i za dobre vijesti.

  • MMF poboljšao izglede za globalni rast u ovoj godini
    on 31/01/2023 at 20:12

    Međunarodni monetarni fond (MMF) neznatno je povećao izglede za globalni rast ove godine, zbog iznenađujući otporne potražnje u Sjedinjenim Američkim Državama (SAD) i Evropi, nižih troškova energije i ponovnog otvaranja kineske ekonomije nakon ublažavanja ograničenja u vezi sa koronavirusom.