Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1598. roden je spanski slikar Fransisko de Surbaran, zvani “spanski Karavado”, cije delo, uz stvaralastvo Velaskeza, predstavlja vrhunac spanskog baroknog slikarstva. Bio je dvorski slikar kralja Filipa IV (1638), a njegovi najbolji radovi nalaze se u samostanima u Sevilji. Slikao je portrete poboznih likova, svestenike i svece u meditaciji i molitvi, kao i mrtve prirode u kojima majstorsku upotrebu boje naglasava intenzitet svjetlosti. Njegove dramaticne misticno-religiozne kompozicije iz zivota svetaca i svestenika (ciklusi slika iz zivota sv. Bonaventure u Sevilji, 1629.) istovremeno su idealizovani i realisticni, a svakodnevni predmeti prozeti osjecanjem svetosti.

1714 – Odlazeci u Rusiju nakon rusilackog pohoda Numan-pase Cuprilica na Crnu Goru, vladika Danilo Petrovic prenio je ovlascenja na Opstecrnogorski i Glavarski zbor da u njegovom odsustvu preuzmu upravljanje zemljom i savjetovao Crnogorce da prevazidu unutrasnje razmirice, medusobna trvenja i ubijanja.

1861 – U okviru vojnih operacija koje je knjaz Nikola preduzimao da podstakne i pomogne oslobadanje okolnih oblasti, odred vasojevickih ustanika uz pomoc crnogorske vojske, pod komandom Novice Cerovica, izveo je udar na podrucje gornjeg Kolasina. Napad zbog lose pripreme nije dao ocekivani rezultat, a crnogorski odred, uz znatne gubitke, bio je prisiljen da se povuce.

1882 – Mitrofan Ban postavljen je za administratora zahumsko-raske eparhije, a na Cetinje je pozvan Visarion Ljubisa. Bilo je to prvo znacajnije unapredenje Mitrofana Bana, posljednjeg autokefalnog mitropolita Crnogorske pravoslavne crkve.

1867 – Rodena je poljska naucnica Marija Sklodovska Kiri, prva zena koja je stekla akademsku titulu pariske Akademije medicine i postala sef katedre za fiziku na Sorboni. Radeci sa suprugom Pjerom na istrazivanju radioaktinosti, otkrila je radijum (1898) i polonijum. Supruznici Kiri su 1903. podijelili Nobelovu nagradu za fiziku sa Bekerelom, a 1911. Marija Kiri je dobila Nobelovu nagradu za hemiju.

1879 – Roden je ruski revolucionar Lav Davidovic Bronstejn, poznat kao Lav Trocki, jedna od kljucnih licnosti u obje ruske revolucije, 1905. i 1917. Bio je clan Politbiroa boljsevicke partije, predsjednik uticajnog Petrogradskog sovjeta, sef diplomatije u prvoj sovjetskoj vladi. Nakon sukoba sa Staljinom, iskljucen je 1927. iz partije, 1929. je protjeran iz SSSR-a, a u avgustu 1940. po Staljinovom nalogu ubijen u Meksiku. Ideja Trockog o permanentnoj revoluciji, kao jedinom nacinu za pobjedu socijalizma u svijetu, nasla je sljedbenike u pokretu trockista.

1913 – Roden je francuski pisac i filozof Alber Kami, dobitnik Nobelove nagrade za knjizevnost 1957. Kao publicist, kriticar i urednik lista “Borba” (Le Combat), pokrenutog 1940. u Parizu, bio je jedan od istaknutih i uticajnih licnosti u francuskom pokretu otpora. Nakon II svjetskog rata napusta “Borbu” i posvecuje se knjizevnosti i filozofiji. Razvijajuci u svojim djelima (romani, novele, eseji, drame) ideju apsurda i pobune kroz propitivanje ljudske egzistencije i odnosa pojedinca i svijeta, Kami je stvorio literaturu koja ga je ucinila jednim od najangazovanijih pisaca druge polovine XX vijeka. Poginuo je u saobracajnoj nesreci 4. januara 1960.Poznata djela: “Stranac”, “Kuga”, “Mit o Sizifu”, “Pisma njemackom prijatelju”, “Pobunjeni covjek”.

1917 – U Petrogradu je pod vodstvom vode boljsevika Vladimira Iljica Lenjina pocela Oktobarska socijalisticka revolucija. Crvena Garda zauzela je sve znacajne punktove u gradu, srusena je privremena vlada Aleksandra Kerenskog i formirana prva sovjetska vlada s Lenjinom na celu.

1948 – U Titogradu je osnovan Atletski savez Crne Gore. Prvi predsjednik Atletskog saveza Crne Gore bio je Veselin Duranovic, potpredsjednik Drago Prelevic, a sekretar Alija-Aljo Sarkic.

1992 – Umro je slovacki drzavnik Aleksander Dubcek, voda reformistickog pokreta u Cehoslovackoj krajem sezdesetih godina 20. vijeka nazvanog “Prasko proljece”, promoter “socijalizma s ljudskim likom”. U januaru 1968. izabran je za generalnog sekretara Centralnog komiteta Komunisticke Partije Cehoslovacke, a u avgustu iste godine je smijenjen nakon vojne intervencije Varsavskog pakta. Poslije pada komunistickog rezima 1989. izabran je za predsjednika cehoslovackog parlamenta.

1997 – U Beogradu je umro crnogorski slikar, akademik Branko Filipovic-Filo, jedan od najistaknutijih i najdosljednijih predstavnika apstraktnog ekspresionizma. Roden je na Cetinju 1924. Likovnu akademiju zavrsio je u Beogradu. Pocetna Filipoviceva ostvarenja nosila su neizbjezne tragove lokalnog, koje je kasnije ukljucio u tokove evropske avangarde. Filipovicevo slikarstvo osobene lirske fantazije sazimaju tri ciklusa: Planine, Oluje, Horizonti. Svaki od njih je specificna, zaokruzena cjelina. Branko Filipovic-Filo imao je veliki broj domacih i inostranih izlozbi. Dobitnik je Trinaestojulske nagrade i mnogih drugih znacajnih priznanja za slikarstvo. Bio je clan Crnogorske akademije nauka i umjetnosti.

2008 – Spanski pravosudni organi blokirali su iskopavanje masovnih grobnica nastalih tokom vladavine generala Franka. Iskopavanje je naredio sudija Baltazar Garson, koji je 16. oktobra pokrenuo krivicnu istragu u Spaniji o vise desetina hiljada ljudi koji su nestali za vrijeme Spanskog gradanskog rata.

2010 – U Evropskom centru za nuklearna istrazivanja kod Zeneve uspjesno je kreiran ,,Veliki prasak u malom”. Sudaranjem jona olova, umjesto protona, fizicari su kreirali uslove kakvi su vladali u prvim trenucima svemira za koji se smatra da je nastao Velikim praskom (eng. Big Bang) prije 13,7 milijardi godina.

2012 – Nakon najduze i najskuplje kampanje u jednoj demokratskoj zemlji, za predsjednika Sjedinjenih Americkih Drzava drugi put je izabran Barak Husein Obama. Obamin rival na izborima bio je republikanski kandidat Mit Romni.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1944 – Frenklin Ruzevelt izabran je cetvrti put za predsjednika SAD, sto je jedinstven slucaj u americkoj istoriji.

1946 – Zavrsena je prva savezna radna akcija omladine Jugoslavije na zeljeznickoj pruzi Brcko-Banovici. Oko 70.000 mladih iz cijele zemlje i 2.000 iz inostranstva izgradilo je za 190 dana prugu, dugu 90 kilometara.

1972 – Ricard Nikson izabran je drugi put za predsjednika SAD, ali je u avgustu 1974. bio prisiljen da podnese ostavku zbog afere Votergejt u kojoj je otkriveno da su pristalice republikanaca uoci tih izbora, radi spijunaze provalile u glavno sjediste Demokratske stranke. To je bilo prvi put da americki predsjednik podnese ostavku.

1990 – Meri Robinson je, na prvim predsjednickim izborima poslije 17 godina, postala prva zena predsjednik Irske.

2008 – Slovenacki parlament izabrao je lidera Lijevog centra Boruta Pahora za novog premijera te zemlje.

2009 – Ministri finansija grupe 20 vodecih svjetskih ekonomija dogovorili su na samitu u Skotskoj podrsku globalnom ekonomskom oporavku, slozivsi se da je rano da se ukinu drzavni paketi stimulativnih mjera.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Zeleno svjetlo za nadogradnju zgrade tehničkih fakulteta
    on 25/06/2024 at 09:03

    Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, Direktorat za sprovođenje državnih smjernica u oblasti arhitekture, prema zahtjevu Univerziteta Crne Gore (UCG), izdalo je saglasnost na idejno arhitektonsko rješenje za rekonstrukciju i nadogradnju dijela objekta tehničkih fakulteta (Lamela C).

  • Četiri radna dana nedeljno: kakva su iskustva u Nemačkoj?
    on 25/06/2024 at 09:02

    Kompanija za čišćenje tepiha, građevinska firma, marketinška agencija… To su samo neka od preduzeća koja učestvuju u do sada najvećem istraživanju u Nemačkoj u vezi s uvođenjem četvorodnevne radne sedmice. „Četiri dana“ je radni naziv tog eksperimenta. A kako i u kojem obliku će smanjiti radno vreme zaposlenima, to je od početka bilo prepušteno samim firmama, odnosno njihovom rukovodstvu.

  • "Obrazovanje jedini preduslov za uspjeh u životu"
    on 25/06/2024 at 08:52

    Predsjednik države Jakov Milatović upriličio je u Vili Gorica prijem za istaknute učenike i đake srednjih škola generacije 2023/2024. On je istakao, da posvećenost obrazovanju i želja za napredovanjem koju je ova generacija pokazala, služe kao inspiracija ne samo njihovim vršnjacima, već i svima nama.

  • Džulijan Asanž na slobodi posle nagodbe sa Amerikom
    on 25/06/2024 at 08:45

    Posle pet godina provedenih u zatvoru u Londonu, Asanž na slobodi posle nagodbe sa američkim vlastima koje su tražile njegovo izručenje.

  • Abazović: Rekordna je prošla a ne 2019. godina
    on 25/06/2024 at 08:39

    Iako je nova Vlada do sada uspješno izbjegavala da izađe javno sa podacima, sada je zvanično stigla potvrda onoga što smo stalno najavljivali, a to je da je prošla sezona bila najbolja kada je riječ o turističkom prometu u istoriji Crne Gore, kazao je predsjednik Građanskog pokreta URA Dritan Abazović.

  • Upravni sud: Vlada nezakonito razriješila Brđanina
    on 25/06/2024 at 08:39

    Upravni sud usvojio je žalbu bivšeg direktora Uprave policije Zorana Brđanina, saznaje Portal RTCG.

  • Pronađeni Izraelci za kojima se tragalo na Biogradskoj gori
    on 25/06/2024 at 08:30

    Službi zaštite i spašavanja Kolašin sinoć je oko 21 sat i 30 minuta prijavljeno da je troje izraelskih državaljana izgubljeno u Nacionalnom parku Biogradska gora. Brzom intervencijom vatrogasaca - spasilaca i dva nadzornika oni su pronađeni u reonu Strugovi, kazao je Portalu RTCG Boško Šuković iz Službe zaštite i spašavanja Kolašin.

  • Poništeno rješenje Vlade o smjeni Valentine Pavličić
    on 25/06/2024 at 08:24

    Upravni sud usvojio je tužbu bivše zastupnice Crne Gore pred Evropskim sudom za ljudska prava Valentine Pavličić i poništio rješenje Vlade kojim je prestao njen mandat. Vlada se obavezuje da isplati Pavličić 400 eura na ime nadoknade troškova.

  • Pojačana frekvencija saobraćaja na važnim putevima
    on 25/06/2024 at 08:08

    U Crnoj Gori danas se očekuju visoke temperature i pojačana frekvencija vozila na važnim putevima, saopštili su iz Auto moto saveza (AMSCG) i savjetovali opreznu vožnju prilagođenu vremenskim i saobraćajnim uslovima.

  • Diskografske kuće u SAD tuže muzičke AI servise
    on 25/06/2024 at 08:07

    Velike američke diskografske kuće odlučile su u ponedjeljak da zbog kršenja autorskih prava tuže Suno i Udio, firme koje generišu pjesme uz pomoć vještačke inteligencije, navodeći da ovi muzički startapi iskorišćavaju snimljena djela poznatih umjetnika - od Čaka Berija do Maraje Keri.

  • Brzina zatvaranja poglavlja zavisi isključivo od Pogorice
    on 25/06/2024 at 11:45

    Međuvladina konferencija koja će sjutra biti održana sa Crnom Gorom znak je da je zemlja značajno napredovala tokom posljednjih godina u ispunjavanju zahtjeva EU i dobar je signal za cijeli region. To je dopisniku iz Brisela saopštio jedan visoki EU diplomata, koji je zahtijevao anonimnost.

  • Istorijski trenutak koji Crna Gora i EU moraju iskoristiti
    on 25/06/2024 at 10:17

    Na sastanku sa ministrom turizma, ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera Vladimirom Martinovićem, ministar za savezne, evropske i međunarodne poslove, debirokratizaciju i opunomoćenik savezne pokrajine Hesen na saveznom nivou, Manfred Pentz, istakao je da će Crna Gora predstavljati obogaćenje za Evropsku uniju i da je došao istorijski trenutak koji Crna Gora i EU moraju zajedno iskoristiti.

  • "Relaksirano čekam razvoj situacije, sjednica u Beranama u narednih 10 dana"
    on 25/06/2024 at 10:11

    Sjednica lokalnog parlamenta u Berana danas definitivno neće biti nastavljena, već se to desiti u narednih sedam do deset dana, kazao je odbornik Demokrata Damjan Ćulafić, koji je prema koalicinom sporazumu, trebao da zamijeni dosadašnjeg predsjednika Opštine Berane.

  • Do jeseni možemo očekivati dva do tri nova politička subjekta
    on 25/06/2024 at 09:56

    Programski direktor Udruženja za odgovorni i održivi razvoj Marko Pejović smatra da do jeseni možemo očekivati dva do tri nova politička subjekta.

  • Ništa od sjednice u Beranama, nije bilo kvoruma
    on 25/06/2024 at 09:26

    Današnja sjednica lokalnog parlamenta u Beranama nije održana zbog nedostatka kvoruma. Kako je kazao predsjednik SO Berane Milun Rmuš, na današnjoj sjednici se nisu pojavili odbornici parlamentarne većine.

  • Saglasnost sa zvaničnicima EU oko važnosti političke stabilnosti Crne Gore
    on 25/06/2024 at 09:15

    Delegacija Bošnjačke stranke, predvođena predsjednikom Ervinom Ibrahimovićem, učestvovala je na sjednici političke Skupštine Evropske narodne partije (EPP) koja je održana u sjedištu EPP-a u Briselu.

  • Abazović: Rekordna je prošla a ne 2019. godina
    on 25/06/2024 at 08:39

    Iako je nova Vlada do sada uspješno izbjegavala da izađe javno sa podacima, sada je zvanično stigla potvrda onoga što smo stalno najavljivali, a to je da je prošla sezona bila najbolja kada je riječ o turističkom prometu u istoriji Crne Gore, kazao je predsjednik Građanskog pokreta URA Dritan Abazović.

  • Kriza unutar parlamentarne većine nastaviće se i u petak
    on 25/06/2024 at 07:10

    Poslanik SD-a Branislav Nenezić reagovao je na izjavu predsjednika Skupštine Andrije Mandića da će Skupšina rad nastaviti u petak, 28. juna. Pozvao je Mandića da navede kojih to 12 poslanika vlasti nedostaju za kvorum a da imaju diplomatske aktivnosti.

  • "Od novih stranaka malo toga novog"
    on 25/06/2024 at 05:36

    Nove stranke neće donijeti ništa novo na našu političku scenu jer građani neće imati nikakve koristi, smatraju sagovornici Radija Crne Gore. Ovakav stav je zasnovan na činjenici da se stranke stvaraju ili zbog unutrpartijskog nezadovoljstva ili iz jasne finansijske računice.

  • Zapadnobalkanske zemalje da se usklade sa spoljnom politikom EU
    on 24/06/2024 at 21:38

    Visoki predstavnik EU Žozep Borelj rekao je danas da očekuje od zemalja Zapadnog Balkana, sa kojima su se danas sastali ministri spoljnih poslova zemalja članica EU, da se usklade sa Unijom u njenoj spoljnoj i bezbjednosnoj politici jer time izražavaju svoj strateški izbor i posvećenost članstvu u Uniji.