Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 2006. Skupstina Crne Gore izabrala je novu, prvu crnogorsku Vladu u nezavisnoj drzavi, na celu s premijerom Zeljkom Sturanovicem. Istoga dana Skupstina je izabrala i clanove Ustavnog odbora i skupstinskih odbora. Za predsjednika Ustavnog odbora izabran je sef parlamenta Ranko Krivokapic, a za clanove Dragan Kujovic, Miodrag Vukovic, Predrag Ivanovic, Mevludin Nuhodzic, Ljuid Skrelja i Ivan Kalezic (clanovi Demokratske partije socijalista), Borislav Banovic iz SDP-a, Andrija Mandic i Zoran Zizic, pripadnici Srpske liste, Velizar Kaluderovic iz SNP-a, Dragan Soc iz Narodne stranke, Bozo Nikolic, pripadnik Hrvatske gradanske inicijative, Maja Kostic-Mandic i Srda Brajovic Pokreta za promjene, Kemal Purisic iz Bosnjacke stranke i Vaselj Sinistaj iz Albanske alternative.

Ostali datumi: 1444. u bici kod Varne u Bugarskoj snage turskog sultana Murata II pobijedile su poljsko-ugarsku vojsku kralja Vladislava Jagjela III i erdeljskog vojvode Janosa Hunjadija, u srpskim narodnim pjesmama poznatog kao Sibinjanin Janko. Poljski kralj Vladislav je u toj bici poginuo. To je bio posljednji pokusaj evropskih sila da odbrane Konstantinopolj od turskog osvajanja.

1493 – Roden je svajcarski alhemicar i ljekar Teofrast Bombast fon Hohenhajm, poznat kao Paracelzus, pisac medicinskih i okultnih djela, koji je odlucujuce doprinio primjeni hemije u medicini. Osnivac je jatrohemije, smjera u medicini kojim se svi zivotni procesi i bolesti objasnjavaju hemijskim reakcijama u organizmu. Zasluzan je za koriscenje kao ljekova u medicini sumpora, arsenika, opijuma, soli zive, olova, gvozda, bakra, a uveo je i ljekovita kupanja sa solima.

1759 – Roden je jedan od najvecih njemackih i svjetskih knjizevnika Johan Kristof Fridrih fon Siler, u cijem djelu se s poezijom prozimaju filozofija, istorija i knjizevna teorija. Bio je ispunjen plemenitim idealistickim patosom utemeljenim na vjeri u covjeka, u slobodu, duhovnost i uzvisena moralna nacela, i vjest u gradenju dramskih sukoba. Druzio se i bio prijatelj s Geteom, sto je pozitivno uticalo na njegov stvaralacki rad. Njegove drame, od kojih su najpoznatije “Razbojnici”, “Don Karlos” i “Vilhelm Tel”, imale su ogroman uspjeh; njegove balade bile su najcitanije pjesme u Njemackoj, a na njegovu “Odu radosti” Betoven je komponovao cuveni zavrsni stav Devete simfonije.

1796 – Umrla je ruska carica Katarina II Aleksejevna – Katarina Velika. Na prijesto je dosla 1762. nakon dvorskog udara u kojem je svrgnut, a potom ubijen njen muz Petar III. Kao pobornik prosvjetiteljskih ideja, stekla je veliku popularnost. Uspjesno je ratovala protiv Poljske i Turske i prosirila teritoriju Rusije. Za vrijeme njene vladavine ugusen je seljacki ustanak pod vodstvom donskog kozaka Jemeljana Pugacova.

1877 – Da bi sacuvao tajnost planiranog napada na Bar, knjaz Nikola je naredio da se pokidaju sve telegrafske zice izmedu Cetinja i Kotora, i svih mjesta u unutrasnjosti, kako bi bilo onemoguceno slanje vijesti bilo koje vrste. U toj akciji trebalo je improvizovati toboznji napad na Podgoricu, a, u stvari, prebaciti trupe prema Virpazaru i Sutormanu da bi napale Bar. S tim ciljem, Knjaz je s pratnjom, u najvecoj tajnosti, napustio Martinice i naredni dan stigao u Virpazar.

1891 – Umro je francuski pisac Artur Rembo, koji je svoja najbolja djela napisao izmedu 17. i 20. godine, zbog cega ga je Viktor Igo prozvao “dijete Sekspir”. Hvaljena preko mjere i zestoko osporavana, njegova poezija je uticala na sve poetske pravce 20. vijeka, a posebno na simboliste i nadrealiste, kao i na muziku i umjetnost. Mnogo je putovao i duze vrijeme boravio u sjevernoj Africi, gdje se bavio trgovinom i obogatio. Druzio se i putovao s Verlenom i snazno uticao na njegovu poeziju. Poznata djela: “Iluminacije”, “Boravak u paklu”.

1908 – U selu Podljuti, Opstina Niksic, roden je dr Jevto Milovic, istoriograf i istrazivac crnogorske istorije i istorije knjizevnosti, clan Crnogorske akademije nauka i umjetnosti. Bio je 14 godina lektor za srpskohrvatski jezik na Filozofskom fakultetu u Berlinu, radio je potom kao kustos Narodnog muzeja na Cetinju, a bio je i profesor njemackog jezika i knjizevnosti u Zadru. Jefto Milovic je umro 1991. u Titogradu. Ostavio je znacajna djela: “Zbornik dokumenata iz istorije Crne Gore 1685-1782”, dva obimna toma pisama i drugih dokumenata – grade o Petru I Petrovicu, te studiju “Petar II Petrovic Njegos u svom vremenu”.

1938 – Umro je turski drzavnik Mustafa Kemal Ataturk, prvi predsjednik Turske. Pod njegovim vodstvom 1922. zbacen je posljednji sultan Muhamed VI, a 1923. Turska je proglasena republikom.

1975 – Vlade SFR Jugoslavije i Italije potpisale su Osimski sporazum kojim su regulisane granice izmedu dvije zemlje. Ugovorom je regulisan i dio sporne granice od Mede Vasi do zaliva Sveti Jernej, kao i granica u vodama Trscanskog zaliva.

1989 – Pocelo je rusenje Berlinskog zida, koji je 28 godina bio simbol podjele Evrope poslije Drugog svjetskog rata i ideolosko-politicke i vojne konfrontacije Istok-Zapad.

1991 – U gradu Vukovaru pocele su ulicne borbe izmedu pripadnika Jugoslovenske narodne armije i hrvatskih policijskih snaga. Jedinice JNA osvojile su Vukovar 18. novembra. Kontrolu nad gradom Hrvatska je povratila 1998.

2007 – U 84. godini umro je americki pisac Norman Majler. Svjetsku slavu stekao je debitantskim romanom “Goli i mrtvi”, koji je napisao u Parizu kao 25-godisnjak i posvetio ga Drugom svjetskom ratu.

2008 – Sefovi diplomatija EU podrzali su novu strategiju jacanja uticaja i preuzimanja odgovornosti Unije u Bosni i Hercegovini, uz koriscenje svih instrumenata, ukljucujuci prenos ovlascenja s medunarodnog na specijalnog predstavnika EU u toj republici.

2010 – Evropski komesar za prosirenje Stefan File urucio je premijeru Crne Gore Milu Dukanovicu u Podgorici misljenje Evropske komisije o aplikaciji Crne Gore za clanstvo u Evropskoj uniji. File je podsjetio da je stav komisije da pregovori treba da budu otvoreni tek onda kad Crna Gora ispuni sedam postavljenih uslova.

2010 – Predsjednik Skupstine Crne Gore Ranko Krivokapic sastao se u Vatikanu s papom Benediktom XVI. Prilikom susreta istaknuto je opredjeljenje da se, kako je saopsteno, u najskorije vrijeme otvori pripremna kancelarija Svete stolice u Crnoj Gori, koja bi prerasla u nuncijaturu, odnosno ambasadu od regionalnog znacaja.

2011 – Vlada Crne Gore verifikovala je ugovor sa Sjeverno-atlantskom alijansom o transportu tajnih i osjetljivih NATO dokumenata i materijala, koji su u Mansu, u Belgiji, 19. septembra potpisali general NATO-a Manfred Lang i predstavnik Direkcije za zastitu tajnih podataka Crne Gore Savo Vucinic. Ugovorom sa komandom saveznickih snaga za Evropu, crnogorska Vlada obavezala se na omogucavanje bezbjednog transporta osjetljivih dokumenata i materijala kurirske sluzbe saveznicke komande za operacije. Predvideno je da kuriri NATO-a prilikom ulaska u Crnu Goru treba da obavijeste vlasti o ruti putovanja i obavezu se na pridrzavanje dogovorenog plana, dok ce crnogorske institucije, policajci i vojnici, obezbjedivati posiljke Alijanske i pruzati kuririma logisticku podrsku.

2011 – U Beogradu je, u 71. godini, umro poznati srpski glumac Petar Kralj. Ostvario je preko dvjesta uloga za koje je dobio brojne nagrade i priznanja. Publika ga posebno pamti po legendarnoj pozorisnoj predstavi ,,Ziveo zivot Tola Manojlovic”, u kojoj je igrao 43 godine.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1919 – Roden je ruski inzinjer Mihail Timofejevic Kalasnjikov, konstruktor automatske puske AK-47.

1989 – Crnogorsko narodno pozoriste zahvatio je pozar koji je tesko ostetio zgradu nacionalnog teatra. Umjesto rekonstrukcije starog, kasnije je podignuto novo pozorisno zdanje.

1994 – Irak je priznao Kuvajt kao suverenu drzavu.