Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1405. umrla je srpska kneginja Milica, zena kneza Lazara Hrebeljanovica. Poslije Kosovske bitke 1389. sklopila je mir s Turcima i upravljala Srbijom u ime maloljetnog sina Stefana. Kasnije se zamonasila i podigla manastir Ljubostinja, gdje je sahranjena kao monahinja Evgenija.

1786 – Nakon pobjeda Crnogoraca na Vucjem dolu i Fundini, ruski car Aleksandar II u obracanju moskovskom plemstvu izrekao je komplimente na racun crnogorske vojske, odlucivsi da tim povodom odlikuje 50 crnogorskih i hercegovackih boraca.

1821 – Roden je Fjodor Mihajlovic Dostojevski, jedan od najvecih ruskih i svjetskih knjizevnika, koji je kroz psiholoska stanja likova otkrio u svojoj prozi najdublje slojeve ljudske duse, dobro i zlo u covjeku. Njegovo djelo postalo je u 20. vijeku neiscrpan izvor za najraznovrsnije knjizevno-teorijske, estetske, psiholoske i filozofske studije i tumacenja. Uticao je na ukupnu evropsku i americku knjizevnost, a posebno cesto su se na njega pozivali ekspresionisti u knjizevnosti i egzistencijalisti u filozofiji. Poznata djela:”Zlocin i kazna”, “Braca Karamazovi”, “Bijedni ljudi”,”Ponizeni i uvrijedeni”, “Zapisi iz mrtvog doma”, “Idiot”.

1855 – Umro je danski filozof Obi Seren Kjerkegor, zastupnik antihegelijanskog pravca, kriticar hriscanstva kao crkvene dogme i zacetnik egzistencijalizma. Za zivota je bio nepoznat izvan Danske i tek je posthumno, gotovo stotinu godina kasnije stekao svjetsku slavu. Znacajno je doprinio jednoj od sustinskih tendencija egzistencijalisticke filozofije, zasnovanoj na cinu postojanja, na culno- estetskom i neposredno ljudskom, ciji uticaj i danas traje. Poznata djela: “Ili-ili: fragmenti zivota”, “Pojam strepnje”, “Bolest na smrt”, “Filozofske mrvice”.

1869 – Roden je Vitorio Emanuele III, italijanski kralj od 1900. do 1946, ozenjen Jelenom, kcerkom crnogorskog kralja Nikole I. Podrzao je Musolinijev rezim i 1936. je proglasen carem Etiopije, a 1939. kraljem Albanije. Abdicirao je 1946. u korist sina Umberta, nadajuci se da ce tako spasiti Savojsku dinastiju, ali su se Italijani u junu 1946. na plebiscitu izjasnili za republiku.

1878 – U Becu je umro Stjepan Mitrov Ljubisa, crnogorski pisac i politicar. Roden je u Budvi 29. februara 1824. Bio je sekretar budvanske Opstine, potom poslanik u Dalmatinskom saboru u Zadru, a nakon toga i clan Carevinskog vijeca u Becu. Svoj politicki program ispunio je borbom za ravnopravnost naroda i jezika u okviru Austrougarske i za zblizavanje slovenskih naroda. Stjepan Mitrov Ljubisa pripada redu najznacajnijih crnogorskih pripovjedaca. Pisao je izvornim narodnim jezikom. Zavidno mjesto u knjizevnoj istoriji obezbijedila su mu djela:”Pripovjesti crnogorske i primorske”,”Kanjos Macedonovic” i “Pricanja Vuka Dojcevica”.

1918 – Kapitulacijom Njemacke zavrsen je Prvi svjetski rat u kojem je ucestvovalo 36 drzava. Zivot je izgubilo oko 10 miliona ljudi. Bezuslovna kapitulacija, prema kojoj je Njemacka morala da napusti sve okupirane zemlje na zapadu i istoku, Alzas i Lorenu i lijevu obalu Rajne, potpisana je u zeljeznickom vagonu u francuskom mjestu Kompijenj.

1948 – Na inicijativu sportskih radnika Niksica: Dragana Perovica, Milije Jocovica, Bozidara Muja Stevovica i Kicuna Ljeskovica osnovan je Atletski klub >>Sutjeska>>. Prvi predsjednik kluba bio je Bimo Harovic, takode jedan od osnivaca. Ovaj, uz podgoricku “Buducnost” i “Mornar” iz Bara najstariji atletski kolektiv u Crnoj Gori iznjedrio je veliki broj takmicara – drzavnih reprezentativaca, osvajaca medalja na domacim i inostranim sampionatima.

1993 – U Podgorici je osnovana nevladina organizacija “Almanah”, koja je okupila preko 300 intelektualaca razlicitog konfesionalnog, nacionalnog i kulturoloskog predznaka u cilju istrazivanja, ocuvanja i predstavljanja kulturno-istorijskog nasljeda Muslimana-Bosnjaka u Crnoj Gori. Nevladina organizacija “Almanah” pokrenula je 1994. i casopis Almanah, i objavila brojne vrijedne knjige.

2000 – Stupio je na snagu Zakon o Centralnoj banci Crne Gore, cime je zaokruzena monetarna vlast u Crnoj Gori, inaugurisana godinu dana ranije, uvodenjem njemacke marke u platni promet Republike.

2004 – U francuskoj vojnoj bolnici Persi kraj Pariza umro je, u 75, godini palestinski predsjednik Jaser Arafat, idejni voda visedecenijske borbe Palestinaca za nezavisnu domovinu. Arafat je jedan od osnivaca ilegalne organizacije Al Fatah (1964) – jezgra Palestinske oslobodilacke organizacije, na cijem je celu bio od 1968. Kao ucesnik mirovnih pregovora, s izraelskim premijerom Jicakom Rabinom i ministrom inostranih poslova Simonom Peresom dobio je 1994. Nobelovu nagradu za mir.

2005 – Na Univerzitetu Crne Gore prvi put je organizovana odbrana diplomskog rada posredstvom Interneta. Student Ekonomskog fakulteta u Podgorici Vladan Jovanovic diplomirao je, naime, s Univerziteta Grand Kanion u Arizoni (SAD) posredstvom direktne video i audio veze s podgorickim Ekonomskim fakultetom na temu “Elektronsko bankarstvo”.

2009 – Lideri Njemacke i Francuske Angela Merkel i Nikola Sarkozi prvi put su od Prvog svjetskog rata zajedno prisustvovali obiljezavanju kraja tog sukoba i porucili da je vrijeme da se proslavi pomirenje i prijateljstvo njihovih zemalja.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1918 – Marsal Jozef Pilsudski proglasio je nezavisnu republiku Poljsku.

1945 – Odrzani su prvi poslijeratni izbori u Jugoslaviji na osnovu kojih je konstituisana Ustavotvorna skupstina Demokratske Federativne Jugoslavije.

1952 – Dzon Mulin i Vejn Dzonson u Los Andelesu prvi put su prikazali svoj izum – video rikorder.

1961 – Sovjetski grad Staljingrad preimenovan je u Volgograd.

1975 – Proglasena je nezavisnost Angole, poslije pet vjekova portugalske kolonijalne vlasti. Prvi predsjednik Narodne Republike Angole postao je Agostinjo Neto.

1992 – Engleska anglikanska crkva napustila je vjekovnu tradiciju i dopustila zenama da budu svestenice.

2008 – U sportskom centru “Moraca” u Podgorici, kosarkasi Buducnosti pobijedili su turski tim “Galatasaraj” 93:62 i plasirali se u Eurokup.

2012 – Novoosnovani ragbi klub ,,Buducnost”, pojacan s nekoliko igraca iz inostranstva, odigrao je prvu utakmicu na stadionu Crvene stijene u Tolosima protiv prvog crnogorskog ragbi kluba ,,Arsenal” iz Tivta.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Izbacili lidera iz partije jer je htio savez sa Marin Le Pen
    on 12/06/2024 at 20:50

    Republikanci, glavna partija desnice u Francuskoj, saopštili su da su iz članstva danas isključili svog lidera Erika Sjotija koji je predložio savez sa krajnjom desnicom - što je čin bez presedana - radi zajedničkog nastupa na prijevremenim parlamentarnim izborima krajem juna.

  • Fondacije Blažo Sredanović: Po hiljadu eura za 20 cetinjskih penzionera
    on 12/06/2024 at 20:16

    Fondacija Blažo Sredanović donirala je novčanu pomoć od po 1.000 eura za dvadeset porodica penyinera na Cetinju, sa rang liste koju je sačinila komisija koju je osnovao UO  Udruženja penzionera Cetinje.

  • Direktnim biranjem predsjednika opština do veće odgovornosti
    on 12/06/2024 at 20:01

    Da li je najbolje rješenje birati predsjednike opština i gradonačelnike na izborima ili to ipak treba ostaviti odbornicima, neka su od pitanja na koje su odgovarali sagovornici emisije "Okrugli sto".

  • Ruski ratni brodovi u Havani pod budnim okom Vašingtona
    on 12/06/2024 at 19:54

    Brodovi ruske mornarice pristali su u luku Havane. SAD i Kuba su povodom toga rekli da brodovi ne predstavljaju prijetnju, ali su naširoko viđeni kao ruska demonstracija sile dok tenzije rastu zbog rata u Ukrajini.

  • Više od 80 ljudi se utopilo u Kongu nakon što se čamac prevrnuo
    on 12/06/2024 at 19:42

    Više od 80 ljudi se utopilo u rijeci kod Kinšase, glavnog grada Konga, pošto se prevrnuo "čamac domaće izrade" sa više od 270 putnika, izjavio je danas predsjednik Konga Feliks Čisekedi.

  • Jakšić-Stojanović: Težimo unapređenju obrazovnih programa
    on 12/06/2024 at 19:34

    Ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović, učestvuje na Godišnjoj regionalnoj konferenciji Regionalnog fonda za izazove i radionicu Tehničkog savjetodavnog komiteta koja se održava u Tirani.

  • Smanjiti stigmu kako bi se rizične grupe testirale na HIV
    on 12/06/2024 at 19:24

    U Crnoj Gori je prošle godine registrovano 54 slučaja HIV infekcije, a ljekari vjeruju da kod trećine oboljelih infekcija nije dijagnostifikovana. Sa Edukativnog sastanka poručuju da je nužno smanjiti stigmu, kako bi se rizične grupe testirale.

  • Sjutra promjenljivo oblačno sa sunčanim periodima
    on 12/06/2024 at 19:07

    Na sjeveru Crne Gore sjutra promjenljivo oblačno sa sunčanim periodima. Slično vrijeme i u južnim predjelima. Sunčani periodi, oblaci i ponegdje kiša ili pljusak s grmljavinom, posebno tokom noći.

  • Završen sastanak predstavnika PES-a i Pokreta za Podgoricu
    on 12/06/2024 at 18:49

    Sastanak odbornika Pokreta Evropa sad i Pokreta za Podgoricu, sa ciljem prevazilaženja političke vlasti završen je bez dogovora. Nastavak je najavljen za sjutra.

  • Spajić: Očekujemo više njemačkih investitora
    on 12/06/2024 at 18:47

    Da Crna Gora ima brojne potencijale u koje vrijedi ulagati, ocjena je njemačkih privrednika na sastanku s premijerom Milojkom Spajićem drugog dana Ekonomskog foruma u Berlinu. Već u ponedjeljak u Crnu Goru stiže poznati njemački turoperator, najavio je premijer koji je njemačke privrednike upoznao sa reformama koje su preduzete u Crnoj Gori.