Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1833. roden je ruski kompozitor, hemicar i ljekar Aleksandar Porfirijevic Borodin, jedan od “Velike petorice”, cije je djelo znacajno doprinijelo razvoju ruske simfonijske i kamerne muzike. Komponovao je pod uticajem ruskog i istocnjackog folklora. Na svom zivotnom djelu, operi “Knez Igor” radio je 18 godina, a dovrsili su ga Rimski-Korsakov i Glazunov, stvorivsi remek-djelo ruske romanticne opere. Aleksandar Porfirijevic Borodin autor je i znacajnih radova iz hemije i biohemije. Bio je doktor medicine, a kao hemicar proucavao je reakcije u organskoj hemiji i hemijske veze, od kojih su neke od reakcija dobile njegovo ime.

1840 – Roden je francuski vajar Ogist Roden, jedan od najvecih umjetnika s kraja 19. i pocetka 20. vijeka. Njegovo djelo objedinilo je romanticarski duh i moderne teznje i presudno uticalo na evropsko vajarstvo. Odbacivao je idealizam, apstrakciju i dekorativnost i u radu koristio dotad nepoznatu slobodu forme, s prepoznatljivom sposobnoscu da postigne snazan izraz i harmoniju duhovnog i tjelesnog na svojim skulpturama. Poznata djela: “Mislilac”, “Poljubac”, “Balzak”, “Gradani Kalea”, “Vrata pakla”, “Vjecni idol”.

1909 – U Kolasinu je zavrseno sudenje zavjerenicima koji su preko svoje tajne oraganizacije u svim plemenima i kapetanijama pokusali da organizuju ustanak protiv Knjaza Nikole i vlade, oslobode svoje drugove iz zatvora Jusovaca i dovedu za vladara knjazevog sina Danila. Pored glavnih zavjerenika, majora Nikole Mitrovica i potporucnika Petra Dinovica, jos pet je osudeno na smrt, a 33 osobe na vremenske kazne od jedne do dvadeset godina zatvora.

1920 – Potpisan je Rapalski ugovor kojim je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, pod pritiskom Velike Britanije i Francuske, ustupila Italiji Istru, Julijsku krajinu, Zadar i ostrva Cres, Losinj, Lastovo i Palagruzu, kasnije i Rijeku.

1955 – Umro je hrvatski pjesnik Avgustin Tin Ujevic, koji je svojom lirikom, ali i boemskim zivotom, obiljezio razdoblje izmedu dva rata u jugoslovenskoj knjizevnosti. Studirao je filozofiju u Zagrebu, Beogradu i Parizu, a zivio u Beogradu, Sarajevu i Splitu do 1940, kada se seli u Zagreb i u njemu ostaje do svoje smrti. Po prirodi povucen, od publiciteta se branio stavom da ,,javnost nema pravo da se bavi piscevim zivotom, no samo njegovim djelom”. Uprkos takvom misljenju, svojom je boemijom, neprestano, ali nenamjerno, izazivao paznju javnosti. Kao pjesnik formirao se na pozitivnim primjerima hrvatske moderne, s posebnom prepoznatljivoscu Matosevog pjesnickog koncepta. Iako pesimista, duboko je vjerovao u ljudski duh i tom je vjerom prozeta njegova poezija – originalna u izrazu, ispovjedna, misaona i senzibilna. Poezija usamljenosti, ocaja i patnje. Prevashodno pjesnik, znacajan je i kao pripovjedac, esejista, kriticar, novinar i publicista, prevodilac (s francuskog i engleskog) i polemicar. Poznata djela: ,,Lelek sebra”, ,,Kolajna”, ,,Auto na korzu”,”Zedan kamen na studencu”.

1962 – U Titogradu je osnovan Tehnicki fakultet, drugi novoosnovani crnogorski fakultet, nastao kao elektro-odsjek odjeljenja Elektrotehnickog fakulteta u Beogradu, iz kojeg je 1978. izrastao Elektrotehnicki fakultet u Titogradu, koji danas djeluje u okviru Univerziteta Crne Gore.

1989 – Umrla je spanska revolucionarka Dolores Ibaruri, legendarna La Pasionarija, predsjednica Komunisticke partije Spanije (od 1960). Pripisane su joj rijeci “No pasaran” (“nece proci”), parola pod kojom su republikanci u Spanskom gradanskom ratu branili Madrid od fasista. Poslije pada Republike provela je 38 godina u inostranstvu, najvise u SSSR-u. Vratila se u Spaniju 1977. i postala clan parlamenta.

1994 – Na Cetinju je zavrseno obiljezavanje 500. godisnjice osnivanja prve drzavne stamparije na Balkanu, iz koje su 1494. na Obodu, rijeckom gradu, i docnije na Cetinju izasle inkunabule – prve stamapane cirilicne knjige na slovenskom jugu: Oktoih prvoglasnik, Oktoih petoglasnik, Psaltir s posljedovanjem, Molitvenik, i Cetvorojevandelje…Obiljezavanje tog datuma, vezanog za izuzetno znacajan dogadaj kojim su stvoreni uslovi za brze i dalekoseznije sirenje pismenosti i kulture na nasim prostorima, pocelo je u januaru, kada je pola milenijuma ranije iz Crnojevica stamparije izasao prvi primjerak Oktoiha prvoglasnika. Proslavom 500 godina stamparstva u Crnoj Gori i svecanostima narednog dana – 13. novembra, obiljezen je i dan stamparije <> DD na Cetinju.

2001 – Jugoslovenski viceadmiral u penziji Miodrag Jokic, optuzen za ratne zlocine na podrucju Dubrovnika 1991, dobrovoljno se predao Medunarodnom sudu za ratne zlocine u Hagu.

2004 – U Podgorici je otvorena Kancelarija italijanskog instituta za kulturu, a u Kotoru ( dan kasnije) odjeljenje “Dante Aligijeri”.

2007 – U Podgorici je konstituisan Savjet za odbranu i bezbjednost, tijelo koje donosi odluke o komandovanju Vojskom Crne Gore.

2007 – U 79. godini umro je Ajra Leving, autor bestselera “Rozmarina beba” i “Momci iz Brazila”, pretocenih u istoimene uspjesne filmove.

2009 – U Plavom dvorcu na Cetinju otvoren je 31. Crnogorski likovni salon “13. novembar” na kome je Gran pri dobio slikar Drasko Dragas.

2010 – Zemni ostaci nekadasnjeg gospodara Zete i Crne Gore i osnivaca Cetinja Ivana Crnojevica prenijeti, su nakon 24 godine od otkopavanja, uz vojne pocasti, iz Narodnog muzeja u Dvorsku crkvu na Cipuru. Inhumaciji Ivana Crnojevica prisustvovali su Vladina radna grupa, ministar odbrane i pripadnici Vojske Crne Gore. Mermerni sarkofag je u zemlju spustio komandant pocasne jedinice, major Zeljko Radulovic, koji je zastavu kojom je bio prekriven sarkofag predao premijeru Crne Gore Igoru Luksicu.

2012 – Predstavnici crnogorske i italijanske vlade polozili su u Podgorici kamen temeljac za eko-zgradu, u kojoj ce biti smjesteno Ministarstvo odrzivog razvoja i turizma i Studijska jedinica za ekologiju Univerziteta Crne Gore. Izgradnjom eko-zgrade, Crna Gora svrstala se u red prvih drzava u Evropi cija ce administracija u oblasti zivotne sredine raditi u ekoloskim uslovima. Polaganju kamena temeljca prethodilo je potpisivanje sporazuma o saradnji u oblasti zastite zivotne sredine izmedu dvije vlade, koji su potpisali crnogorski ministar Predrag Sekulic i ministar zastite zivotne sredine, kopna i mora Italije Korado Klini.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1918 – Proglasena je prva austrijska republika, dan poslije kapitulacije Njemacke u Prvom svjetskom ratu i abdikacije cara Karla I.

1929 – Na Cetinju je poceo da izlazi <>, zvanicni organ Zetske banovine. Urednik Glasnika bio je Milan Ramadanovic, koji je u prvom broju obecao da ce osim zvanicnih akata list donositi i sve ono sto je od opsteg interesa za banovinu, a odnosi se na ekonomsku, socijalnu i privrednu problematiku.

1970 – U snaznom ciklonu i visokim talasima u Istocnom Pakistanu (Banglades) zivot je izgubilo najmanje 200.000 ljudi.

2007 – U danilovgradskom Domu zdravlja “Dimitrije-Dika Marenic” otvorena je skola za trudnice i roditeljstvo, prva te vrste u Crnoj Gori.

2007 – Na predsjednickim izborima u Sloveniji pobijedio je ljevicar Danil Tirk.

2010 – Ministarstvo kulture Crne Gore preselilo se iz Podgorice na Cetinje, u nekadasnju rezidenciju predsjednika drzave u Njegosevoj ulici, a predsjednik se nakon preseljenja Ministarstva uselio u Plavi dvorac.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • "ASK prati izborni proces, trudimo se da ga učinimo transparentnim"
    on 05/02/2023 at 19:17

    Direktorica Agencije za sprječavanje korupcije Jelena Perović kazala je gostujući u Dnevniku 2 se ova Agencija trudi da prati svaki izborni proces. "ASK čini svaki izborni proces transparentnim", smatra Perović.

  • "Demokrate spremne za pobjedu na predsjedničkim izborima"
    on 05/02/2023 at 17:39

    Opštinski odbor Demokrata Nikšić saopštio je da je da daju punu podršku  Predsjedništvu tog političkog subjekta da pripremi i zakaže sjednicu Glavnog odbora na kojoj će biti utvrđen kandidat Demokrata za predsjednika Crne Gore.

  • "Nepokolebljiva vjera liberala u zajedničkog kandidata"
    on 05/02/2023 at 17:18

    Predsjednik i poslanik Liberalne partije Andrija Popović kazao je da je nepokolebljiva vjera liberala da Crna Gora ima zajedničkog kandidata za predsjednika Crne Gore.

  • “Mijenjali vlasništva nad nekretninama da prikriju izvor novca”
    on 05/02/2023 at 17:04

    Jedan od lidera Demokratskog fronta i predsjednik Pokreta za promjene Nebojša Medojević tvrdi da su bivši ministar finansija i kandidat za predsjednika Crne Gore Milojko Spajić, i njegova vanbračna supruga mijenjali vlasništva nad nekretninama da bi prikrili izvor novca.

  • "Nemamo dilemu da će Mandić biti novi predsjednik Crne Gore"
    on 05/02/2023 at 16:21

    Povodom predsjedničkih izbora koji su zakazani za 19. mart ove godine, jedan od lidera Demokratskog fronta Milan Knežević kazao je da nema dilemu da će Andrija Mandić biti novi predsjednik države. Istakao je da je Mandićeva kandidatura predata u petak, a da potvrdu očekuju već sjutra.

  • "Kandidatura Spajića ogolila djelovanje DPS-a i Medojevića"
    on 05/02/2023 at 12:26

    Kandidatura Milojka Spajića za predsjednika Crne Gore ogolila je sinhronizovano djelovanje DPS-a i jednog od lidera DF-a Nebojše Medojevića, saopšteno je iz Pokreta Evropa sad.

  • Zakoni po mjeri partijskog, a ne javnog interesa
    on 05/02/2023 at 06:01

    Političari nerijetko donose ili predlažu zakone kako im u određenom trenutku odgovara, kažu sagovornici TVCG i uz to upozoravaju da takva praksa nije dobra, te da bi donosioci odluka trebalo da više vode računa o vladavini prava i javnom interesu kada predlažu ili usvajaju pojedina zakonska rješenja.

  • Spajić: Stan sam prodao
    on 04/02/2023 at 22:03

    Čelnik Pokerta Evropa Sad Milojko Spajić odgovorio je na navode Nebojše Medojevića (DF) da je sakrio stan u Beogradu.

  • Upozorenje Turskoj zbog izvoza u Rusiju
    on 04/02/2023 at 21:20

    Sjedinjene Američke Države upozorile su Tursku da ne izvozi u Rusiju hemikalije, mikročipove i druge proizvode koji se mogu koristiti u ratu Moskve protiv Ukrajine, piše novinska agencija Rojters. 

  • Medojević: Spajić ima stan od 88 kvadrata u Beogradu na vodi
    on 04/02/2023 at 20:36

    Čelnik Pokreta za promjene (PzP) i jedan od lidera Demokratskog fronta Nebojša Medojević saopštio je da je došao do dokumenta koji pokazuje da predsjednik Pokreta Evropa sad Milojko Spajić ima stan u kompleksu "Beograd na vodi", u Republici Srbiji. Medojević je rekao da Spajić ima stan od 88 kvadrata, i garažu od 12 kvadrata, te da vrijednost te nekretnine iznosi od 500 hiljada do milion eura.  

  • Akcije Pošte, Aerodroma i IRF-a biće uvrštene na regulisano tržište
    on 05/02/2023 at 10:48

    Akcije Pošte Crne Gore, Aerodroma i Investiciono-razvojnog fonda (IRF) bi, prema preliminarnim analizama Montenegroberze, a na osnovu njenih novih pravila, trebalo da u bliskoj budućnosti budu uvrštene na regulisano tržište, odnosno da se pridruže uspješnim kompanijama.

  • Ekonomskim povezivanjem regiona do kredibilnih investitora
    on 05/02/2023 at 08:16

    Region Zapadnog Balkana samo kroz ekonomsko povezivanje može biti privlačan za ozbiljniji broj kredibilnih investitora i veći obim investicija, ocijenjeno je na sastanku ministra finansija, Aleksandra Damjanovića i zamjenika pomoćnika američkog državnog sekretara, Gabriela Eskobara.

  • MMF poboljšao izglede i za kinesku ekonomiju
    on 04/02/2023 at 21:35

    Kineska privreda bi trebalo da doprinese četvrtini globalnog ekonomskog rasta ove godine, iako bi neizvjesnost oko korone i stanja u sektoru nekretnina mogla da uspori zamah, saopšteno je iz Međunarodnog monetarnog fonda (MMF).

  • Bar i Crna Gora da postanu energetsko čvorište Zapadnog Balkana
    on 04/02/2023 at 09:41

    Izgradnja terminala za tečni gas (LNG) u Luci Bar pozicionirao bi taj primorski grad i Crnu Goru kao svojevrsno energetsko čvorište ovog dijela Zapadnog Balkana, ocijenjeno je na sastanku ministra finansija Aleksandra Damjanovića sa predstavnicima Stejt departmenta.

  • "Ugovor je već prekršen, procedura raskida jednostavna"
    on 04/02/2023 at 09:00

    Samostalni sindikat radnika u pomorskom brodarstvu i transportu Crne Gore, kako je za Radio Crne Gore izjavio predsjednik te asocijacije, Agim Mila, podržava namjeru Vlade da Port of Adria ponovo bude dio Luke Bar, ali nijesu saglasni da država otkupi akcije i preuzme dug od 30 miliona eur. To je dug koji je nagomilao od početka privatizacije 2014. godine turski investitor.

  • Potpisan sporazum o vazdušnom saobraćaju između CG i Azerbejdžana
    on 04/02/2023 at 07:57

    Potpisivanjem sporazuma o vazdušnom saobraćaju Crna Gora i Republika Azerbejdžan stvaraju osnovu za jačanje bilateralnih odnosa, ali i za snaženje ekonomske saradnje, saopšteno je nakon susreta Potpredsjednika Vlade za regionalni razvoj i ministra kapitalnih investicija Ervina Ibrahimovića i ministra saobraćaja i digitalnog razvoja u Vladi Republike Azerbejdžan Rašada Nabijeva.

  • Ko će upravljati trajektom: Cirkulišu milioni, mnogi bi rado u posao
    on 03/02/2023 at 18:54

    Nakon najave premijera Dritana Abazovića da će na narednoj sjednici Vlade staviti van snage zaključak kojim je Pomorskom saobraćaju, biznismena Dejana i Dušana Bana i Željka Mihailovića, dato upravljanje trajektnom linijom Kamenari-Lepetane, iz Morskog dobra ne isključuju mogućnost da oni organizuju prevoz do dodjele koncesije.

  • Otvaranje novog energetskog koridora razvojna šansa Crne Gore
    on 03/02/2023 at 17:01

    Otvaranje novog energetskog koridora za region jugoistočne Evrope u okviru Južnog gasnog koridora, nova je razvojna šansa Crne Gore, saopšteno je iz Ministarstva kapitalnih investicija.

  • Željezarci počeli pregovore sa predstavnicima EPCG
    on 03/02/2023 at 14:59

    Bivši radnici Željezare sastali su se sa predstavnicima Elektroprivrede (EPCG) i počeli pregovore kako bi došli do rješenja koje će se odnositi na njihov radni status.

  • Crveni meteo alarm CEDIS koštao desetine hiljada eura
    on 03/02/2023 at 10:39

    Ekstremno loši vremenski uslovi od sredine januara uzrokovali su brojna oštećenja na mreži i objektima Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS), čija je sanacija koštala desetine hiljade eura, saopšteno je iz te kompanije.