Uvodenje neoporezivog dijela zarade uzrokovalo bi znacajno povecanje prosjecne zarade, sto bi za posljedicu imalo znacajno povecanje davanja iz budzeta (penzije, socijalne naknade) koja se uskladuju sa prosjecnom zaradom, navedeno je u informaciji Ministarstva finansija na temu “Razmatranje polozaja poslodavaca u svjetlu poreskih opterecenja po osnovu rada”, kojom se odbija takav zahtjev.

Ova analiza poslata je poslanicima prosle sedmice nakon zahtjeva poslanika SDP-a da se na ovu temu odrzi konsultativno saslusanje, sto su prihvatile i Unija poslodavaca i Privredna komora koje su u svojim analizama upravo trazile manje dazbine da bi se mogle povecati zarade radnicima jer “pobjegose u inostranstvo” zbog boljih plata.

“Uvodenje neoporezivog dijela zarade dovelo bi do znacajnog pada prihoda budzeta, sto u vrijeme fiskalne konsolidacije predstavlja visok rizik po odrzivost javnih finansija u srednjem roku”, istakli su iz Ministarstva finansija.

Visoke dazbine

Crna Gora je jedina zemlja u regionu koja nema neoporezivi dio zarade, zbog cega ima vece ukupne dazbine iako su neke stope formalno nize nego kod susjeda. U obrazlozenju resor Vlade navodi da bi da ta norma uticala na povecanje prosjecne zarade jer je porez opterecenje na teret zaposlenog cijim smanjenjem se povecava neto zarada, ali to “ne bi bilo dobro” jer bi uticalo i na povecanje penzija i socijalnih naknada koje su Vladi trosak u budzetu.

Privredna komora u svojoj analizi kao jednu od komplementarnih mjera navodi uvodenje neoporezivog dijela zarade sto na duzi rok povecava drzavne prihode. Taj neoporezivi dio u Hrvatskoj sada iznosi 514 eura, Srbiji 130, FBiH 153, Republici Srpskoj 255 eura… a godisnje ga povecavaju. Takve norme postoje i u zemljama EU.

“Zagovornici uvodenja ovakve mjere polaze od stanovista da ne treba oporezovati dohodak koji sluzi za pokrivanje egistencijalnog minimuma”, naveli su iz PKCG.

Iz Unije poslodavaca takode isticu da je nepostojanje ove norme glavni razlog sto su u Crnoj Gori visoko dazbine na zaradu i sto na 100 eura neto zarade poslodavac treba da plati 68 eura dazbina. Oni podsjecaju da je i Crna Gora imala neoporezivi dio zarade do 2010. godine koji se odnosio na dio plate koji se zvao topli obrok, regres i prevoz, ali je tadasnjim antikriznim mjerama ubacen u zaradu i oporezovan.

“Pa smo tako postali jedina drzava u regionu i u EU koja nema neoporezivi dio licnog dohotka”, ukazuju u analizi Unije poslodavaca.

novac
Ilustracija(Foto: Shutterstock)

Gusi crno trziste

Ministarstvo u svojoj analizi nijednom nije pomenulo crno trziste rada i izbjegavanje placanja poreza i doprinosa na zarade, dok Unija poslodavaca i Privredna komora to isticu kao veliku mogucnost za punjenje drzavne kase ali i podrsku privrednicima koji postuju zakon i placaju sve dazbine.

“Sve analize koje je uradila UPCG, ali i brojna istrazivanja drugih subjekata ukazuju da visoko fiskalno opterecenje zarada otezava poslovanje i povecava troskove kompanija i poslodavaca koji posluju u skladu sa zakonom, a time se svi oni koji posluju u neformalnoj zoni ‘podsticu’ da i dalje ostanu u takvom rezimu, van domasaja poreskih i drugih inspekcijskih organa, cineci time nelojalnu konkurenciju formalnoj privredi i uskracujuci na taj nacin i samu drzavu po svim oblicima fiskalnih i parafisklanih prihoda”, smatraju u Uniji poslodavaca.

Oni navode da imaju razumijevanje za trenutnu fiskalnu situaciju u zemlji i neophodnost obezbjedivanja prihoda za stabilnost budzeta i socijalnih fondova.

“Ipak moramo ukazati da zadrzavanje visokih ili, pak, povecanje troskova za one koji regularno posluju, uz istovremeno nepreduzimanje efektivnih mjera (sto privrednici tumace kao tolerisanje) za suzbijanje sive ekonomije, neosporno doprinosi padu poslovanja i zaposlenosti u formalnoj, te povecanje obima sive ekonomije i neformalne zaposlenosti”, smatra UPCG, navodeci da bi smanjenje dazbina imalo pozitivne efekte jer bi povecalo zaposlenost i smanjilo sivo trziste rada.

Privredna komora podsjeca na istrazivanje UNDP-a iz 2016. godine prema kojem crno trziste rada iznosi trecinu ukupnog broja zaposlenih.

“Sve prethodno navedeno ukazuje na cinjenicu da i dalje visoka opterecenost troskova rada u Crnoj Gori za posljedicu ima nisku stopu formalne zaposlenosti, visoku nezaposlenost, te znacajan obim sive ekonomije na trzistu rada”, naveli su iz PKCG.

Isplati se sivo trziste jer su kazne male i da vas uhvate

Privredna komora osim smanjenja dazbina predlaze istovremeno pojacanu borbu protiv sive ekonomije kroz vece kazne i efikasnost inspekcijskih sluzbi.

“Veliki broj poslodavaca smatra da su koristi od neformalnog zaposljavanja vece od rizika, bilo da se radi o kaznenoj mjeri ili vjerovatnoci da ce uopste biti kaznjeni. S tim u vezi, potrebno je jacati kapacitete nadleznih inspekcijskih organa i insistirati na vecoj transparentnosti njihovog rada, cime bi se dodatno destimulisalo neformalno poslovanje”, pise u analizi Privredne komore.

Oni navode da osim represivnim mjera treba podsticati “poreski moral” obveznika, koji “u velikoj mjeri zavisi od dobara koje im pruza drzava” kao sto je efikasna administracija i sigurnost poslovanja.

Priznaju da nemaju obrazovane kadrove kada su u pitanju poreske utaje

Proporcijalni porezi su manje zahtjevni u administrativnom pogledu. Primjena progresivnog oporezivanja zahtjeva bolje obrazovanu i tehnicki opremljeniju poresku administraciju, navelo je MF glavni problem crnogorske poreske administracije, ali u analizi ne nudi nacin poboljsanja vec ostaje na “manje zahtjevnoj” metodi.

Ministarstvo finansija se u svojoj analizi protivi progresivnoj stopi poreza na zaradu, koja se primjenjuje u vecini zemalja EU.

Ovaj princip podrazumjeva da su za niske plate poreske stope male ili ih nema, dok one postepno rastu sto je i zarada veca. Medutim, u tim uspjesnim zemljama postoje i jaka kontrole i visoke kazne. Za razliku od njega postoji proporcionalni porez gdje je stopa ista bez obzira na visinu zarade.

Ministarstvo u analizi navodi da progresivni model izaziva razlicite vidove izbjegavanja poreza, kao i da destimulise one koji rade i dobro zaraduju jer ce im vise novca otici na porez pa ce oni “smanjiti svoj radni napor za zaradom”.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Eksploatacijom šljunka u rizik dovedena i rijeka Morača i Skadarsko jezero
    on 22/04/2024 at 08:19

    Ekološki aktivista Vuk Vujisić kaže da je skoro svaka deponija u Crnoj Gori nelegalna, te i da opštine čine krivična djela u ovoj oblasti.

  • U Kini nestalo 11 osoba poslije obilnih kiša na jugu
    on 22/04/2024 at 08:15

    Ukupno 11 osoba se vode kao nestale na jugu Kine zbog poplava koje su dovele do evakuacije desetina hiljada stanovnika, javili su danas tamošnji mediji.

  • Izraelski dron oboren na teritoriji Libana
    on 22/04/2024 at 08:04

    Izraelska bespilotna letjelica srušila se u Libanu pošto je pogođena raketom, saopštila je jutros izraelska vojska dok libanski pokret Hezbolah tvrdi da ju je oborio.

  • Bivši dekan brani Katnića i Kaluđerovića
    on 22/04/2024 at 07:54

    Raniji dekan Fakulteta za crnogorski jezik i književnost (FCJK) Adnan Čirgić stao je u odbranu Milivoja Katnića, osumnjičenog za teška krivična djela. Čirgić je u tekstu "Crna Gora - tamnica za Crnogorce" takođe pomenuo i Nena Kaluđerovića, osumnjičenog za teška krivična djela i veze sa "kavačkim klanom".

  • Bez vode potrošači na Kakarickoj gori i u Ulici Vladike Danila
    on 22/04/2024 at 07:34

    Potrošači u podgoričkom naselju Kakaricka gora i u Ulici Vladike Danila danas će sedam sati biti bez vode, saopšteno je iz DOO "Vodovod i kanalizacija" Podgorica.

  • "Očekuje se rekordna sezona, velika potražnja za sezonskim radnicima"
    on 22/04/2024 at 07:32

    Direktor Centra za istraživanje i razvoj turizma Petar Golubović kazao je da prema bukingu koji je krenuo ranije, najavama turo-operatera i popunjenosti hotelijera u periodu predsezone ali i tokom cijele godine, može se reći da su očekivanja da će biti jedna veoma uspješna turistička sezona, možda čak i rekordna u svakom smislu.

  • Banke ostaju bez naplate troškova obrade kredita?
    on 22/04/2024 at 07:23

    Banke nemaju pravo da više naplaćuju troškove obrade kredita, a građani koji su to platili mogu da traže povraćaj novca, smatraju u Centru za zaštiti potrošača, pozivajući se na nedavnu presudu Višeg suda u slučaju jedne banke. Dok iz Centralne banke ukazuju na obavezu bankara da usklade svoje poslovanje sa tom presudom, iz Udruženja banaka najavljuju da će tražiti reviziju takve odluke suda.

  • Putevi mokri u višim planinskim predjelim i klizavi
    on 22/04/2024 at 07:12

    U Crnoj Gori jutros se saobraća po mokrim putevima, a u všim planinskim predjelima i klizavim, saopšteno je iz Auto moto saveza (AMSCG).

  • Rakete ispaljene iz Iraka ka američkoj vojnoj bazi u Siriji
    on 22/04/2024 at 06:54

    Najmanje pet raketa lansirano je sinoć iz iračkog grada Zumara ka američkoj vojnoj bazi na sjeveroistoku Sirije, rekla su "Rojtersu" dva iračka bezbjednosna izvora.

  • Bivši radnici Košute od danas radikalizuju protest
    on 22/04/2024 at 06:43

    Bivši radnici cetinjske Košute najavili su da će od danas radikalizovati protest i blokirati saobraćaj između Podgorice i Cetinja svaki drugi dan.

  • "Članstvo u EU glavni je spoljnopolitički cilj Crne Gore"
    on 22/04/2024 at 15:41

    Članstvo u Evropskoj uniji glavni je spoljnopolitički cilj Crne Gore i naša zemlja je u proteklih šest mjeseci postigla izuzetno mnogo na tom putu, kazao je predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić na sastanku sa Jusijem Hala-ahom, predsjednikom Parlamenta Finske. Oni su se susreli danas u Palma de Majorci - Španija, tokom Konferencije predsjednika parlamenata zemalja članica EU.

  • DPS Pljevlja: Na Lekića "kidišemo" zbog njegovog kriminala
    on 22/04/2024 at 15:19

    Kada je Demokratska partija socijalista ukazivala javnosti na dosadašnja (ne)djela koja su produkt raznih „direktorovanja“ Milana Lekića, isti je “kojevitezao” da na njega “kidišemo” zato što je Srbin, a kada je krao kao izvršni direktor Rudnika, odbrana je drugačija – “kidišemo“ na njega jer je sačuvao Rudnik uglja od gašenja, smatraju iz Demokratske partije socijalista (DPS).

  • CGO: PES da odustane od nauma da Zenović predvodi listu u Budvi
    on 22/04/2024 at 14:59

    Povodom medijskih navoda da će glavni pregovarač Crne Gore sa Evropskom unijom Predrag Zenović, nositi izbornu listu Pokreta Evropa sad na lokalnim izborima u Budvi u maju ove godine, a uoči sjednice Glavnog odbora PES, CGO poziva i Zenovića i PES da državni interes stave ispred partijskog i partikularnog i da odustanu od ovog nauma.

  • "Abazović nastavlja sa banalnim neistinama"
    on 22/04/2024 at 14:38

    Iako smo Nacrt izmjena i dopuna Zakona o oduzimanju imovinske koristi stečene kriminalnom djelatnošću radili u saradnji sa Evropskom komisijom, Savjetom Evrope, SDT-om i drugim relevantnim institucijama, Dritan Abazović po starom običaju nastavlja sa banalnim neistinama u cilju provincijske teatralizacije politike u kojoj se jedino i snalazi, saopštio je ministar pravde Andrej Milović. On je reagovao nakon što je lider GP URA Dritan Abazović kazao da je Vlada Milojka Spajića predložila zakon koji nema veze sa "antimafija zakonom".

  • Mandić se sreo sa španskim kraljem Felipeom VI
    on 22/04/2024 at 12:26

    Predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić sreo se danas u Palma de Majorci sa kraljem Felipeom VI od Španije.

  • "Mikijelj doprinio razvoju Budve i poboljšanju kvaliteta života građana"
    on 22/04/2024 at 12:15

    Mladen Mikijelj, nosilac liste "Za budućnost Budve - Budva, otvoreni grad" i budući predsjednik opštine Budva, istakao se kao sekretar Sekretarijata za investicije u opštini Budva, saopšteno je iz koalicije "Za budućnost Budve - Budva, otvoreni grad". 

  • "Skupština postigla velike rezultate po pitanju reformi"
    on 22/04/2024 at 11:41

    Skupština Crne Gore postigla velike rezultate kada su u pitanju reforme neophodne za dalji proces pristupanja EU, zaključeno je na sastanku predsjednika Skupštine Crne Gore Andrije Mandića sa predsjednikom Narodne skupštine Mađarske Laslo Koverom.

  • Podržan predlog o novoj metodologiji za izbor potpredsjednika Skupštine
    on 22/04/2024 at 11:31

    Na 21. sjednici Zakonodavnog odbora Skupštine Crne Gore većinom glasova usvojen je predlog o izmjeni Poslovnika Skupštine Crne Gore kojim se, kako je saopštio Vasilije Čarapić (PES) omogućava da se potpredsjednik skupštine iz manjinskih radova bira po drugačijoj metodologiji: "Može ga predložiti jedan poslanik, grupa poslanika iz reda manjina ili jedan klub".

  • Luci Kotor ekskluzivno pravo za pilotažu u kotorskom akvatorijumu
    on 22/04/2024 at 10:30

    Ministar saobraćaja i pomorstva Filip Radulović saopštio je da je Vlada odlučila da ekskluzivno pravo za pilotažu u kotorskom akvatorijumu ubuduće ima Luka Kotor.

  • "Vlada predložila "mafija zakon", potpuno suprotan od našeg zakona"
    on 22/04/2024 at 10:24

    Vlada Crne Gore Milojka Spajića predložila je zakon koji nema veze sa "antimafija zakonom" koji smo mi sačinili, ovo što su oni predložili je "mafija zakon", kazao je lider građanskog pokreta URA Dritan Abazović.