Uvodenje neoporezivog dijela zarade uzrokovalo bi znacajno povecanje prosjecne zarade, sto bi za posljedicu imalo znacajno povecanje davanja iz budzeta (penzije, socijalne naknade) koja se uskladuju sa prosjecnom zaradom, navedeno je u informaciji Ministarstva finansija na temu “Razmatranje polozaja poslodavaca u svjetlu poreskih opterecenja po osnovu rada”, kojom se odbija takav zahtjev.

Ova analiza poslata je poslanicima prosle sedmice nakon zahtjeva poslanika SDP-a da se na ovu temu odrzi konsultativno saslusanje, sto su prihvatile i Unija poslodavaca i Privredna komora koje su u svojim analizama upravo trazile manje dazbine da bi se mogle povecati zarade radnicima jer “pobjegose u inostranstvo” zbog boljih plata.

“Uvodenje neoporezivog dijela zarade dovelo bi do znacajnog pada prihoda budzeta, sto u vrijeme fiskalne konsolidacije predstavlja visok rizik po odrzivost javnih finansija u srednjem roku”, istakli su iz Ministarstva finansija.

Visoke dazbine

Crna Gora je jedina zemlja u regionu koja nema neoporezivi dio zarade, zbog cega ima vece ukupne dazbine iako su neke stope formalno nize nego kod susjeda. U obrazlozenju resor Vlade navodi da bi da ta norma uticala na povecanje prosjecne zarade jer je porez opterecenje na teret zaposlenog cijim smanjenjem se povecava neto zarada, ali to “ne bi bilo dobro” jer bi uticalo i na povecanje penzija i socijalnih naknada koje su Vladi trosak u budzetu.

Privredna komora u svojoj analizi kao jednu od komplementarnih mjera navodi uvodenje neoporezivog dijela zarade sto na duzi rok povecava drzavne prihode. Taj neoporezivi dio u Hrvatskoj sada iznosi 514 eura, Srbiji 130, FBiH 153, Republici Srpskoj 255 eura… a godisnje ga povecavaju. Takve norme postoje i u zemljama EU.

“Zagovornici uvodenja ovakve mjere polaze od stanovista da ne treba oporezovati dohodak koji sluzi za pokrivanje egistencijalnog minimuma”, naveli su iz PKCG.

Iz Unije poslodavaca takode isticu da je nepostojanje ove norme glavni razlog sto su u Crnoj Gori visoko dazbine na zaradu i sto na 100 eura neto zarade poslodavac treba da plati 68 eura dazbina. Oni podsjecaju da je i Crna Gora imala neoporezivi dio zarade do 2010. godine koji se odnosio na dio plate koji se zvao topli obrok, regres i prevoz, ali je tadasnjim antikriznim mjerama ubacen u zaradu i oporezovan.

“Pa smo tako postali jedina drzava u regionu i u EU koja nema neoporezivi dio licnog dohotka”, ukazuju u analizi Unije poslodavaca.

novac
Ilustracija(Foto: Shutterstock)

Gusi crno trziste

Ministarstvo u svojoj analizi nijednom nije pomenulo crno trziste rada i izbjegavanje placanja poreza i doprinosa na zarade, dok Unija poslodavaca i Privredna komora to isticu kao veliku mogucnost za punjenje drzavne kase ali i podrsku privrednicima koji postuju zakon i placaju sve dazbine.

“Sve analize koje je uradila UPCG, ali i brojna istrazivanja drugih subjekata ukazuju da visoko fiskalno opterecenje zarada otezava poslovanje i povecava troskove kompanija i poslodavaca koji posluju u skladu sa zakonom, a time se svi oni koji posluju u neformalnoj zoni ‘podsticu’ da i dalje ostanu u takvom rezimu, van domasaja poreskih i drugih inspekcijskih organa, cineci time nelojalnu konkurenciju formalnoj privredi i uskracujuci na taj nacin i samu drzavu po svim oblicima fiskalnih i parafisklanih prihoda”, smatraju u Uniji poslodavaca.

Oni navode da imaju razumijevanje za trenutnu fiskalnu situaciju u zemlji i neophodnost obezbjedivanja prihoda za stabilnost budzeta i socijalnih fondova.

“Ipak moramo ukazati da zadrzavanje visokih ili, pak, povecanje troskova za one koji regularno posluju, uz istovremeno nepreduzimanje efektivnih mjera (sto privrednici tumace kao tolerisanje) za suzbijanje sive ekonomije, neosporno doprinosi padu poslovanja i zaposlenosti u formalnoj, te povecanje obima sive ekonomije i neformalne zaposlenosti”, smatra UPCG, navodeci da bi smanjenje dazbina imalo pozitivne efekte jer bi povecalo zaposlenost i smanjilo sivo trziste rada.

Privredna komora podsjeca na istrazivanje UNDP-a iz 2016. godine prema kojem crno trziste rada iznosi trecinu ukupnog broja zaposlenih.

“Sve prethodno navedeno ukazuje na cinjenicu da i dalje visoka opterecenost troskova rada u Crnoj Gori za posljedicu ima nisku stopu formalne zaposlenosti, visoku nezaposlenost, te znacajan obim sive ekonomije na trzistu rada”, naveli su iz PKCG.

Isplati se sivo trziste jer su kazne male i da vas uhvate

Privredna komora osim smanjenja dazbina predlaze istovremeno pojacanu borbu protiv sive ekonomije kroz vece kazne i efikasnost inspekcijskih sluzbi.

“Veliki broj poslodavaca smatra da su koristi od neformalnog zaposljavanja vece od rizika, bilo da se radi o kaznenoj mjeri ili vjerovatnoci da ce uopste biti kaznjeni. S tim u vezi, potrebno je jacati kapacitete nadleznih inspekcijskih organa i insistirati na vecoj transparentnosti njihovog rada, cime bi se dodatno destimulisalo neformalno poslovanje”, pise u analizi Privredne komore.

Oni navode da osim represivnim mjera treba podsticati “poreski moral” obveznika, koji “u velikoj mjeri zavisi od dobara koje im pruza drzava” kao sto je efikasna administracija i sigurnost poslovanja.

Priznaju da nemaju obrazovane kadrove kada su u pitanju poreske utaje

Proporcijalni porezi su manje zahtjevni u administrativnom pogledu. Primjena progresivnog oporezivanja zahtjeva bolje obrazovanu i tehnicki opremljeniju poresku administraciju, navelo je MF glavni problem crnogorske poreske administracije, ali u analizi ne nudi nacin poboljsanja vec ostaje na “manje zahtjevnoj” metodi.

Ministarstvo finansija se u svojoj analizi protivi progresivnoj stopi poreza na zaradu, koja se primjenjuje u vecini zemalja EU.

Ovaj princip podrazumjeva da su za niske plate poreske stope male ili ih nema, dok one postepno rastu sto je i zarada veca. Medutim, u tim uspjesnim zemljama postoje i jaka kontrole i visoke kazne. Za razliku od njega postoji proporcionalni porez gdje je stopa ista bez obzira na visinu zarade.

Ministarstvo u analizi navodi da progresivni model izaziva razlicite vidove izbjegavanja poreza, kao i da destimulise one koji rade i dobro zaraduju jer ce im vise novca otici na porez pa ce oni “smanjiti svoj radni napor za zaradom”.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • SD: Dobar rezultat naše koalicije u Budvi, bićemo još jači
    on 27/05/2024 at 10:17

    Rezultat koalicije "Čist izbor" pokazuje da su građanke i građani Budve prepoznali potencijal ovog političkog saveza koji će svakim danom biti sve jači, poruče

  • Milatović: Dušku Jovanoviću dugujemo istinu i pravdu
    on 27/05/2024 at 08:54

    Dušku Jovanoviću dugujemo istinu i pravdu, a sebi šansu da izgradimo društvo u kojem je slobodna riječ sigurna, poručio je predsjednik Crne Gore Jakov Milatović, povodom 20 godina od ubistva urednika "Dana".

  • EK šalje mišljenje o pravosudnim zakonima
    on 27/05/2024 at 08:35

    Sjednica Vlade danas neće biti održana, jer je Evropska komisija najavila mišljenje na niz zakona, prije svega iz oblasti pravde i pravosuđa, saznaje naš portal.

  • "Ruka EU ispružena prema Crnoj Gori više nego ikada"
    on 27/05/2024 at 07:44

    Povodom 18 godina od obnove nezavisnosti Crne Gore NVO Građanska alijansa objavila je publikaciju pod nazivom "18 godina nezavisnosti, pogled naprijed, putokaz ka EU napretku". Milan Radović iz Građanske alijanse kazao je da se Crna Gora nalazi u jednom specifičnom momentu kada su više nego ikada do sada vrata Evropske unije otvorena, te da treba iskorisiti taj trenutak.

  • Specijalni sud mora imati najmanje sedam sudnica
    on 27/05/2024 at 06:42

    Bez specijalnog suda nezamisliva je borba protiv organizovanog kriminala i korupcije, i trebalo bi ga formirati u što kraćem vremenskom roku, poručuje advokat Zdravko Begović.

  • "Budva da bude perspektivnije i bolje društvo"
    on 26/05/2024 at 19:06

    Potpredsjednica Demokrata i druga na izbornoj listi Dragana Kažanegra Stanišić iskoristila je danas svoje biračko pravo u Pržnu, pozivajući građane Budve da učine isto.

  • "OSI onemogućeno samostalno ostvarivanje biračkog prava"
    on 26/05/2024 at 13:53

    Niti jedno od svih 28 posmatranih biračkih mjesta u Budvi nije u potpunosti pristupačno osobama oštećenog vida što znači da na biračkom mjestu nije dostupan šablon za glasanje koji je izrađen u tamnoj boji od čvršćeg, postojanog materijala sa prorezima gdje su brojevi izbornih lista, te da etison trake nijesu pravilno postavljene, saopštio je izvršni direktor NVO Savez slijepih Crne Gore Goran Macanović.

  • "Ne odustajemo od programa Evropa Sad 2"
    on 25/05/2024 at 18:10

    PES sigurno neće povlačiti predloge čiji je idejni tvorac i autor, a neće odustajati ni od ekonomskog programa Evropa Sad 2, koji je osnova za bolji život i ekonomski prosperitet svih naših građana, poručio je poslanik Pokreta Evropa sad (PES) Darko Dragović.

  • PES neće povući iz procedure rezoluciju o Jasenovcu
    on 25/05/2024 at 17:10

    Poslanički klub PES je podržao rezoluciju o Jasenovcu i neće je povlačiti iz skupštinske procedure, kategoričan je generalni sekretar Pokreta Evropa sad Boris Pejović.

  • Reakcija Kneževića očekivana, dogovoriti brzu rekonstrukciju Vlade
    on 25/05/2024 at 15:05

    Odluka Demokratske narodne partije (DNP) o suspenziji dalje podrške Vladi Milojka Spajića do ispunjena njihovih zahtjeva za politikologa Vladmira Pavićevića je očekivana. Kao najbolji način da se izađe iz nastale situacije vidi dogovor i relativno brzu rekonstrukciju Vlade.