Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 565. umro je romejski (vizantijski) car Justinijan I Veliki koji je po dolasku na prijesto 527. tezio da obnovi Rimsko carstvo sa sjedistem u Carigradu. Pokorio je 534. Vandale u sjevernoj Africi, 555. Ostrogote u Italiji i osvojio dio Spanije. Po njegovom nalogu pripremljen je zbornik “Corpus juris civilis” u kojem je kodifikovano rimsko pravo. Sagradio je baziliku Sveta Sofija u Carigradu (532-37) koja je 1453. pretvorena u dzamiju (Aja Sofija), a od 1934. je muzej.

1840 – Roden je francuski slikar Klod Mone, jedan od osnivaca impresionizma. Prema njegovoj slici “Impresija, izlazak sunca”, izlozenoj 1874. u Parizu, naziv je dobio cio slikarski pravac, koji ce imati veliki uticaj na razvoj likovnog stvaralastva. Najcesce je slikao pariske motive, ali i okolinu, s posebnim zanimanjem za svjetlosne efekte na vodi. Francuske gotske katedrale cine poseban ciklus u njegovom djelu.

1880 – Ulcinj je nakon pritiska velikih sila, u prvom redu Engleske, na Portu koja je odugovlacila s izvrsavanjem obaveza iz Berlinskog ugovora, na miran nacin predat Crnoj Gori.

1889 – Roden je indijski drzavnik Dzavaharlal Nehru, prvi premijer Indije nakon sticanja nezavisnosti (1947-64), jedan od osnivaca i istaknuti lider Pokreta nesvrstanih zemalja.

1891 – Roden je kanadski fiziolog Frederik Grant Banting, koji je s Carlsom Bestom 1921. izolovao insulin. Godine 1923. dobio je Nobelovu nagradu za medicinu s Dzonom Meklaudom, profesorom koji je nadgledao njihov rad. Smatrajuci da je Best neuporedivo zasluzniji od Meklauda, svoju nagradu je podijelio s njim.

1900 – Na Cetinju je potpisan ugovor o zastiti prava svojine knjizevnih i artistickih djela izmedu Crne Gore i Italije.Tim ugovorom obje vlade su se obavezale da ce stati na put nezakonitoj reprodukciji literarnih i umjetnickih djela, koja su publikovana na zemljistu druge drzave, sa zadrzavanjem prava autora, sto se odnosilo na predstave, muzicka i dramska djela.

1905 – Odrzani su izbori za Ustavotvornu skupstinu Knjazevine Crne Gore. Glasanje je bilo javno. Po izbornom zakonu, kandidat za poslanika mogao je biti svaki Crnogorac s navrsenom 21 godinom zivota, bez obzira na imovno stanje i visinu poreza. Izborna jedinica bila je kapetanija, koja je davala po jednog od 56 poslanika biranih po tom osnovu, dok je 14 poslanika u parlament ulazilo po polozaju.

1946 – U Argentini je, u koju se iz Spanije doselio 1939, umro Manuel de Falja, jedan od najznacajnijih spanskih kompozitora i pijanista 20. vijeka, koji je u svoje djelo uspjesno ukomponovao andaluzijsku i kastiljansku narodnu muziku. Poznata djela: opera “Kratak zivot”, kompozicije “Noci u spanskim vrtovima”, “Sedam spanskih narodnih pjesama” i baleti “Ljubav carobnica” i “Trorogi sesir”.

1984 – U Los Andelesu je uhapsen hrvatski ratni zlocinac Andrija Artukovic, ministar unutrasnjih poslova Nezavisne Drzave Hrvatske u Drugom svjetskom ratu. U Sjedinjene Americke Drzave pobjegao je 1948, ali su americke vlasti uporno odbijale da ispune jugoslovenski zahtjev za ekstradiciju. Izrucen je 12. februara 1986, a u maju iste godine osuden je na smrt. Umro je u zatvoru 1989.

2008 – Dan prije skupa svjetskih lidera dvadeset najrazvijenijih drzava svijeta u Vasingtonu, koji je zakazan zbog najteze finansijske krize u svijetu u proteklih osamdeset godina, Evropa je zvanicno zapala u recesiju, dok je americka ekonomija pretrpjela dodatne udarce.

2012 – Prvu doktorsku disertaciju iz njemackog jezika na Filozofskom fakultetu u Niksicu odbranila je Neda Donat-Krivokapic. Temom ,,Nastava njemackog jezika u Crnoj Gori 1865-1945.”, prvi put je na Univerzitetu Crne Gore temeljito istrazena nastava njemackog jezika, izvrsena analiza nastavnog procesa, kadra i nastavnih planova i programa u skolama.

2012 – U Spaniji, Italiji i Portugalu doslo je do sukoba policije i demonstranata tokom strajka miliona radnika u najvecem izazovu politici stednje od izbijanja duznicke krize 2009.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1601 – Mjestani sela Krtole na poluostrvu Lustica u Boki Kotorskoj zatrazili su od kotorskog biskupa Baronija da im dozvoli da praznike slave u iste dane s pravoslavnima.

1863 – Roden je belgijski hemicar Leo Bakeland, koji je postupkom kondenzacije formaldehida i fenola pronasao cvrstu plasticnu masu bakelit.

2007 – Visoki predstavnik medunarodne zajednice za Bosnu i Hercegovinu Miroslav Lajcak optuzio je bosanske politicare za zastoj integrativnih procesa u toj zemlji.

2012 – U Rusiji je stupio na snagu novi zakon o izdaji zemlje, koji su opozicionari protumacili kao jos jedno sredstvo predsjednika Vladimira Putina kojim bi mogao da osujeti svoje kriticare. Dok je prethodni zakon opisivao veleizdaju kao spijunazu ili pomoc stranoj drzavi u narusavanju ruske spoljne bezbjednosti, u novi je ukljuceno i dobijanje finansijske pomoci i savjeta od inostranih drzava, kao i davanje informacija medunarodnim ili stranim organizacijama. Primjera radi, zakonom je predvidena kazna od osam godina zatvora zbog neovlascenog posjedovanja drzavne tajne, cak i u slucaju da nikome nije proslijedena.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Izbacili lidera iz partije jer je htio savez sa Marin Le Pen
    on 12/06/2024 at 20:50

    Republikanci, glavna partija desnice u Francuskoj, saopštili su da su iz članstva danas isključili svog lidera Erika Sjotija koji je predložio savez sa krajnjom desnicom - što je čin bez presedana - radi zajedničkog nastupa na prijevremenim parlamentarnim izborima krajem juna.

  • Fondacije Blažo Sredanović: Po hiljadu eura za 20 cetinjskih penzionera
    on 12/06/2024 at 20:16

    Fondacija Blažo Sredanović donirala je novčanu pomoć od po 1.000 eura za dvadeset porodica penyinera na Cetinju, sa rang liste koju je sačinila komisija koju je osnovao UO  Udruženja penzionera Cetinje.

  • Direktnim biranjem predsjednika opština do veće odgovornosti
    on 12/06/2024 at 20:01

    Da li je najbolje rješenje birati predsjednike opština i gradonačelnike na izborima ili to ipak treba ostaviti odbornicima, neka su od pitanja na koje su odgovarali sagovornici emisije "Okrugli sto".

  • Ruski ratni brodovi u Havani pod budnim okom Vašingtona
    on 12/06/2024 at 19:54

    Brodovi ruske mornarice pristali su u luku Havane. SAD i Kuba su povodom toga rekli da brodovi ne predstavljaju prijetnju, ali su naširoko viđeni kao ruska demonstracija sile dok tenzije rastu zbog rata u Ukrajini.

  • Više od 80 ljudi se utopilo u Kongu nakon što se čamac prevrnuo
    on 12/06/2024 at 19:42

    Više od 80 ljudi se utopilo u rijeci kod Kinšase, glavnog grada Konga, pošto se prevrnuo "čamac domaće izrade" sa više od 270 putnika, izjavio je danas predsjednik Konga Feliks Čisekedi.

  • Jakšić-Stojanović: Težimo unapređenju obrazovnih programa
    on 12/06/2024 at 19:34

    Ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić-Stojanović, učestvuje na Godišnjoj regionalnoj konferenciji Regionalnog fonda za izazove i radionicu Tehničkog savjetodavnog komiteta koja se održava u Tirani.

  • Smanjiti stigmu kako bi se rizične grupe testirale na HIV
    on 12/06/2024 at 19:24

    U Crnoj Gori je prošle godine registrovano 54 slučaja HIV infekcije, a ljekari vjeruju da kod trećine oboljelih infekcija nije dijagnostifikovana. Sa Edukativnog sastanka poručuju da je nužno smanjiti stigmu, kako bi se rizične grupe testirale.

  • Sjutra promjenljivo oblačno sa sunčanim periodima
    on 12/06/2024 at 19:07

    Na sjeveru Crne Gore sjutra promjenljivo oblačno sa sunčanim periodima. Slično vrijeme i u južnim predjelima. Sunčani periodi, oblaci i ponegdje kiša ili pljusak s grmljavinom, posebno tokom noći.

  • Završen sastanak predstavnika PES-a i Pokreta za Podgoricu
    on 12/06/2024 at 18:49

    Sastanak odbornika Pokreta Evropa sad i Pokreta za Podgoricu, sa ciljem prevazilaženja političke vlasti završen je bez dogovora. Nastavak je najavljen za sjutra.

  • Spajić: Očekujemo više njemačkih investitora
    on 12/06/2024 at 18:47

    Da Crna Gora ima brojne potencijale u koje vrijedi ulagati, ocjena je njemačkih privrednika na sastanku s premijerom Milojkom Spajićem drugog dana Ekonomskog foruma u Berlinu. Već u ponedjeljak u Crnu Goru stiže poznati njemački turoperator, najavio je premijer koji je njemačke privrednike upoznao sa reformama koje su preduzete u Crnoj Gori.