ULTIMATUM PREMIJERU

Dan uoci 30. godisnjice cehoslovacke “Plisane revolucije” koja je pocela 17. novembra 1989. godine, danas se u praskom parku Letna okupilo 200 hiljada ljudi iz cijele Ceske na poziv nevladine inicijative Milion trenutaka za demokratiju.

Na skupu zahtjevaju od premijera Andreja Babisa i predsjednika Milosa Zemana da prestanu da zloupotrebljavaju vlast koju su dobili pobjedom na demokratskim izborima.

“Protestujemo protiv zloupotrebe vlasti od strane onih koji su pobijedili na izborima. Zar mogu da rade bas sve to hoce? Zar da im dopustimo bas sve? Niko ne moze da radi sta mu se hoce, pa ni oni”, kazao je demonstrantima Benjamin Rol, potpredsjednik inicijative “Milion trenutaka za demokratiju” i njen portparol.

“17. novembar 1939. i 1989. nam pokazuju da od borbe za slobodu i demokratiju ne smijemo da odustanemo ni u trenutku kada se cini da su definitvno unistene, ni u trenutku kada su na pravi pogled obnovljene”, istakao je on.

Danasnje demonstracije, druge najvece od pada komunista 1989. godine, na istom mjestu gdje je prije 30 godina odrzan najmasovniji protest Plisane revolucije s preko pola miliona ljudi, “Milion trenutaka za demokratiju” organizuje da premijeru Babisu da ultimatum.

Od premijera, protiv koga je nedavno zaustavljeno krivicno gonjenje zbog mahinacija oko dva miliona eura evropskih dotacija za Babisovu porodicnu farmu i konferencijski centar “Rodino gnezdo”, demonstranti traze da do kraja godine proda svoj agro i hemijski koncern “Agrofert”, ukljucujuci medije koji su mu pomogli da prije sest godina ude u politiku i rijesi se sukoba interesa.

To istrazuje i Evropska komisija, posto je “Agrofert” jedan od velikih korisnika evropskih dotacija, a od ulaska u vladu premijer Babis, po magazinu Forbs drugi najbogatiji Ceh, nekoliko puta je uvecao svoje bogatstvo.

U ultimatumu takode zahtjevaju da smijeni ministarku pravde Mariju Benesovu.

Zahtjevaju i da do 31. decembra podnese ostavku, ako zeli da zadrzi svoj koncern koji je zbog ceskih zakona o sukobu interesa u specijalnom povjerenickom fondu od 2017. godine.

“Zelimo da se na terenu postuju pravila. Da se sviraju ofsajdi i faulovi. A Andrej Babis je trenutno u ofsajdu i trebalo bi da bude izbacen iz igre”, kazao je predsjednik inicijative “Milion trenutaka za demokratiju” Mikulas Minarz, na sta je usledilo skandiranje “Ostavka, ostavka!”.

Demonstrantima kojih je, po procjenama policije, na pocetku bilo vise od 200.000, dok organizatori kazu vise od 300.000, govorili su i disidenti iz doba komunistickog rezima, koji su organizovali demonstracije “Plisane revolucije”: katolicki biskup Vaclav Mali i Dana Njemcova.

Mali je upozorio da danasnjim demonstracijama nije cilj da bilo koga vrijedaju, ali da demonstranti zele da u Ceskoj bude na snazi jednakost pred zakonom za sve, a da temelj politike bude humanost, dok su, po njegovim rijecima, danas u politici tehnokrate moci i “glave koje govore ono sto ima dosaptavaju PR savetnici”.

“Ne smijemo da dopustimo da nam neko nametne demagogiju, shvatanje drzave kao preduzeca, obnavljanje cenzure, ogranicavanje sredstava informisanja, da nam ukradu javni prostor”, kazala je Njemcova.

Zbog uobicajenih tvrdnji premijera i sefa drzave da su to samo protesti “propalih intelektualaca iz Praga” i “gubitnika izbora iz opozicije”, na danasnje demonstracije dosli su na traktorima i predstavnici malih poljoprivrednika iz Asocijacije privatne poljoprivrede da pokazu solidarnost sa zahtjevima skupa.

Protest uoci 30. godisnjice “Plisane revolucije” podrzali su i Cesi u nekoliko desetina gradova u Evropi, SAD-u i Aziji.

“Kod nasih suseda svuda u Evropi pratimo napade na demokratiju i porast populizma. Na primer, u Madjarskoj i Poljskoj je vec vrag odneo salu, tamo se aktivno i neprikriveno namecu autoritarni mehanizmi i ugnjetava sloboda. Kod nas to ne sme da ode tako daleko”, kazala je ceskoj agenciji CTK Jana Stajnke u Drezdenu, u Nemackoj, na demonstracijama priredjenim u znak solidarnosti s praskim protestom u parku Letna.

Premijer Andrej Babis koji je uoci danasnjeg protesta prvo porucio da je to “fanatizovana masa koja ne preza od nasilja”, danas je upozorio na razliku izmedju komunistickog rezima i danasnje demokratije.

“Sjajno je sto ljudi mogu da izraze svoje stavove, a da ih niko ne progoni ni napada. I zaista je sjajno sto imamo slobodne i demokratske izbore na kojima mozemo da biramo svoje predstavnike”, kazao je Babis.

Predsednik Ceske Milos Zeman optuzio je demonstrante da nisu demokrate jer izlaze da protestuju da promene ishod slobodnih demokratskih izbora.