Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1221. roden je Alfonso X Uceni, kralj Kastilje i Leona, utemeljivac zakonodavstva, pokrovitelj nauke i knjizevnosti, pobornik vjerske tolerancije. Pokrenuo je pisanje spanske istorije i astroloskih djela, a njegovom zaslugom prevedeni su Biblija, Talmud i Kuran.

1831 – Dvodnevni strajk lionskih tkaca prerastao je u organizovani ustanak lionskih radnika. Ustanici su zauzeli kljucne punktove u Lionu i uspostavili privremenu vladu. Njihovi zahtjevi za povecanje nadnica nijesu prihvaceni, a vojska je pocetkom decembra ugusila ustanak.

1852 – Crnogorci su drugi put poharali Zabljak na Skadarskom jezeru, koji je bio znacajno tursko uporiste. Napad je izveden na slican nacin kao i 1835, a grupa od trideset Rijecana na celu s Kenjom Jankovicem izvukla je iz grada pet topova. Ipak, po savjetu Rusije, knjaz Danilo je naredio Rijecanima da napuste grad Zabljak.

1855 – U Senti je roden Stevan Sremac, najizrazitiji predstavnik srpske humoristicke proze i jedan od najznacajnijih pisaca srpskog realizma. Opisivao je zivot s humorne strane i s izvrsnim poznavanjem sredine o kojoj je pisao. U tom smislu posebno se izdvaja Nis, njegov esnafski stalez i odnosi izmedu bogatih i siromasnih. Poznata djela: “Ivkova slava”, “Zona Zamfirova”, “Pop Cira i pop Spira”.

1879 – Osnovano je Lucko kapetanstvo u Baru. Nakon oslobodenja Bara, malu tursku luku na Pristanu trebalo je obnoviti i stvoriti uslove za sigurniji prihvat brodova. Trebalo je, takode, obnoviti i svjetionik na Volujici. Lucko kapetanstvo u Baru staralo se o bezbjednosti plovidbe na Primorju, Bojani i na Skadarskom jezeru.

1883 – Roden je meksicki slikar i dekorater Hose Klemente Orosko, osnivac novog meksickog likovnog izraza koji je prekinuo s evropskom tradicijom i nasao inspiraciju u autohtonoj umjetnosti pretkonkvistadorskog doba, koristeci indijanske i meksicke motive. Radio je freske na javnim zgradama u Meksiku i Sjedinjenim Americkim Drzavama. Smatra se najvecim slikarom murala u 20. vijeku.

1918 – Dragutin Milutinovic, komandant srpskih jadranskih trupa koje su poslate u Crnu Goru da osiguraju prisajedinjenje Crne Gore Srbiji, javio je srpskoj vrhovnoj komandi da se, kako je naveo: “sjutra, 24. ovog mjeseca, sastaje ovdje u Podgorici narodna skupstina, koja ima da proklamuje ujedinjenje Crne Gore sa Srbijom. Potrebno je, saopstio je Milutinovic, da odluka crnogorske narodne skupstine bude od nase vlade prihvacena i da vlasti u Crnoj Gori odmah budu organizovane po nasim zakonima. Od brzine, kojom se ova odluka usvoji, i u djelo provede, zavisi dalji tok dogadaja” – izvjestavao je Milutinovic.

1933 – Roden je poljski kompozitor Ksistof Penderecki, najmarkantnija licnost poljske avangardne muzike u drugoj polovini 20. vijeka. Poznata djela: “Emanacije”, “Tuzbalica za zrtve Hirosime”, “Muka po Luki”, opere “Davo iz Ludena”, “Kralj Ibi”.

1976 – Umro je francuski pisac i politicar Andre Malro, ucesnik Kineske revolucije (1924-27), Spanskog gradanskog rata, jedan od lidera Pokreta otpora u Drugom svjetskom ratu, clan Francuske akademije, De Golov ministar kulture od 1959. do 1969. Vec nakon prvih djela postao je pristalica “angazovane literature” i clan antifasistickog fronta pisaca. U svojoj prozi, a posebno u romanima, izrazio je brojne moralne, socijalne i politicke dileme savremenog covjeka. Poznata djela: “Kraljevski put”, “Ljudska sudbina”, “Iskusenje Zapada”, “Antimemoari”.

1995 – Umro je francuski filmski reziser Luj Mal, jedan od najznacajnijih predstavnika francuskog “novog talasa”. Svojim prvim filmom “Lift za gubiliste” (1958), u kome glavnu ulogu igra legendarna Zana Moro, a muziku je komponovao takode slavni Majls Dejvis, od jednostavne krimi-price stvorio je remek-djelo koje ce uticati na mnoge filmske stvaraoce. Pored “Lifta za gubiliste”, poznati su i njegovi kasniji filmovi- “Ljubavnici”, “Zaza u Metrou”, “Privatan zivot”.

2007 – U specijalnom pozoristu – satri, postavljenoj na prostoru nazvanom po papi Jovanu Pavlu II u univerzitetskom kampusu Tor Vergata u Rimu, izvedena je prva vatikanska opera, koju je po Danteovoj “Bozanstvenoj komediji” napisao monsinjor Marko Frisina. Jedna od karakteristika opere je i svojevrsno odredenje onozemaljskog mjesta za pop muziku: pank, rok, dzez i metal prate, naime, zbivanja u Paklu, Gregorijanska muzika – zbivanja u Cistilistu, dok u Raju preovladavaju lirska i simfonijska muzika.

2010 – U Podgorici je, u 59. godini, umro pjesnik Savo Lekic, dugogodisnji lektor u dnevnom listu ,,Pobjeda”. Roden je u Bukoviku u Crmnici; osnovnu skolu zavrsio je u Sotonicima i Brcelima, gimnaziju u Titogradu, a Filoloski fakultet u Beogradu. Objavio je tri knjige poezije: ,,Nocni stihovi”, ,,Tihi rusitelj” i ,,Grada za sjenku”, kao i knjigu fantasticnih prica “Lovac na leptire”.

2011 – U Podgorici su se sastali predsjednik Srpske napredne stranke Tomislav Nikolic i lider Demokratske partije socijalista Milo Dukanovic. Nikolic je nakon susreta izjavio da mu ne predstavlja problem to sto je Crna Gora priznala nezavisnost Kosova jer su to ucinile, kako je rekao, i 22 zemlje Evropske unije. ,,Mi se ne mijesamo u unutrasnje stvari Crne Gore, gradani sami biraju vlast”, kazao je Nikolic. Tokom posjete Podgorici, Nikolic se sastao i s liderima Nove srpske demokratije Andrijom Mandicem i Goranom Danilovicem, te sa dijelom rukovodstva SNP-a. Nakon sastanka Nikolic je rekao da ako ,,Srbi u Crnoj Gori i Nova srpska demokratija zele da se bore za svoj status koji nije status manjine”, mogu racunati na podrsku Srpske napredne stranke, ciji je on lider.

2011 – U okviru projekta ,,U redu je biti drugaciji”, koji su promovisali Centar za gradansko obrazovanje i LGBT Forum Progres u Podgorici, premijerno je prikazan prvi LGBT spot u Crnoj Gori, mladog reditelja Danila Marunovica. Spot koji na najradikalniji nacin do sada afirmise LGBT prava u Crnoj Gori, izazvao je burne i podijeljene reakcije u javnosti.

2012 – U Podgorici je odrzan Peti kongres SUBNOR-a i antifasista Crne Gore. Kongresu su prisustvovali predsjednici drzave i parlamenta Filip Vujanovic i Ranko Krivokapic, kao i delegacije iz Srbije, Hrvatske i Ukrajine. Na Kongresu je usvojena rezolucija o daljem razvoju boracke organizacije i promovisana nova himna.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1889 – U Pale rojal salonu u San Francisku postavljen je prvi dzuboks.

2008 – Na Evropskom prvenstvu za mlade seniore u Zagrebu, crnogorski dzudista Marko Radulovic osvojio je bronzanu medalju.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • "Dobro je da se odnosi raščiste, možda opstrukcije prestanu"
    on 24/02/2024 at 18:25

    Odavno je primjetna namjera Jakova Milatovića da opstruira rad 44. Vlade Crne Gore i PES-a, što je kulminiralo današnjim Tviter napuštanjem partije, saopštili su iz Pokreta Evropa sad.

  • "Očekivan scenario da Milatović podnese ostavku u PES-u"
    on 24/02/2024 at 17:52

    Šef poslaničkog kluba Demokratske partije socijalista (DPS) Andrija Nikolić saopštio je da je očekivan scenario to što je aktuelni predsjednik države Jakov Milatović podnio ostavku na sve funkcije u Pokretu Evropa sad.

  • Zgrada Vlade u bojama ukrajinske zastave
    on 24/02/2024 at 17:46

    Povodom druge godišnjice početka ruske agresije na Ukrajinu zgrada Vlade u Podgorici osvijetljena je bojama ukrajinske zastave.

  • "Među prvima smo pružili podršku Ukrajini"
    on 24/02/2024 at 17:20

    Ponosan sam što sam među prvim premijerima koji su otišli u Kijev i pružili podršku ukrajinskom narodu u cilju zaštite od agresije, poručio je bivši premijer Dritan Abazović.

  • "Stjepović iznosi detalje sa zatvorene sjednice Odbora za bezbjednost"
    on 24/02/2024 at 16:55

    Poslanik Pokreta Evropa sad Miloš Pižurica za Portal RTCG odgovorio je na navode poslanika Demokrata Duška Stjepovića.

  • Milatović dao ostavku na sve funkcije u PES-u
    on 24/02/2024 at 16:15

    Zamjenik predsjednika Pokreta Evropa sad i aktuelni predsjednik države Jakov Milatović podnio je ostavku na sve funkcije u Pokretu Evropa sad.

  • Bez podrške za skraćenje mandata, Kralj vjeruje u dogovor većine
    on 24/02/2024 at 14:55

    Inicijativa Demokrata o skraćenju mandata Skupštini Opštine Budva ostala je bez podrške, potvrdio je za Radio Crne Gore odbornik Krsto Radović. Smatra da će to dodatno produbiti krizu vlasti u metropoli turizma. U DF-u vjeruju da je moguće prevazići sve nesuglasice i, kako kaže odbornik Nikola Kralj, potpisivanjem Sporazuma napraviti kvalitetan dogovor sa svim koalicionim partnerima. Odbornici opozicije iz redova DPS-a i Ure, pak poručuju da bez skraćenja mandata nema ni rješenja krize, kao i da Demokrate nijesu bile iskrene u toj namjeri jer bi u suprotnom inicijativu uputili svim odborničkim klubovima a ne samo članovima vladajuće većine.

  • "Diplomatija žrtva sukoba Milatovića i Spajića"
    on 24/02/2024 at 14:34

    Interes političkih partija ne smije nadvladati državni interes prilikom ambasadorskih imenovanja, i tu će na najvećoj provjeri biti vlada i Ministarstvo vanjskih poslova, kazao je šef poslaničkog kluba DPS-a Andrija Nikolić.

  • NSD bira predsjednika, Mandić jedini kandidat
    on 24/02/2024 at 14:24

    Nova srpska demokratija (NSD) održaće sjutra skupštinu na kojoj će birati predsjednika partije.

  • CG podržava pravo na slobodu i evroatlantsku perspektivu Ukrajine
    on 24/02/2024 at 13:59

    Crna Gora podržava pravo na slobodu i evroatlantsku perspektivu Ukrajine, ostajući privržena politici mira i temeljnim vrijednostima na kojima počiva demokratija, saopštio je predsjednik Crne Gore Jakov Milatović.

  • Tunel Sozina opslužio preko 376 hiljada vozila
    on 24/02/2024 at 14:08

    Tunel Sozina je od početka godine opslužio 376,56 hiljada vozila.

  • Milović: Zaduženje će dodatno izložiti državu
    on 24/02/2024 at 12:29

    Kombinacija zaduženja kod domaćih banaka i dijelom na međunarodnom tržištu, izložiće državu dodatno i pogoršati njenu pregovaračku moć, ocijenio je poslanik Demokratske partije socijalista (DPS), Nikola Milović.

  • Platni promet 1,39 milijardi eura
    on 24/02/2024 at 10:40

    Vrijednost realizovanog platnog prometa za 21 radni dan u januaru iznosila je 1,39 milijardi eura, što je 50 odsto manje nego u decembru, pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).

  • Monteput: Ponude za pumpu na auto-putu do 26. aprila
    on 24/02/2024 at 09:47

    Monteput je produžio rok za dostavljanje ponuda za dugoročni zakup državne imovine i izgradnju benzinske pumpe na odmorištu Gornje Mrke na auto-putu Bar-Boljare do 26. aprila.

  • Država da poreski dug naplati oduzimanjem imovine
    on 24/02/2024 at 07:00

    Na “crnoj listi” poreskih dužnika na kraju prošle godine nalazi se 200 kompanija. Njihova dugovanja su preko 170 miliona eura, a u samom vrhu spiska je kineska korporacija CRBC sa dugom od preko 11 miliona eura. Ekonomski analitičar Predrag Zečević za Radio Crne Gore kaže da država ima jednostavan mehanizam da naplati ta potraživanja, jer, tvrdi da ta kompanija ima vrijednu imovinu, nekretnine, te građevinske mašine. Ocjenjuje i da država ima način da naplati i ostala potraživanja, jednostavnom primjenom rješenja od prije deset, 20 ili 30 godina.

  • Izabran novi odbor direktora EPCG
    on 23/02/2024 at 22:38

    Novi Odbor direktora Elektroprivrede Crne Gore (EPCG) izabran je na sjednici Skupštine akcionara EPCG. Novi odbor čine Jovica Milanović, Vladimir Katić, Zoran Miljanić, Milutin Đukanović, Tahir Đonbalaj, Neven Gošović i Simo Jokić. Na konstitutivnoj sjednici Odbora direktora, za predsjednika je imenovan Milutin Đukanović, koji je i do sada obavljao tu funkciju.

  • Nenezić o EPCG: Priču o meritokratiji razrušili kao kulu od karata
    on 23/02/2024 at 20:35

    Poslanik Socijaldemokrata Crne Gore (SD) Branislav Nenezić komentarisao je situaciju oko Elektroprivrede Crne Gore(EPCG) i imenovanja člana odbora direktora tog preduzeća, poručivši da su "odnosom prema upravljačkim strukturama priču o meritokratiji razrušili kao kulu od karata".

  • Gubici, afrički poslovi, Sejšeli...do problema sa Brskovom
    on 23/02/2024 at 16:04

    Koncesije za kopanje rude u Brskovu najprije je dobila firma sa gubicima u poslovanju, krajnji vlasnici su radili na nalazištima cinka i olova u Novom Južnom Velsu, osim u Crnoj Gori pribavljali su rudarske dozvole i u Zapadnoj Africi, u jedom momentu krajnji vlasnik bila je i kompanija sa of-šor destinacije a jedan od direktora rođen je u Bosni i Hercegovini. To pokazuju podaci do kojih je došla NVO Akcija za socijalnu pravdu (ASP).

  • Počela realizacija projekta Zelena tranzicija ženskih biznisa na Balkanu
    on 23/02/2024 at 15:12

    Početak realizacije projekta Zelena tranzicija ženskih biznisa na Balkanu (G-FEB), koji ima za cilj promociju razvoja zelenih vještina među preduzetnicama, obilježen je transnacionalnim sastankom u februaru u Tirani.

  • Ljetnja sezona mora biti dočekana sa riješenim problemima privrednika
    on 23/02/2024 at 14:34

    Unija poslodavaca (UPCG) pozvala je nadležne državne organe da se u što skorijem roku formira novi koordinacioni tim za pripremu ljetnje turističke sezone, zadužen za rješavanje spornih pitanja i problema koji predstavljaju biznis barijere za turističku privredu.