Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1412. Venecija je nakon vise ratnih godina bila prinudena da sklopi mir s Balsom III. Taj mir je za Zetu bio veoma povoljan jer je sporazumom bilo predvideno da svaka strana zadrzi teritorije koje je posjedovala prije oruzanih sukoba, a Balsi III je bilo prizanato pravo na proviziju od 1.000 dukata na ime posjeda, koje je njegov otac Durad II ustupio Mletackoj republici.

1739 – Poznati peraski pomorac Vicko Smekja sklopio je ugovor s venecijanskim arhitektom Josipom Beatiem o gradnji crkve Gospa od Skrpjela, svetilista pomoraca. Materijal za gradnju crkve iz Venecije su dovezli Vicko Smekja i kapetan Antun Grubas.

1855 – Umro je poljski pisac Adam Mickijevic, najistaknutiji poljski romanticar. Njegov idilicni ep “Pan Tadeus”, u kojem je dao viziju stare Poljske, smatra se najvecim djelom poljskog romantizma.

1880 – Velike sile su prisilile Tursku da Crnoj Gori preda Ulcinj, koji su Crnogorci zauzeli u ratu od 1876. do 1878.

1906 – Na Cetinju je umro Luko Zore, ugledni prosvjetni i kulturni radnik. Roden je u Cavtatu 1846, a nakon studija u Becu i izucavanja slavistike i grcko-latinske filologije posvetio se profesorskom pozivu. Predavao je u Zadru i Dubrovniku, a 1872. postavljen je za direktora Kotorske gimnazije. Luko Zore ostvario je bogat knjizevno-naucni opus. Na poziv knjaza Nikole dosao je na Cetinje da se posveti obrazovanju i vaspitanju mladog princa Petra. Dvije godine potom, imenovan je za direktora Cetinjske gimnazije, koju je reformisao s klasicne na realnu. Na dan njegove smrti, crnogorski parlament je prekinuo zasjedanje, da bi ispratio, zajedno s diplomatskim korom, ucenicima, profesorima i gradanstvom njegove zemne ostatke u rodni kraj.

1914 – Nakon sto su u avgustu iste godine topovi s austrougarskih brodova porusili predajnik na Volujici, u Podgorici je, uz korito Ribnice, postavljena nova radio-telegrafska stanica koja je bila povezana s Ajfelovom kulom i Sevastopoljem na Krimu.

1918 – Na drugoj, redovnoj sjednici Podgoricke skupstine, organizovane protivno crnogorskom Ustavu i zakonima, usvojene su odluke o prisajedinjenju Crne Gore Srbiji, detronizaciji kralja Nikole i dinastije Petrovic – Njegos. Na skupstini su pored uvodnog teksta formulisane i cetiri kljucne odredbe: Da se kralj Nikola I Petrovic Njegos i njegova dinastija zbace s crnogorskog prijestola; da se Crna Gora s bratskom Srbijom ujedini u jednu drzavu pod dinastijom Karadordevica, te tako ujedinjene stupe u zajednicku otadzbinu troimenog naroda Srba, Hrvata i Slovenaca; da se izabere Izvrsni narodni odbor od pet lica koji ce rukovoditi poslovima dok se ujedinjenje Srbije i Crne Gore ne privede kraju i da se o toj skupstinskoj odluci izvijesti bivsi kralj Crne Gore Nikola I Petrovic, vlada Kraljevine Srbije, prijateljske saveznicke sile i sve neutralne drzave. Nakon citanja predloga odluka, poslanici su ih burno pozdravili ustajanjem i pjevanjem srpske himne “Boze pravde”. Skoro devedeset tri godine nakon usvajanja odluka nelegelane Podgoricke skupstine, u Skupstini Crne Gore usvojen je 12. jula 2011. Zakon o statusu potomaka dinastije Petrovic-Njegos, kojim je nepravda iz 1918. okvalifikovana kao akt nasilne aneksije Crne Gore.

1942 – U Bihacu je u Drugom svjetskom ratu osnovano Antifasisticko vijece narodnog oslobodenja Jugoslavije, a 54 delegata su izabrala Izvrsni odbor AVNOJ-a sa dr Ivanom Ribarom na celu.

2007 – Crnogorski ministar odbrane Boro Vucinic i zamjenik komandanta Zdruzenih snaga NATO-a iz Napulja, general potpukovnik Piter Pirson potpisali su u Podgorici Sporazum o tranzitnom aranzmanu za podrsku mirovnim operacijama. Sporazumom je propisano da se snage i osoblje pod operativnom komandom i kontrolom NATO-a mogu kretati preko kopnene teritorije Crne Gore, njenim morem i vazdusnim prostorom u skladu s pravilima i principima medunarodnog prava.

2009 – Vlada Crne Gore usvojila je odgovore na pitanja iz Upitnika Evropske komisije. Odgovori na oko 2.200 pitanja sistematizovani su u 12 knjiga.

2009 – U Visem sudu u Podgorici pocelo je sudenje devetorici optuzenih za deportaciju bosanskih izbjeglica iz Herceg Novog 1992.

2010 – Izabran je Savjet za saradnju Vlade Crne Gore i nevladinog sektora. Za predsjednika Savjeta imenovan je sekretar u Ministarstvu vanjskih poslova Mirsad Bibovic.

2010 – Rusija je direktno okrivila Staljina za masakr dvadeset dvije hiljade poljskih vojnika u Katinskoj sumi 1940. u Poljskoj. Rezoluciju o tome izglasao je Donji dom ruskog parlamenta.

2012– U Podgorici je potpisan Ugovor izmedu Vlade Crne Gore i Evropske unije za realizaciju projekta za integraciju i povratak izbjeglica i raseljenih lica koja zive u podgorickom naselju Konik. Sef delegacije Evropske unije u Crnoj Gori Mitja Drobnic porucio je nakon potpisivanja ugovora da je rjesavanje pitanja izbjeglica i raseljenih lica jean od kljucnih stubova regionalne saradnje i kljucni uslov za napredak Crne Gore prema Evropskoj uniji. Cilj projekta je obezbjedivanje rjesenja za pripadnike RAE populacije i drugih interno raseljenih lica kako bi se ili integrisali u crnogorsko drustvo ili iskoristili pravo na dobrovoljni povratak u zemlje porijekla. Ukupna vrijednost projekta je tri miliona, od kojih ce dva i po biti obezbijedeno iz IPA fondova, a 500 hiljada ce izdvojiti crnogorska Vlada.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1744 – Umro je italijanski graditelj violina Duzepe Gvarneri, uz Antonija Stradivarija najveci majstor izrade klasicnih violina.

1885 – U Baru je osnovano parobrodarsko drustvo pod nazivom <>

1913 – U Bolnici <> na Cetinju instaliran je prvi rentgen aparat u Crnoj Gori.

1967 – Narodni oslobodilacki front proglasio je u Adenu Narodnu Republiku Jemen (Juzni Jemen), nakon 128 godina britanske kolonijalne vladavine.

1979 – Medunarodni olimpijski komitet glasao je da se, poslije 21 godine odsustva, Kini obnovi clanstvo u toj organizaciji.

2008 – U napadu islamskih ekstremista na luksuzne hotele, jevrejski centar i popularne restorane, u poslovnom centru indijske finansijske prijestonice Mumbaiu stradalo je 195, a povrijedeno 295 osoba.

2009 – Kina, koja se smatra najvecim proizvodacem gasova koji doprinose globalnom otopljavanju, objavila je plan za smanjivanje ispustanja ugljen-dioksida u Zemljinu atmosferu.