HPV VIRUS

Humani papiloma virus je uzrocnik gotovo svih slucajeva raka grlica materice u Crnoj Gori i odgovoran je za znacajnu frakciju drugih karcinoma anogenitalne regije, glave i vrata. Istovremeno, kako upozoravaju iz Instituta za javno zdravlje, podaci ukazuju da je stopa novootkrivenih slucajeva karcinoma grlica u Crnoj Gori znatno visa od stope u Jugoistocnoj Evropi i svijetu sto ukazuje na neophodnost sprovodenja hitnih preventivnih mjera kako primarne (vakcinacija) tako i sekundarne prevencije (skrining).

Iz Ministarstva zdravlja je ranije najavljeno da ce vakcina protiv Humanog papiloma virusa (HPV) u kalendar imunizacije biti uvedena do kraja godine i ponudena kao preporucena djevojcicama od devet do 11 godina.

Ova vakcina, kako su objasnili, sluzi za sprecavanje infekcije HPV virusom (vakcina protiv humanog papiloma virusa 9-valentna, za tipove 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58), koji je jedan od uzrocnika karcinoma cerviksa, vulve, vagine i genitalnih kondiloma (Condyloma acuminata) uzrokovanih odredenim tipovima HPV-a.

Iz Instituta upozoravaju da je karcinom grlica uterusa peti malignitet po ucestalosti kod crnogorskih zena (iza karcinoma dojke, nemelenomskih malignih neoplazmi koze, karcinoma debelog crijeva i karcinoma traheje bronha i pluca) i podsjecaju na podatke Nacionalog registra malignih neoplazmi koji pokazuju da je broj novootkrivenih karcinoma grlica materice tokom jedne godine u Crnoj Gori oko 110, a broj umrlih zena usljed ovog karcinoma 46.

Uporedujuci malignitete kod oba pola – karcinom cerviksa je na osmom mjestu sa ucestaloscu od 3,9 odsto medu svim malignitetima registrovanim u Crnoj Gori.

“Za razliku od prva cetri maligniteta sa liste, karcinom cerviksa (grlica materice) se smatra u najvecoj mjeri (gotovo 100 posto) preventabilnim kada bi se sprovodile sve dostupne preventivne strategije, a prije svega vakcinacija i skrining”, isticu iz Instituta.

Zasto nije obavezna

Odluku da vakcina bude preporucena, a ne obavezna, pojasnjavaju iz ove ustanove, uslovljava to sto je preporucena vakcinacija nacin prevencije zaraznih bolesti u situacijama kada postoje dostupne i druge preventivne strategije koje se mogu primjenjivati u prevenciji ili ranom otkrivanju obolijevanja, sto je u prvom redu skrining program.

Ostale strategije, kako dodaju, ukljucuju zdravstveno prosvjecivanje i edukaciju, smanjenje broja seksualnih partnera, upraznjavanje bezbjednih seksualnih odnosa prije odluke o trudnoci, cirkumcizija (obrezivanje) djecaka i sl.

“Za razliku od infekcije humanim papiloma virusima, bolesti protiv kojih se sprovode obavezne imunizacije su tzv. akutne zarazne bolesti cije posljedice i komplikacije nastupaju jako brzo i gotovo odmah – sa visokim stopama obolijevanja i umiranja i bez gotovo ikakvih drugih (alternativnih) preventivnih strategija koje su djelotvorne”, pojasnili su iz Instituta.

Navodeci da vakcinu mogu da prime i djecaci, i komentarisuci zasto to nece biti slucaj u Crnoj Gori, oni isticu da skoro sve do sada sprovedene studije ukazuju da infekcija humanim papiloma virusima lakse dolazi kod zena, tako da se HP virusi dokazuju cak i tri puta cesce kod zena nego kod muskaraca. Vakcinaciju djecaka, kako primjecuju, kao jednu od strategija sprecavanja karcinoma povezanih sa humanim papiloma virusima primjenjuju samo najbogatije i najrazvijenije zemlje svijeta koje to mogu da priuste. I kod njih je, kako dodaju, ovakva strategija uvedena tek nakon nekoliko godina uspjesnog sprovodenja programa vakcinacije kod djevojcica.

– Zene su genetski ili anatomski predisponiranije za nastanak oboljenja povezanih sa HPV infekcijom ukljucujuci i karcinome. Zatim, razlog zbog kog vakcina nije preporucena za djecake lezi u cinjenici da je isplativost ovakve strategije znatno manja nego kada se vakcinisu djevojcice. Dakle, mnogo bolji javno-zdravstveni i individualni ucinak se postize pravovremenom vakcinacijom djevojcica koje su i najpogodenije karcinomima povezanim sa humanim papiloma virusima. Dugorocno gledano i posmatrajuci ishod preveniranja jednog slucaja karcinoma povezanog sa HPV bilo koje lokalizacije – efekat vakcinacije npr. 100 djecaka i dalje je znatno nizi nego vakcinacije par djevojcica – istakli su iz Instituta za javno zdravlje.

Efikasnost vakcine

Cetrnaestogodisnje iskustvo upotrebe ove vakcine u najrazvijenijim zemljama svijeta, kao i podaci koji se zasnivaju na klinickim ispitivanjima, prema rijecima strucnjaka iz Instituta za javno zdravlje, ukazuju da ova vakcina pruza dugotrajnu zastitu od preko 90 odsto perzistentnih infekcija sa najopasnijim (najkancerogenijim) tipovima HPV virusa (tipovi 16 i 18) kod djevojcica koje su kompletno vakcinisane prije prvog stupanja u seksualne odnose. Kako pojasnjavaju, ako se vakcinacija sprovodi kasnije – kod seksualno aktivnih zena i djevojaka, ucinak vakcine u prevenciji najtezih formi oboljenja je slabiji, narocito kod zena kod kojih je vec dokazana infekcija humanim papiloma virusima.

“Vakcina protiv humanih papiloma virusa je jedini specificni vid prevencije HPV infekcije. Njenim uvodenjem samo ce se kompletirati strategija prevencije karcinoma grlica s obzirom da postoji funkcionalan nacionalni program skrininga kao i mreza razlicitih ginekoloskih servisa i usluga na primarnom i svim ostalim nivoima zdravstvene zastite. Bez vakcinacije, odnosno primarne prevencije svi ostali napori i njihovi rezultati u preveniranju karcinoma grlica su znatno oslabljeni”, upozorili su iz Instituta za javno zdravlje.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Ivanović: Jačamo digitalnu saradnju i potvrđujemo pouzdano savezništvo u NATO-u
    on 29/08/2025 at 14:12

    Potpredsjednik Vlade Crne Gore za vanjske i evropske poslove dr Filip Ivanović boravio je u Rigi, gdje je razgovarao sa predstavnicima IT i tehnološke industrije Letonije, posjetio Naučno-inovacioni centar Tehničkog univerziteta i obišao crnogorske vojnike angažovane u okviru NATO misije u bazi Adaži.

  • Bećirović sa Mandićem o evropskim integracijama i regionalnoj saradnji
    on 29/08/2025 at 13:35

    Direktor Međunarodnog instituta za bliskoistočne i balkanske studije (IFIMES) dr Zijad Bećirović sastao se danas u Podgorici sa predsjednikom Skupštine Crne Gore Andrijom Mandićem.

  • CDT: Hoće li biti sveobuhvatne reforme zakona ili će nas opet obmanuti?
    on 29/08/2025 at 12:20

    Iz Centra za demokratsku tranziciju (CDT) ističu da su vlast i opozicija, nakon 10 godina rada sa prekidima, sproveli dio izborne reforme, ali i da će ponašanje partija u nastavku ovog procesa pokazati da li će sveobuhvatna reforma izbornog procesa zaista biti sprovedena ili će građani još jednom biti obmanuti.

  • Bogdanović: Da se ubistvo desilo 20 dežurnih kritičara bi organizovalo javne napade na UP
    on 29/08/2025 at 12:06

    Čestitam direktoru Uprave policije Lazaru Šćepanoviću i svim službenicima koji su svojim radom pokazali da Crna Gora ima policiju koja štiti građane, a ne kriminalce, rekao je šef kluba poslanika Demokratske Crne Gore Boris Bogdanović. 

  • Crna Gora i Turska jačaju vojnu saradnju
    on 29/08/2025 at 11:54

    Vojska Crne Gore cijeni prijateljstvo i saradnju sa Republikom Turskom, koja značajno doprinosi jačanju naših kapaciteta i sposobnosti, saopšteno je iz Ministarstva odbrane.

  • Vuković: Dok Vlada "preusmjerava energiju", Crna Gora gubi milione i rizikuje evropsku budućnost
    on 29/08/2025 at 11:38

    Vijest da je Crna Gora ostala bez gotovo osam miliona eura iz Plana rasta nakon što je Evropska komisija utvrdila da Vlada Milojka Spajića nije ispunila obaveze iz Reformske agende, najbolje slika karakter aktuelne vlasti, saopštio je predsjednik Odbora za evropske integracije i potpredsjednik DPS-a Ivan Vuković.

  • Vuković: SNP Mojkovac uz Dragoslava Šćekića
    on 29/08/2025 at 09:09

    Odbornik SNP-a u Skupštini opštine Mojkovac i član Glavnog odbora SNP-a, Vesko Vuković dao je podršku Dragoslavu Šćekiću u njegovom daljem političkom djelovanju. On je istakao da u lokalnom odboru te partije nijesu ispoštovane procedure kada je riječ o pripremi desetog partijskog kongresa, te da takvi potezi nijesu primjer demokratskog rada, već znak jednoumlja.

  • Mugoša: Deficit raste, pokrivenost uvoza izvozom rekordno niska
    on 29/08/2025 at 08:25

    Predsjednik poslaničkog kluba SD-a i predstavnik Evropskog saveza Boris Mugoša ukazao je na, kako navodi, veoma indikativne ekonomske pokazatelje za prvih sedam mjeseci ove godine.

  • Sedam kandidata, a Ustavni sud i dalje u blokadi
    on 29/08/2025 at 05:45

    Nakon što je predsjednik Jakov Milatović utvrdio listu kandidata, čeka se da Ustavni odbor, a potom i Skupština, dovrše posao. Upravo mišljenje Venecijanske komisije moglo bi i dalje biti kamen spoticanja. Kako nam je rečeno, izjašnjenja o kandidatima odgođeno je dok se ne usaglase potpisnici sporazuma vlast i opozicija. Član Ustavnog odbora iz redova vlasti Bogdan Božović je optimista.

  • Zakon o Skupštini iskorak koji se čeka decenijama
    on 29/08/2025 at 05:33

    Crna Gora ni skoro dvije decenije od obnove nezavisnosti nema Zakon o Skupštini, akt koji bi trebalo da uredi način rada, konstituisanje i organizaciju parlamenta, kao i prava i dužnosti poslanika. Dok vlast tvrdi da je priprema ovog zakona istorijski iskorak, opozicija i analitičari upozoravaju na urušavanje parlamentarizma i potpunu dominaciju partija nad institucijama.

  • Prosječna zarada u julu 1,01 hiljadu eura, veća nego u junu
    on 29/08/2025 at 13:34

    Prosječna zarada bez poreza i doprinosa u julu je, prema podacima Monstata, iznosila 1,01 hiljadu eura i bila je 0,4 odsto veća u odnosu na jun.

  • Radovi na izmještanju korita rijeke Ćehotine realizuju se po planu
    on 29/08/2025 at 13:17

    U okviru radne posjete Pljevljima ministar energetike i rudarstva Admir Šahmanović sa saradnicima posjetio je Rudnik uglja Pljevlja (RUP) i prisustvovao radnom sastanku predstavnika kompanije i EPCG na kom je informisan da se radovi na projektu od najvećeg državnog značaja, izmještanju korita rijeke Ćehotine, realizuju u skladu sa dinamičkim planom. Kako je navedeno, bieć završeni u predviđenom roku kako bi se obezbijedila sigurna isporuka uglja za TE „Pljevlja“, a time i energetska stabilnost Crne Gore.

  • Ministarstvo kaže da zabrana prometa važi za sve bespravne objekte
    on 29/08/2025 at 11:09

    Notarska komora Crne Gore saopštila je da je, prema mišljenju Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, zabrana prometa obuhvatila nelegalno izgrađene objekte i prije i poslije stupanja na snagu Zakona o legalizaciji bespravnih objekata.

  • CBCG kaznila Adriatic banku sa 3,6 miliona eura
    on 29/08/2025 at 10:33

    Centralna banka je Adriatic banci prošle godine izrekla kazne od 3,6 miliona EUR zbog kršenja Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma, o čemu se vodi sudski spor, navedeno je u izvještaju eksternog revizora Crowe Mne.

  • Od 20. oktobra domaći platni promet radiće i vikendom i praznicima
    on 29/08/2025 at 08:20

    Savjet Centralne banke Crne Gore usvojio je Pravila o izmjenama i dopunama Pravila rada Platnog sistema Centralne banke Crne Gore, kojima se od 20. oktobra radno vrijeme domaćeg platnog sistema produžava i na dane vikenda i praznične dane.

  • EPCG na kraju juna u minusu 24,5 miliona eura
    on 29/08/2025 at 07:27

    Elektroprivreda (EPCG) je u prvih šest mjeseci ostvarila gubitak od 24,5 miliona eura, što je čak 21,09 miliona ili 614,55 odsto više nego u istom prošlogodišnjem periodu, pokazuje finansijski izvještaj te državne elektroenergetske kompanije za prva dva kvartala.

  • Pet kompanija pozvano da dostavi završne ponude za izgradnju dionice auto-puta Mateševo-Andrijevica
    on 28/08/2025 at 20:32

    Od deset kompanija koje su učestvovale u tenderskom postupku za izbor projektanta i izvođača radova druge dionice auto-puta Bar-Boljare, Mateševo-Andrijevica, njih pet je pozvano da ponude dostavi u završnoj fazi postupka, saopšteno je iz Monteputa.

  • Bez pečata u pasošu: Crnogorci u EU pod novim elektronskim sistemom
    on 28/08/2025 at 15:06

    Evropska unija od 12. oktobra uvodi novi elektronski sistem evidencije ulazaka i izlazaka stranih državljana, koji obuhvata i građane Crne Gore. Putovanja će i dalje biti bezvizna, ali će se na granici sprovoditi biometrijska registracija uz otiske prstiju i fotografiju lica. Novi sistem donosi bržu kontrolu i strožu evidenciju boravka, kažu iz Ministarstva vanjskih poslova.

  • Pet kompanija pozvano da dostavi završne ponude za izgradnju dionice auto-puta Mateševo-Andrijevica
    on 28/08/2025 at 14:35

    Od deset kompanija koje su učestvovale u tenderskom postupku za izbor projektanta i izvođača radova druge dionice auto-puta Bar-Boljare, Mateševo-Andrijevica, njih pet je pozvano da ponude dostavi u završnoj fazi postupka, saopšteno je iz Monteputa.

  • Rakčević: Radim po zakonu
    on 28/08/2025 at 13:45

    Hotelsko-turističko preduzeće (HTP) Vile Oliva posluje po zakonu i nema nikakve bojazni za egzistenciju zaposlenih hotela Rivijera i njihovih porodica, saopštio je privrednik Žarko Rakčević.