Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1455. umro je italijanski vajar, zlatar i slikar Lorenco Giberti, koji je izradio cuvena vrata na krstionici katedrale u Firenci, kod kojih je rijesio problem prostora na nov nacin. Njegov spis “Commentarii” predstavlja vrijedan dokument za izucavanje italijanske arhitekture i slikarstva. Uradio je i nekoliko kipova za Firencu i Sijenu.

1761 – Rodena je Mari Tiso, koja se proslavila praveci vostane maske licnosti pogubljenih u Francuskoj revoluciji, a u Velikoj Britaniji je 1802. postavila stalnu izlozbu vostanih figura svojih savremenika (danas Muzej Madam Tiso).

1825 – Umro je ruski car Aleksandar I Romanov, koji je tokom vladavine 1801-25. prosirio teritoriju Rusije (Gruzija 1801, Finska 1809, Besarabija 1812, Azerbejdzan 1813.). Nakon poraza Napoleona u Rusiji 1812. imao je vodecu ulogu u antifrancuskoj koaliciji evropskih sila i jedan je od glavnih incijatora stvaranja Svete alijanse 1815. Uspjesno je ratovao protiv Otomanskog carstva od 1806. do 1812.

1905 – Crna Gora je dobila Zakon o stampi. U cl. 210 Ustava Knjazevine Crne Gore pisalo je da je stampa u Crnoj Gori slobodna, te da se ne moze ustanoviti ni cenzura ni kaucija, niti kakva preventivna mjera koja sprjecava izlazenje, prodaju i rasturanje spisa i novina, osim po zakonu o stampi.

1918 – Regent Aleksandar Karadordevic objavio je u Beogradu proklamaciju o ujedinjenju Srba, Hrvata i Slovenaca u istoimenu unitarnu kraljevinu, u kojoj je Crna Gora odlukama tzv. Velike Podgoricke skupstine izgubila nacionalni i drzavni identitet. Prva vlada zajednicke drzave odredila je svog povjerenika Ivana Pavicevica, bivseg srpskog ministra, da primi vlast od crnogorskog Izvrsnog odbora i da predstavlja vladu do, kako je receno, <>.

1918 – Nakon zavrsetka nelegalne Podgoricke skupstine, komandant srpske vrhovne vojne komande Zivojin Misic izdao je komandantu srpskih trupa u Crnoj Gori Dragutinu Milutinovicu naredbu sljedece sadrzine: “Nastavite najenergicnije i svim sredstvima, da se na teritoriji koju je nasa vojska okupirala ugusi svaka agitacija, ma od koga ona dolazila. Za to vam na raspolaganju stoje sva sredstva koja mozete koristiti bez ikakvog prezanja”.

1936 – Umro je italijanski pisac Luidi Pirandelo, dobitnik Nobelove nagrade za knjizevnost 1934, jedan od najznacajnijih dramskih pisaca 20. vijeka. U pocetku nije bio prihvacen, ali je ubrzo stekao opste priznanje i otvorio nove puteve moderne dramaturgije. U svom djelu izrazio je ideje o iluzornosti realnog zivota i realnosti subjektivnih iluzija. Od njegove 44 drame sabrane pod naslovom “Gole maske”, najpoznatije su “Dakomino”, “Henri IV”, “Sest lica traze pisca”.

1971 – U Karadordevu je na sjednici Predsjednistva Saveza komunista Jugoslavije smijenjen dio rukovodstva Saveza komunista Hrvatske – nosilaca politike tzv. masovnog pokreta. Uslijedile su “cistke” u politickim i privrednim vrhovima u Srbiji, Sloveniji i Makedoniji, cime je sprijecen pokusaj politickih i privrednih reformi u SFR Jugoslaviji.

1973 – Umro je izraelski drzavnik David Ben Gurion, voda borbe za stvaranje drzave Izrael i njen prvi premijer.

2005 – Nakon okoncanja visemjesecne privatizacione procedure, Kombinat aluminijuma u Podgorici preuzeo je novi vlasnik – kiparska kompanija “Salomon enterprajzis” ruskog Rusala. Crnogorska Vlada je u ime drzavnih fondova Rusalovoj kompaniji Salomon prodala 65,44 odsto akcija KAP-a za 48 i po miliona eura.

2006 – U Podgorici je pocela dvodnevna medunarodna konferencija o NATO-u i odnosima s javnoscu u organizaciji Centra za medunarodne odnose uz podrsku Ministrastva odbrane Velike Britanije i kraljevske norveske ambasade. Na konferenciji je saopsteno da prema istrazivanju javnog mnjenja ulazak Crne Gore u NATO podrzava svega 36,9 odsto gradana, jer se ta medunarodna vojna asocijacija dozivljava iskljucivo kao vojna, a ne i kao savez zemalja koje dijele iste politicke vrijednosti.

2008 – U organizaciji parlamentarne opozicije (PZP, SNS i SNP), predstavnika NVO sektora, dijela radnika Kombinata aluminijuma i medija, u Podgorici je odrzan okrugli sto o poslovanju i krizi u KAP-u. Zakljuceno je da ta kompanija nakon privatizacije proizvodi gubitke, te da davanje novih subvencija elektricne energije i drugih benefita znaci samo neprofitabilno odrzavanje i troskove na racun drzave, dok je poslovanjem ugrozena zivotna sredina i zdravlje ljudi.

2010 – Ruski premijer Vladimir Putin izjavio je za Televiziju CNN da ce Rusija rasporediti nuklearno oruzje i, kako je rekao, udarne snage ako bude iskljucena iz planova za raketni stit Zapada.

2011 – Evropski parlament odobrio je, velikom vecinom, hrvatsko-evropski ugovor. Nakon objavljivanja rezultata, evropski parlamentarci aplauzom su pozdravili delegaciju Hrvatske pred ulazak te zemlje u Evropsku uniju u junu 2013.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1906 – U Parizu je otvoren bioskop “Omnija Pate”, prva dvorana u svijetu namjenski izgradena za prikazivanje filmova.

1918 – Odlukom danskog parlamenta Island je stekao nezavisnost.

1926 – Na Cetinju je izasao prvi broj lista za satiru, salu i zabavu <>. List je uredivao redakcioni odbor, a odgovorni urednik bio je Jovan Nikolic.

1981 – U najvecoj nesreci u istoriji jugoslovenskog vazduhoplovstva, avion “DC-9 super 80” ljubljanskog “Inex-adria avioprometa” udario je u planinu u blizini Ajacija na Korzici. Poginulo je svih 178 putnika i clanova posade.

1988 – Benazir Buto postala je premijer Pakistana, kao prva zena na celu jedne islamske zemlje.

1991 – Na referendumu u sovjetskoj republici Ukrajini nadmocna vecina biraca izjasnila se za nezavisnost od SSSR-a.

2009 – Zlatnu loptu “Frans fudbala”, najvece individualno priznanje u svijetu sporta, dobio je argentinski reprezemtativac, napadac “Barselone” Lionel Mesi. Mesi je prvi argentinski fudbaler u istoriji koji je dobio “Zlatnu loptu”.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Spajić sjutra odgovara na pitanja poslanika
    on 18/07/2024 at 11:31

    Premijer Milojko Spajić odgovaraće sjutra u Skupštini na pitanja predstavnika poslaničkih klubova, na posebnoj sjednici posvećenoj Premijerskom satu koja će početi u 14 sati.

  • Za šest mjeseci usvojen veliki broj dokumenata koji Crnu Goru približavaju EU
    on 18/07/2024 at 10:45

    Tokom prve polovine 2024. godine, donijet je veliki broj zakonskih i strateških dokumenata kojima se crnogorski propisi u velikoj mjeri približavaju evropskim, kazala je ministarka evropskih poslova Maida Gorčević na današnjoj sjednici Vlade. Kako je saopšteno iz Ministarstva evropskih poslova, Gorčević je kazala da se na taj način ispunjavaju mjerila za zatvaranje pregovaračkih poglavlja, ali što je još važnije, postepeno uvode evropski standardi i unapređuje kvalitet života građana.

  • "Milatoviću Evropa sad 1 i 2 nijesu bili populizam dok je ubjeđivao građane u njihovu održivost"
    on 18/07/2024 at 10:39

    Predsjedniku države Jakovu Milatoviću Evropa sad 1 i 2 nisu bili populizam kada je ubjeđivao građane u njihovu održivost, saopštili su iz Pokreta Evropa sad (PES).

  • Ambasador Nizozemske: Crnoj Gori je mjesto u EU
    on 18/07/2024 at 10:20

    Nerezidentni ambasador Nizozemske u Crnoj Gori Joust Reintjes je kazao da je Crnoj Gori mjesto u Evropskoj uniji i da Nizozemska pruža tehničku i političku podršku Crnoj Gori od samog početka.

  • Milatović i Mišel kopredsjedavajući panela o demokratiji
    on 18/07/2024 at 09:32

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović će zajedno sa predsjednikom Evropskog savjeta Šarlom Mišelom, biti kopredsjedavajući okruglog stola “Odbrana i osiguravanje demokratije” na Samitu Evropske političke zajednice koji se održava u palati Blenhaim, rodnoj kući Vinstona Čerčila, pored Londona.

  • "Crna Gora ne smije ugroziti decenijama izgrađivan penzioni sistem"
    on 18/07/2024 at 08:23

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović poručio je na društvenoj mreži X da Crna Gora ne smije ugroziti decenijama izgrađivan penzioni sistem međugeneracijske solidarnosti.

  • Milatović danas na samitu Evropske političke zajednice
    on 18/07/2024 at 06:54

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović učestvovaće danas na samitu Evropske političke zajednice, koji se održava u palati Blenhaim, rodnoj kući Vinstona Čerčila, pored Londona.

  • "Dogovorom spasiti Budvu od političke destabilizacije"
    on 18/07/2024 at 06:19

    Stranke u Budvi i dalje pokušavaju da dođu do broja od 17 odbornika koliko je potrebno za formiranje vlasti. Liste "Budva Naš Grad" Nikole Jovanovića, "Čist izbor" koju predvodi SDP i "Drugačije" na čijem je čelu URA, uputile su ponudu Demokratama i Evropi Sad da zajedno konstituišu većinu.

  • O razrješenju Kovačevića danas na sjednici SO Nikšić
    on 18/07/2024 at 06:10

    Predsjednik Skupštine Opštine Nikšić Nemanja Vuković zakazao je za danas sjednicu na kojoj će se raspravljati o predlogu za razrješenje predsjednika Opštine Nikšić Marka Kovačevića.

  • Leković: Nema više tender miljenika
    on 17/07/2024 at 18:32

    Novi menadžment MUP-a je obezbijedio nova patrolna vozila, kroz pošten tender, za potrebe Uprave policije i nema više tender miljenika već jednakog odnosa prema svima, poručio je poslanik Demokrata Momčilo Leković.

  • Napadač na Trampa bio sumnjiv Tajnoj službi, ali su ga „izgubili“ u masi
    on 18/07/2024 at 11:25

    Tajna služba je atentatora na Donalda Trampa označila kao "sumnjivog" samo sat vremena prije nego što je pucnjava počela, ali ga je izgubila u gomili, rekli su zvaničnici bezbjednosnih snaga na saslušanju u Kongresu.

  • UŽIVO: Prosječna zarada uskoro 1.000 eura, Fond PIO neće biti ukinut
    on 18/07/2024 at 11:20

    U toku je pres konferencija na kojoj predstavnici Vlade Crne Gore predstavljaju program "Evropa sad 2". Prenos pres konferencije obezbijeđen je na Prvom programu Televizije Crne Gore (TVCG1).

  • SMATSA 13. jula opslužila rekordan broj letova iznad Crne Gore i Srbije
    on 18/07/2024 at 10:57

    Kontrola letjenja Srbije i Crne Gore (SMATSA) u subotu 13. jula opslužila je 4.095 letova u vazdušnom prostoru iznad Srbije i Crne Gore, što predstavlja najveći broj letova ostvaren u jednom danu, od kada se pružaju usluge letjenja na ovim prostorima. Rekordan broj letova zabilježen je tokom prethodna dva vikenda, obavještavaju u Ministarstvu saobraćaja.

  • "Umanjenje doprinosa za penzije imaće razarajuće posledice"
    on 18/07/2024 at 10:16

    Stvari postaju ozbiljne i opasne - umanjenje doprinosa za penzije (PIO fond) će imati razarajuće i dugoročno loše posledice po finansije Crne Gore, saopštio je poslanik Građanskog pokreta URA Miloš Konatar.

  • Za dva i po mjeseca izrečene kazne u iznosu od 928.500 eura
    on 18/07/2024 at 10:00

    Od 1. maja do 16. jula ove godine poreski inspektori izvršili su 1.489 provjera regularnosti poslovanja poreskih obveznika i utvrdili nepravilnosti kod 201 poreskog obveznika, saopšteno je iz Poreske uprave (PU). Po tom osnovu, kako su kazali, izdato je 275 prekršajnih naloga, sa izrečenim novčanim kaznama u iznosu od 928.500 eura.

  • "Spajić doprinio unapređenju standarda višestruko više od onih koji su vladali tri decenije"
    on 18/07/2024 at 08:19

    Nekadašnji ministar finansija i aktuelni premijer, Milojko Spajić, je doprinio unapređenju životnog standarda višestruko više od onih koji su vladali tri decenije, saopštio je generalni sekretar Pokreta Evropa sad (PES), Boris Pejović.

  • Vlada uspješno upravljala dugom, preko 850 miliona stranih investicija
    on 18/07/2024 at 05:50

    Prema podacima Centralne banke Crne Gore (CBCG), direktne strane investicije tokom prošle godine iznosile su 856,9 miliona eura. U izvještaju o Investicionoj klimi koji je juče objavio Stejt Department, naglašava se da vlada efikasno upravljala javnim dugom.

  • Prepoznat doprinos CBCG približavanju Crne Gore EU
    on 17/07/2024 at 18:45

    Crna Gora treba da iskoristi aktuelni zamah politike proširenja i nastavi sa sprovođenjem ključnih reformi u oblastima od strateškog značaja za približavanje Evropskoj uniji (EU), poručili su guvernerka Centralne banke Crne Gore (CBCG) Irena Radović i glavni pregovarač Crne Gore sa EU Predrag Zenović.

  • Karta od Bara do Ankone od 90 do 285 eura
    on 17/07/2024 at 16:31

    Brod AF Mia uspješno je uplovio u barsku luku i od sada će dva puta sedmično ploviti od Ankone do Bara, saopšteno je iz danas iz Vlade Crne Gore. Kako se navodi na sajtu "Barske plovidbe", cijene karata kreću se od 90 do 285 eura po putniku.

  • Pejović: Uskoro program Evropa sad 2
    on 17/07/2024 at 15:05

    Poslanici Skupštine Crne Gore završili su raspravu o izmjenama Zakona u radu i Zakona o putevima. Tokom rasprave poslanik PES-a Boris Pejović najavio je uskoro predstavljanje programa Evropa sad 2.