Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1257. sklopljen je ugovor izmedu Kotora i Dubrovnika o miru i prijateljstu izmedu tih gradova, te da trgovci iz jednog, mogu slobodno djelovati u drugom gradu, bez placanja carina i dazbina, izuzev onih, kakve inace placaju domaci trgovci.

1756 – U Predisu u Bjelicama, odigarala se bitka izmedu crnogorske i turske vojske. Po nalogu sultana Osmana III, novi bosanski vezir Ahmet-pasa trebalo je da potcini Crnu Goru sultanovoj vlasti, da naplati harac, i na Njegusima i u Katunskoj nahiji podigne utvrdenja. Vladika Vasilije napustio je Crnu Goru prije napada, s namjerom da u Becu, ili u Petrogradu izdejstvuje odlaganje turske ofanzive, ali u tome nije uspio. Turci su napali s tri strane: od Grahova, Niksica i Podgorice, i prodrli do Ceva. Crnogorci, bez praha i olova nijesu mogli pruziti znacaniji otpor, ali je zahvaljujuci vezama guvernadura Stanka Radonjica s Bokeljima, jedan Risnjanin prebacio nekoliko hiljada fiseka. Poslije tri sata borbe, turski poraz bio je potpun. U tom sukobu tesko je ranjen turski komandant Osman-pasa.

1800 – Roden je slovenacki pjesnik France Presern, najistaknutija licnost slovenacke knjizevnosti 19. vijeka. Rano se oslobodio uticaja crkve i postao radikalan, “slobodan duh”, kako se onda govorilo. Zavrsio je filozofiju prava, i u Becu je 1828. promovisan za doktora pravnih nauka. Poznavao je glavne evropske knjizevnosti, a pored klasicnih jezika znao je njemacki, francuski, italijanski, engleski i spanski. Mada je dio pjesama ispjevao na njemackom, France Presern je svojim talentom uveo slovenacku knjizevnost u evropsku literaturu, a slovenacku poeziju obogatio novim pjesnickim oblicima – balada, sonet, romansa … Bio je protivnik Ilirskog pokreta i zalagao se za uspostavljanje slovenackog jezika. Poznata djela: “Vodeni duh”, “Oprostaj s mladoscu” i “Sonetni vijenac”.

1883 – Roden je austrijski kompozitor Anton Vebern, jedan od najznacajnijih predstavnika Becke atonalne skole i ekspresionizma u muzici. Stvorio je jezgrovit muzicki jezik prefinjenih nijansi. Za vrijeme nacizma njegova djela su bila zabranjena, a pedesetih godina 20. vijeka postao je uzor generaciji kompozitora koji su u njegovoj muzici nalazili ishodiste za punktualizam i elektronsku muziku.

1905 – Na Cetinju je potpisan ugovor o izrucenju zlocinaca izmedu Knjazevine Crne Gore i Kraljevine Belgije. Dvije vlade su se obavezale da jedna drugoj izruce, uzajamno, osobe okrivljene, optuzene ili osudene za zlocin, ili prestup, ucinjen na zemljistu trazene strane.

1915 – Pod jakim udarom austrougarske vojske, 90 hiljada srpskih vojnika pocelo je odstupanje s Kosova preko Crne Gore u Albaniju i na Krf, kod saveznickih trupa. Komandant vrhovne komande crnogorske vojske srpski pukovnik Petar Pesic naredio je da se glavnina crnogorske vojske angazuje na tom frontu, na kojem se odigrala i Mojkovacka bitka, cime je oslabljena odbrana Lovcenskog fronta, a time i Crne Gore.

1919 – Umro je francuski slikar Pjer Ogist Renoar, jedan od najistaknutijih impresionista i najvecih evropskih slikara 19. vijeka. Iako je vremenski pripadao krugu impresionista, cijelog je zivota ostao po strani vladajucih likovnih teorija. S tim u vezi zabiljezene su njegove rijeci: “Govore da sam slikar-novator, nisam. Ja tek nastavljam ono sto su drugi prije mene mnogo bolje ucinili”. Mislio je prije svega na Vatoa i Vermera. Slikar zivotne topline i ciste likovne radosti, radio je portrete, aktove, kompozicije iz savremenog zivota, mrtvu prirodu i pejzaze, s istancanim osjecanjem za ljudska lica i prefinjen kolorit. U starosti je radio i skulpture, pretezno aktove. Poznata djela: “Mlin u Galeti”, “Zene na kupanju”, “Veslaci” i dr.

1923 – Rodena je grcka operska pjevacica Marija Kalas, jedan od najvecih soprana u istoriji opere. Veliki glasovni raspon i sugestivna gluma doprinijeli su njenoj svjetskoj slavi. Karijeru je zapocela 1947. i s velikim uspjehom je pjevala na najvecim svjetskim operskim scenama uloge dramskog, lirskog i koloraturnog karaktera.

1930 – Roden je francuski reziser Zan-Lik Godar, najznacajniji predstavnik francuskog “novog talasa” koji je filmovima “Do poslednjeg daha” (1959) i “Prezir” (1963) napravio revoluciju u filmskoj istoriji. Bavio se istrazivanjima novih formi revolucionarnog djelovanja putem medija i eksperimentisanja s elektronskom tehnologijom sto ga je 1980. ucinilo poznatim na svjetskoj sceni. Vise puta je nagradivan na festivalima u Berlinu i Veneciji.

1967 – Juznoafricki hirug dr Kristijan Barnard izvrsio je u bolnici “Grote Sur” u Kejptaunu, prvi put u istoriji medicine transplantaciju srca. Pacijent Luis Vaskanski potom je, sa srcem jedne 25-godisnje djevojke nastradale u saobracajnoj nesreci, zivio 18 dana.

2000 – U Cikagu je, u 82. godini, umrla americka pjesnikinja Gvendolin Bruks, koja je usla u istoriju kao prvi crni dobitnik Pulicerove nagrade. Nagradu je dobila 1949. za zbirku pjesama “Eni Alen”.

2004 – Poslije visednevnih masovnih demonstracija, ukrajinski Vrhovni sud proglasio je nevazecim predsjednicke izbore odrzane 21. novembra u toj bivsoj sovjetskoj drzavi izmedu premijera Viktora Janukovica – bliskog Kremlju, i proevropski orjentisanog, opozicionog lidera Viktora Juscenka, i zakazao nove za 26. decembar.

2005 – Francuski film “Skriveno”, austrijskog reditelja Mihaela Hanekea, proglasen je na dodjeli nagrada Akademije evropskog filma u Berlinu najboljim evropskim filmom 2005, dok je nagrada za najbolji neevropski film pripala americkom ostvarenju “Laku noc i srecno”, u reziji Dzordza Klunija.

2006 – Objavljen je testament haskog optuzenika, lidera Srpske radikalne stranke Vojislava Seselja. U politickom i licnom testamentu, Seselj je svim radikalima uputio zahtjev da nikad ne odustanu od cvrste nacionalne ideologije i koncepta “Velike Srbije”. Od svojih pristalica zatrazio je da pomazu srpske partije u Crnoj Gori, okupljene oko Srpske liste, kako bi uspjela da prevlada srpska opcija u Crnoj Gori, i Crna Gora se vrati srpstvu.

2007 – Ministar odbrane Crne Gore Boro Vucinic i americki ambasador u Crnoj Gori Roderik Mur potpisali su u Podgorici Tehnicki sporazum o uklanjanju viska naoruzanja i municije u Crnoj Gori. Sporazumom je predvideno da Vlada Sjedinjenih Americkih Drzava za unistenje oko 1.800 tona naoruzanja i municije u Crnoj Gori izdvoji dva miliona dolara.

2010 – U Podgorici je, u 67. godini, umro ugledni podgoricki advokat, clan Sudskog savjeta Crne Gore Ranko Vukotic. Pravni fakultet zavrsio je u Beogradu 1966, a po povratku u Titograd bio je sudija i predsjednik Opstinskog suda, regionalni pravobranilac samoupravljanja i sudija Vrhovnog suda Crne Gore. Burnih 90-ih angazovano se suprotstavljao populizmu, ratnim razaranjima na prostorima bivse SFRJ i ponistavanju crnogorske suverenisticke ideje. Ucestvovao je u osnivanju Reformskih snaga i Socijaldemokratske partije Crne Gore, kao i nezavisnog nedjeljnika “Monitor”. Bio je clan Upravnog odbora Fonda za humanitarno pravo u Beogradu, koji se zalagao za stvaranje nove humanisticke kulture na prostoru Srbije i Crne Gore.

2011 – Evropski Oskar, odnosno nagrada Evropske filmske akademije urucena je filmu danskog reditelja Larsa fon Trira “Melanholija”, koji je proglasen najboljim ostvarenjem u 2011. Fon Trir je nagradu Evropske filmske akademije osvojio i 1996. za film “Lomeci valove” i 2000. za “Ples u tami”, i postao drugi reditelj u istoriji koji je triput osvojio nagradu. Prvi je bio gotovo zaboravljeni Dani Amelio koji je nagrade Evropske akademije dobio 1990, 1992. i 1994.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1908 – U Carigradu je potpisana konvencija izmedu Crne Gore i Turske o korekciji granica izmedu Vasojevica i Gusinja.

1910 – U Parizu je prvi put prikazana neonska lampa koju je pronasao francuski fizicar Zorz Klod.

2004 – Nakon devetogodisnje misije, medunarodne stabilizacione snage SFOR u Bosni i Hercegovini smijenile su snage Evropske unije EUFOR.

2005 – U Madridu su odrzane demonstracije protiv zahtjeva bogate spanske regije Katalonije za vecom autonomijom.

2009 – Francusko-poljski filmski reditelj Roman Polanski je, uz kauciju od tri miliona eura, pusten iz zatvora u Svajcarskoj i prebacen u kucni pritvor. Polanski je uhapsen po nalogu americkih vlasti zbog seksualnih odnosa s maloljetnicom 1977.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Spajić sjutra odgovara na pitanja poslanika
    on 18/07/2024 at 11:31

    Premijer Milojko Spajić odgovaraće sjutra u Skupštini na pitanja predstavnika poslaničkih klubova, na posebnoj sjednici posvećenoj Premijerskom satu koja će početi u 14 sati.

  • Za šest mjeseci usvojen veliki broj dokumenata koji Crnu Goru približavaju EU
    on 18/07/2024 at 10:45

    Tokom prve polovine 2024. godine, donijet je veliki broj zakonskih i strateških dokumenata kojima se crnogorski propisi u velikoj mjeri približavaju evropskim, kazala je ministarka evropskih poslova Maida Gorčević na današnjoj sjednici Vlade. Kako je saopšteno iz Ministarstva evropskih poslova, Gorčević je kazala da se na taj način ispunjavaju mjerila za zatvaranje pregovaračkih poglavlja, ali što je još važnije, postepeno uvode evropski standardi i unapređuje kvalitet života građana.

  • "Milatoviću Evropa sad 1 i 2 nijesu bili populizam dok je ubjeđivao građane u njihovu održivost"
    on 18/07/2024 at 10:39

    Predsjedniku države Jakovu Milatoviću Evropa sad 1 i 2 nisu bili populizam kada je ubjeđivao građane u njihovu održivost, saopštili su iz Pokreta Evropa sad (PES).

  • Ambasador Nizozemske: Crnoj Gori je mjesto u EU
    on 18/07/2024 at 10:20

    Nerezidentni ambasador Nizozemske u Crnoj Gori Joust Reintjes je kazao da je Crnoj Gori mjesto u Evropskoj uniji i da Nizozemska pruža tehničku i političku podršku Crnoj Gori od samog početka.

  • Milatović i Mišel kopredsjedavajući panela o demokratiji
    on 18/07/2024 at 09:32

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović će zajedno sa predsjednikom Evropskog savjeta Šarlom Mišelom, biti kopredsjedavajući okruglog stola “Odbrana i osiguravanje demokratije” na Samitu Evropske političke zajednice koji se održava u palati Blenhaim, rodnoj kući Vinstona Čerčila, pored Londona.

  • "Crna Gora ne smije ugroziti decenijama izgrađivan penzioni sistem"
    on 18/07/2024 at 08:23

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović poručio je na društvenoj mreži X da Crna Gora ne smije ugroziti decenijama izgrađivan penzioni sistem međugeneracijske solidarnosti.

  • Milatović danas na samitu Evropske političke zajednice
    on 18/07/2024 at 06:54

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović učestvovaće danas na samitu Evropske političke zajednice, koji se održava u palati Blenhaim, rodnoj kući Vinstona Čerčila, pored Londona.

  • "Dogovorom spasiti Budvu od političke destabilizacije"
    on 18/07/2024 at 06:19

    Stranke u Budvi i dalje pokušavaju da dođu do broja od 17 odbornika koliko je potrebno za formiranje vlasti. Liste "Budva Naš Grad" Nikole Jovanovića, "Čist izbor" koju predvodi SDP i "Drugačije" na čijem je čelu URA, uputile su ponudu Demokratama i Evropi Sad da zajedno konstituišu većinu.

  • O razrješenju Kovačevića danas na sjednici SO Nikšić
    on 18/07/2024 at 06:10

    Predsjednik Skupštine Opštine Nikšić Nemanja Vuković zakazao je za danas sjednicu na kojoj će se raspravljati o predlogu za razrješenje predsjednika Opštine Nikšić Marka Kovačevića.

  • Leković: Nema više tender miljenika
    on 17/07/2024 at 18:32

    Novi menadžment MUP-a je obezbijedio nova patrolna vozila, kroz pošten tender, za potrebe Uprave policije i nema više tender miljenika već jednakog odnosa prema svima, poručio je poslanik Demokrata Momčilo Leković.