RASPRAVA

Skupstina je danas pocela raspravu o Predlogu zakona o zavrsnom racunu budzeta Crne Gore za proslu godinu, koju je, prema rijecima poslanika, okarakterisao ekonomski rast od 5,1 odsto, ali i povecanje ukupnog duga.

Generalni direktor Direktorata za drzavni trezor u Ministarstvu finansija, Dragan Darmanovic, kazao je da gotovinski deficit za proslu godinu iznosi 168,9 miliona eura i cini 3,62 odsto bruto domaceg proizvoda (BDP), sto je 67,96 miliona manje u odnosu na 2017.

“Ukoliko se budzetska potrosnja umanji za izdatke za razvojne projekte, ostvaren je gotovinski suficit u iznosu od 152,8 miliona eura ili 3,3 odsto BDP-a, sto ukazuje da se tekuci izdaci finansiraju iz tekucih prihoda cime je ispunjen jedan od glavnih ciljeva definisanih Fiskalnom strategijom”, rekao je Darmanovic tokom rasprave u Skupstini.

Prema njegovim rijecima, suficit tekuceg budzeta za proslu godinu veci je 198,2 odsto u odnosu na 2017, ili nominalno 101,8 miliona eura.

Poslanici su, pored Predloga zakona o zavrsnom racunu budzeta za proslu godinu, razmatrali i Izvjestaj o reviziji Predloga zakona o zavrsnom racunu budzeta Crne Gore za proslu godinu i Godisnji izvjestaj o izvrsenim revizijama i aktivnostima Drzavne revizorske institucije (DRI) od oktobra prosle do oktobra ove godine.

,,Tekuci prihodi sa primicima od povracaja datih kredita i donacija u prosloj godini iznosili su 1,75 milijardi eura, sto je 0,63 odsto manje od planiranog iznosa i cini 37,5 odsto BDP-a”, precizirao je Darmanovic.

Budzetska potrosnja je, kako je naveo, u prosloj godini iznosila 1,91 milijardu eura i 6,2 odsto je veca u odnosu na 2017. godinu, odnosno 0,78 odsto u odnosu na planirani iznos.

Budzetska potrosnja je iznosila 41,06 odsto BDP-a.

Darmanovic je saopstio da su kapitalni izdaci u prosloj godini iznosili oko 390 miliona eura, sto je 0,73 odsto vise od plana budzeta, a 35,8 odsto vise nego 2017.

“Glavni razlog povecanja kapitalnih izdataka je intenziviranje radova na realizaciji prioritetne dionice autoputa Bar-Boljare”, dodao je Darmanovic.

Drzavni dug je, kako je kazao, na kraju prosle godine iznosio 3,15 milijardi eura i iznosio je 67,6 odsto BDP-a.

DRI je dala pozitivno misljenje sa skretanjem paznje na predlog zavrsnog racuna budzeta za proslu godinu i uslovno na pravilnost.

Poslanik Socijaldemokratske partije (SDP), Rasko Konjevic, obrazlozio je da je na skupstinskom Odboru za ekonomiju, finansije i budzet, prilikom glasanja o tom dokumentu, izdvojio misljenje zbog avansnih placanja.

On je rekao da je Nacionalna turisticka organizacija (NTO), prema jednoj kompaniji u Crnoj Gori, u 2017. i prosloj godini imala dva puta avansno placanje od po 3,6 miliona eura.

,,Od ukupno 7,2 miliona koja su avansno placana po ugovoru, dokumentacijom je utvrdeno da je opravdan iznos od 1,2 miliona. Da li to znaci da je neko ukrao sest miliona? Gdje su te pare”, pitao je Konjevic.

On tvrdi da se radi o fiktivnom pravnom poslu, koji ne vrijedi 7,2 miliona.

Predsjednik Senata DRI, Milan Dabovic, kazao je DRI ne krije nista i pokazao ugovor.

,,Ugovor je kao sto vidite ovdje, a avansno placanje je predvideno da se realizuje u periodu od cetiri godine. Ako se ugovor realizuje na cetiri godine ne moze se saldo zatvoriti u drugoj ili prvoj godini. Saldo ostaje sa iznosom novca koji je uplacen i koji se mora pokriti ogovarajucim uslugama”, objasnio je Dabovic.

DRI je u izvjestaju o reviziji zavrsnog racuna posebno tretirala pitanje realizacije avansa koji je nastao kao obligacioni odnos nacionalnog avio-prevoznika Montenegro Airlines (MA) i NTO.

,,Nasa je obaveza kao DRI da pratimo da li se ono sto je uplaceno MA pravda na profesionalan nacin”, rekao je Dabovic.

Poslanik Demokratske partije socijalista (DPS), Predrag Sekulic, kazao je da je 2011. godine BDP iznosio 3,27 milijardi eura, a prosle godine 4,66 milijardi eura.

“Budzet je realizovan na cifri od 2,89 milijardi eura, pri cemu je ostvaren rast od 5,1 odsto. Ovo su dovoljno jaki pokazatelji koji govore o tome da li imamo rast crnogorske ekonomije”, smatra Sekulic.

On je podsjetio da je za socijalna davanja izdvojeno 544,48 miliona eura, sto je skoro petina budzeta.

“Ovo kazem zbog onih koji govore da vodimo neoliberalnu ekonomiju”, dodao je Sekulic.

On je naveo da je za bruto zarade izdvojeno 459,79 miliona eura, a za kapitalne izdatke 390,98 miliona eura.

“Crna Gora je u zadnjih osam godina izdvojila 1,45 milijardi eura za kapitalne izdatke, u sta spadaju putevi, infrastruktura, bolnice i tome slicno”, kazao je Sekulic.

Porez na dodatu vrijednost (PDV) u prosloj godini veci je 62 miliona eura, gdje se moze govoriti kako drzava brine o naplati poreza, kao i da se smanjuje siva ekonomija.

Poslanik Demokratskog fronta (DF), Milutin Dukanovic, kazao je da je budzet planiran na iznos od dvije milijarde eura, a u zavrsnom racunu stoje izdaci od 2,89 milijardi eura, odnosno povecanje od 45 odsto.

“Ukoliko umanjimo rast depozita, imamo izdatke od 2,68 milijardi i veci su 34 odsto. Nadite mi drzavu u kojoj postoji ovoliki promasaj”, naveo je Dukanovic.

Prema njegovim rijecima, koliko je drzava ozbiljna pokazuje podatak da je planirala da se zaduzi 295 miliona eura, a zaduzila se 1,12 milijardi eura.

“Planom budzeta je bilo predvideno da deficit iznosi 116 miliona eura, a primarni 30 miliona eura. A zavrsilo se tako sto deficit iznosi 174 miliona eura ili 50 odsto veci od planiranog, a primarni 77 miliona eura odnosno 150 odsto veci od planiranog”, precizirao je Dukanovic.

On je ocijenio da nije tacna prica da Crna Gora moze sama sebe da finansira, jer DPS vrsi vlast, kojem su vazniji licni interesi, dok gradani moraju da placaju korupciju izvrsne vlasti.

“Gradani su svjedoci da od price o rastu BDP-a nemaju nikakve koristi. BDP se do ove godine povecao dvije milijarde eura, a javni dug preko tri milijarde eura”, rekao je Dukanovic.

Nezavisni poslanik, Nedeljko Rudovic, pitao je predstavnike DRI zasto se u izvjestaju nijesu bavili budzetskom linijom ,,ostalo”.

,,Onda se ispostavi da kod svih drzavnih organa godisnje deset miliona eura ide preko te linije ali se ne zna gdje je taj novac. Zasto se to desava? Zato sto se odluke o trosenju novca iz drzavne kase pod linijom ostalo u najvecem broju slucajeva proglasavaju tajnim”, kazao je Rudovic.

On je rekao da je za pet godina taj iznos 50 miliona eura.

,,Imamo u sudstvu da je pod linijom ostalo potroseno 1,42 hiljade eura, za sta? Za zensku torbu. A za musku torbu 406 eura. Da li je to namjena budzeta, kome sluzi ta torba, da li je ona neophodna za obavljanje posla sudije i ako je neophodna zasto mora da kosta 1,42 hiljade eura”, pitao je Rudovic.

Nezavisni poslanik, Aleksandar Damjanovic, ocijenio je da postoji znacajan pad i politizacija u samoj DRI, a samim tim i pad kritickog odnosa i onoga sto bi trebalo DRI da radi.

,,Nemamo rijeci o tome sta je bilo sa korekcijom zavrsnog racuna od 22,4 miliona eura, na sta se to odnosi, a takode nedostaju detaljniji podaci i o trosenju tekuce rezerve”, kazao je Damjanovic.

On je ocijenio da je prisutna netransparentnost kakve, kako tvrdi, nije bilo ranijih godina.

“Posebno je nije bilo dok je tu bio bivsi predsjednik Senata, Miroslav Ivanisevic”, porucio je Damjanovic.

Poslanik Bonjacke stranke (BS), Ervin Ibrahimovic, ocijenio je da Predlog zakona o zavrsnom racunu budzeta za proslu godinu sadrzi sve oblasti i podatke i u tehnickom smislu je za pohvalu.

“Evidentno je da se broj nepravilnosti smanjuje, ali odredene potrosacke jedinice se ne pridrzavaju u potpunosti preporuka DRI-ja”, rekao je Ibrahimovic.

On smatra da Predlog zakona u najvecem dijelu daje objektivan prikaz primitaka i izdataka na gotovinskoj osnovi, kao i da postoje odredena odstupanja za koja se nada da ce biti svedena na minimum.

“Zabrinjavajuci je rast ukupnog duga Crne Gore, mada treba istaci da se radi o zaduzivanju u funkciji razvoja i refinansiranju postojeceg duga odnosno nije namijenjeno tekucoj potrosnji”, naveo je Ibrahimovic.