Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1443. roden je italijanski svestenik Dulijano dela Rovere, papa Julije II (1503-1513), najveci pokrovitelj umjetnosti medu poglavarima rimokatolicke crkve. Od Mikelandela je narucio izradu fresaka u Sikstinskoj kapeli u Vatikanu, od Bramantea rekonstrukciju crkve Svetog Petra u Vatikanu, a Rafael Santi je oslikao njegove privatne odaje.

1791 – Umro je austrijski kompozitor Volfgang Amadeus Mocart, centralna licnost becke klasike i jedan od najgenijalnijih muzickih stvaralaca. Bio je “cudo od djeteta”: u sestoj godini napisao je prvu kompoziciju, u osmoj sonatu, a u 12. operu “Jednostavna prevara”. Napisao je oko 600 djela, medu kojima su opere, simfonije, kantate, mise, koncerti za klavir, violinu i druge instrumente. Poznata djela: “Figarova zenidba”, “Carobna frula”, “Praska simfonija”, “Simfonija u g-molu”, “Rekvijem”, “Mala nocna muzika”.

1870 – Umro je francuski pisac Aleksandar Dima Otac, koji je napisao blizu trista djela i proslavio se avanturistickim romanima s tematikom iz francuske istorije. Pisao je i komedije i romanticne drame, a ostavio je i memoare. Poznata djela: “Tri musketara”, “Grof od Monte-Hrista”, “Kraljica Margo”. Smatra se zacetnikom feljtonistickog romana.

1893 – Osvjestana je u Bajicama crkva, gradena od 1891. do 1893, trudom mjestana i uz novcanu pomoc knjaza Nikole. Prilikom osvjecenja hrama u prisustvu stranih i domacih politickih predstavnika, Knjaz je odrzao govor u kome je podsjetio na rodacke veze Petrovica i Martinovica, a posebno na veliko junastvo pet brata – pet Martinovica i njihovih potomaka.

1901 – Roden je americki reziser i producent, scenarista i animator Volter Ilajas Dizni, poznat kao Volt Dizni, tvorac crtanog filma. Bio je crtac strip-svesaka i novinskih stripova. Stvorio je zabavni park “Diznilend”, a s bratom Rojem osnovao Produkciju Volta Diznija, danas poznatu kao Kompanija Volt Dizni. Karijeru, tokom koje je dobio 29 Oskara, zapoceo je 1921, a svjetsku slavu stekao je 1928, kada je prikazao prvi film s Mikijem Mausom.

1902 – Na Cetinju je umro Jovo Drec, prvi crnogorski apotekar i jedan od utemeljivaca Cetinjske citaonice. Jovo Drec bio je rodom iz Mostara, a u Crnu Goru je stigao tokom Hercegovackog ustanka.

1926 – Umro je francuski slikar Klod Oskar Mone, najznacajniji predstavnik i jedan od osnivaca impresionizma. Prema njegovoj slici “Impresija, izlazak sunca”, izlozenoj 1874. u Parizu, naziv je dobio cio slikarski pravac, koji ce imati veliki uticaj na razvoj likovnog stvaralastva. Najcesce je slikao pariske motive, ali i okolinu, s posebnim zanimanjem za svjetlosne efekte na vodi. Francuske gotske katedrale cine poseban ciklus u njegovom djelu.

1940 – Umro je ceski violinista i kompozitor Jan Kubelik. Nastupao je na koncertima sirom svijeta od svoje osme godine i stekao slavu violinskog virtuoza, nasljednika Paganinija. Komponovao je sest violinskih koncerata, “Americku simfoniju”, krace violinske kompozicije.

1967 – Umro je srpski helenista Milos Duric, clan Srpske akademije nauka i umjetnosti, predsjednik Srpske knjizevne zadruge i urednik casopisa “Ziva antika”. Objavio je vise od 200 radova iz klasicne knjizevnosti i filozofije. Poznata djela: “Iz helenskih riznica”, “Istorija helenske knjizevnosti”.

1995 – Clanice NATO-a odobrile su upucivanje 60.000 vojnika u Bosnu radi ocuvanja mira postignutog Dejtonskim sporazumom. Najveca operacija Atlantskog saveza od njegovog osnivanja 1949. sprovedena je pod nazivom “Zajednicki poduhvat”.

2005 – U Becu je umro poznati austrijski pisac srpskog porijekla Milo Dor, autor brojnih istorijskih romana, prevodilac i publicista. Milo Dor – pravo ime Milutin Doroslovac, proslavio se romanima “Mrtvaci na odsustvu”, “Nista osim sjecanja”, “Sva moja braca”, “Pucnji iz Sarajeva” i “Bijeli grad”.

2007 – U 79. godini umro je poznati njemacki kompozitor Karlhajnc Stokhauzen, koji je napisao vise od 300 kompozicija klasicne, ali i elektronske muzike. Najpoznatiji po avangardnoj elektronskoj muzici, Stokhauzen je eksperimentisao i koriscenjem matematike da bi stvorio inovativna djela, od kojih su najpoznatija “Elektronske studije”, nastale sredinom 50-ih godina proslog vijeka.

2008 – U Peredelkinu, nadomak Moskve, umro je, u 80. godini, Aleksij II, patrijarh moskovski i cijele Rusije. Aleksij II bio je na celu Ruske pravoslavne crkve 18 godina i nakon sloma komunizma predvodio je veliku vjersku obnovu u Rusiji. Uprkos brojnim poricanjima crkve, nije za zivota uspio da se oslobodi optuzbi pojedinih istoricara koji su tvrdili da je bio povezan sa sovjetskom obavjestajnom sluzbom (KGB-om).

2009 – U Becu je, u 82. godini, umro vajar Alfred Hrdlicka, jedan od najvecih austrijskih umjetnika u 20. vijeku, ljevicar i borac protiv nasilja. Jedno od njegovih djela je spomenik protiv rata i fasizma koji je 1991. postavljen u centru Beca.

2012 – U 105. godini umro je brazilski arhitekta Oskar Nimajer koji je projektovao neke od najpoznatijih gradevin 20. vijeka i koji se smatra ocem brazilske arhitekture. Za glavnog arhitektu ambicioznog projekta izgradnje novog glavnog grada Brazilau amzonskoj dzungli postavljen je 1956. i zahvaljujuci Braziliji postao je jedan od najpoznatijih svjetskih arhitekata. Bio je pionir u upotrebi prednapregnutog betona i osoben po visokim, krivudavim oblicima. Medu njegovim prepoznatljivim zgradama od stakla i svijetlog betona isticu se zgrade UN u Njujorku, sjediste komunisticke stranke u Parizu i katolicka katedrala u Braziliji, za koju je 1988. dobio nagradu “Priker”, koja u arhitekturi ima znacaj Nobelove. Autor je vise od 600 djela sirom svijeta, a napisao je i memoare “Krivine vremena”.

2012 – U 92. godini umro je slavni americki dzez pijanista i kompozitor Dejv Brubek, cije se kompozicije “Take five” i “Blue rondo ala turk” smatraju klasicima tog zanra. Tokom vise od sest decenija duge karijere osvojio je veliki broj nagrada. Brubekov album “Time out” postao je prva dzez ploca, prodata u milionskom tirazu, a on je za doprinos muzickoj umjetnosti dobio zvijezdu na holivudskom Bulevaru slavnih.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1933 – Kongres SAD ratifikovao je amandman 21. Ustava SAD kojim je ukinuta prohibicija, uvedena u januaru 1920. na osnovu 18. ustavnog amandmana.

1934 – Zene su u Turskoj dobile pravo glasa.

1964 – U Crnogorskom narodnom pozoristu premijerno je izvedena tragedija u dva dijela “Maksim Crnojevic”, po tekstu Laze Kostica, u reziji Nikole Vavica. Uloge su tumacili: Petar Vujovic, Zlata Raicevic, Danilo Radulovic, Zdravko Biogradlija, Milos Jeknic i drugi.

2006 – Poglavar Ruske pravoslavne crkve patrijarh Aleksej II, optuzio je Vatikan da vodi, kako je rekao, “izuzetno neprijateljsku politiku” prema Rusiji i bivsim sovjetskim drzavama. Optuzbe zvanicnika Ruske pravoslavne crkve da Vatikan pokusava da preobrati pravoslavne vjernike u katolicanstvo, vatikanski zvanicnici su odbacili, pozivajuci se na podatak da u Rusiji, u kojoj zivi 144 miliona stanovnika, katolicka zajednica ima oko 600 hiljada vjernika.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • "Da li su FBI, DEA i AFP revanšisti prema bivšem režimu?"
    on 17/07/2024 at 16:47

    Iz Demokratske Crne Gore pozdravili su međunarodnu akciju hapšenja osumnjičenih za krijumčarenje 2,5 tona kokaina, na osnovu podataka EUROPOL-a, a uz podršku američkih FBI-a i DEA-e, kao i australijske agencije AFP.

  • O razrješenju Kovačevića sjutra na sjednici SO Nikšić
    on 17/07/2024 at 16:37

    Predsjednik Skupštine Opštine Nikšić Nemanja Vuković zakazao je za sjutra sjednicu na kojoj će se raspravljati o predlogu za razrješenje predsjednika Opštine Niksić Marka Kovačevića.

  • MJU: Nema uslova za raspuštanje SO Berane
    on 17/07/2024 at 16:16

    Ministarstvo javne uprave pokrenulo je postupak upravnog nadzora u Opštini Berane nad primjenom odredbi člana 66 Zakona o lokalnoj samoupravi, kojim je, između ostalog, propisano da se u slučaju prestanka mandata predsjednika Opštine, izbor prvog čovjeka grada izvrši u roku od 30 dana. Iz MJU su za RTCG kazali i da nijesu ispunjeni uslovi za raspuštanje Skupštine Opštine.

  • Milatović sjutra na Samitu Evropske političke zajednice
    on 17/07/2024 at 15:48

    Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović učestvovaće sjutra na Samitu Evropske političke zajednice koji će se održati u palati Blenhaim, rodnoj kući Vinstona Čerčila, pored Londona. Samit će okupiti oko 50 evropskih lidera koji će razgovarati o najvažnijim izazovima sa kojima se Evropa danas suočava- od rata u Ukrajini, do ilegalnih migracija i bezbjednosne saradnje.

  • “Crna Gora i Albanija dijele zajedničku evroatlantsku viziju”
    on 17/07/2024 at 15:35

    Potpredsjednik Vlade za ekonomsku politiku Nik Đeljošaj i ambasadorka Albanije Žaklina Peto, tokom današnjeg sastanka, istakli su odlične bilateralne odnose između Crne Gore i Albanije, te se usaglasili da nastave saradnju u oblastima od zajedničkog interesa, saopštili su iz Vlade Crne Gore.

  • Žalbe "Osmanagića" neosnovane, do sada policiji davali polovna vozila po cijeni novih
    on 17/07/2024 at 13:23

    U Ministarstvu unutrašnjih poslova ističu da je hitni pregovarački postupak za nabavku vozila za Upravu policije bio opravdan i sproveden u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama, te da je konstatovano da su žalbe DOO„Osmanagić“ neosnovane. 

  • Ministar da odgovara za nezakonitu nabavku vozila za policiju
    on 17/07/2024 at 12:53

    Poslanik DPS Nikola Rakočević istakao je da će tražiti odgovornost ministra unutrašnjih poslova u vezi sa, kako je kazao, nezakonitom nabavkom vozila za Upravu policije.

  • "SDP i URA bi jedan dan da nas ruše, a drugi da sa nama prave vlast u Budvi"
    on 17/07/2024 at 12:11

    U Pokretu Evropa sad ističu da su vrlo iznenađeni da SDP i URA koji taj pokret bez ikakvih argumenata, radi jeftinog partijskog interesa, svakodnevno optužuju za razne besmislice, danas upućuju poziv da zajedno sa PES-om sastave vlast u Budvi.

  • Nikolić: Tekst rezolucije o Jasenovcu nije u Službenom listu jer taj dokument ne postoji
    on 17/07/2024 at 11:05

    Tokom skupštinske rasprave o izmjenama Zakona o radu poslanik DPS Andrija Nikolić poručio je da "u škrinji predsjednika Skupštine Crne Gore Andrije Mandića leži usvojeni tekst rezolucije o Jasenovcu koji iz nekog razloga neće da potpiše i proslijedi na objavljivanje u Službenom listu".

  • "Jovanović ne želi dogovor sa nama, priprema teren za DPS"
    on 17/07/2024 at 10:48

    Nosilac liste „Za budućnost Budve – Budva, otvoreni grad“, Mladen Mikijelj ističe da su se nakon izbora u tom gradu vodili istim principima koji su svima dobro poznati, a to je okupljanje svih političkih subjekata koji sebe vide na anti - DPS platformi. Nakon jučerašnje ponude jasno je da Jovanović ne želi dogovor nego priprema teren da napravi vlast sa DPS-om.

  • Karta od Bara do Ankone od 90 do 285 eura
    on 17/07/2024 at 16:31

    Brod AF Mia uspješno je uplovio u barsku luku i od sada će dva puta sedmično ploviti od Ankone do Bara, saopšteno je iz danas iz Vlade Crne Gore. Kako se navodi na sajtu "Barske plovidbe", cijene karata kreću se od 90 eura do 285 eura po putniku.

  • Pejović: Uskoro program Evropa sad 2
    on 17/07/2024 at 15:05

    Poslanici Skupštine Crne Gore završili su raspravu o izmjenama Zakona u radu i Zakona o putevima. Tokom rasprave poslanik PES-a Boris Pejović najavio je uskoro predstavljanje programa Evropa sad 2.

  • Usvojen strateški plan razvoja Tivta do 2029.
    on 17/07/2024 at 13:41

    Na 18. redovnom zasijedanju Skupštine opštine Tivat, većinom odborničkih glasova usvojen je Strateški plan razvoja opštine Tivat do 2029. godine, saopšteno je Opštine Tivat.

  • Razvojna banka velika šansa, novac već postoji i biće preuzet od IRF
    on 17/07/2024 at 13:26

    Poslanik Pokreta Evropa sad (PES) Vasilije Čarapić kazao je na današnjoj pres konferenciji da je Predlog zakona o Razvojnoj banci predat u skupštinsku proceduru, te da se nada da će biti usvojen već tokom ovog mjeseca. Čarapić je naveo i da se osnivanjem ove banke, između ostalog, primarno omogućava podsticajni rast i razvoj privrednih društava.

  • Feribotom od Bara do Ankone za 11 sati
    on 17/07/2024 at 11:30

    Feribot ponovo spaja Crnu Goru i Italiju. Brod AF Mia uspješno je uplovio u barsku luku i od sada će dva puta sedmično ploviti od Ankone do Bara, saopšteno je iz Vlade.

  • Intenzivirati komunikaciju i razmjenu informacija od značaja za privredu
    on 17/07/2024 at 07:45

    Rukovodstvo Poreske uprave (PU) i Asocijacije menadžera Crne Gore (AMM) održali su sastanak i diskutovali o pitanjima od značaja za unapređenje poslovnog ambijenta.

  • Potpisan Memorandum o poslovnoj saradnji na izgradnji autoputa Beograd – Južni Jadran
    on 16/07/2024 at 15:33

    Izvršni direktor "Monteputa" Milan Ljiljanić i v.d. direktora JP Putevi Srbije Zoran Drobnjak, potpisali su Memorandum o poslovnoj saradanji na izgradnji autoputa E-763, Beograd – Južni Jadran, na dionicama Požega – Boljare i Mateševo – Boljare, saopšteno je iz te kompanije. Kako su kazali, potpisivanju memoranduma prethodio je obilazak radova na izgradnji dionice Pakovraće – Požega.

  • Još jedno odgađanje ročišta za Vektra Boku
    on 16/07/2024 at 15:28

    Privredni sud u Podgorici ni danas nije donio odluku da li će Vektra Boka otići po drugi put u stečaj. Ročište je odgođeno na zahtjev Privrednog suda, jer je došlo do smjene privremenog stečajnog upravnika Jovana Lopušine, potvrdio je za RTHN vlasnik Elena grupe, Danilo Matijašević koji je na Montenegroberzi kupio 33 odsto akcijskog kapitala Vektra Boke. Novi datum ročišta još uvijek nije određen.

  • Inspektori izrekli kazni u vrijednosti većoj od 900.000 eura
    on 16/07/2024 at 14:26

    Inspektori Uprave za inspekcijske poslove su u šest primorskih opština tokom prvih 15 dana pojačanog inspekcijskog nadzora izvršili ukupno 1.817 inspekcijskih nadzora tokom kojh je utvrđeno 1.416 nepravilnosti i izrečeno novčanih kazni u ukupnom iznosu od 910.260 eura.

  • "Sve spremno za povećani broj korisnika i veća opterećenja tokom sezone"
    on 16/07/2024 at 14:07

    Elektrodistributivna mreža srpemna je za povećani broj korisnika i veća opterećenja tokom ljetnje turističke sezone, saopšteno je iz Crnogorskog elektrodistributivnog sistema (CEDIS).