Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1737. umro je Antonio Stradivari, italijanski graditelj gudačkih instrumenata, nenadmašnog kvaliteta. Zvuk njegove violine postao je u 19. vijeku klasično mjerilo vrijednosti. Smatra se da je napravio 1.100 instrumenata, od kojih je sačuvano 500 violina, 12 viola i 50 violončela.

1803 – Umro je njemački pisac, istoričar, filozof i protestanski teolog Johan Gotfrid fon Herder, koji je svojim djelom značajno uticao na njemački romantizam, posebno na mladog Getea i književni pokret “Šturm und drang”. U zbirku “Glasovi naroda u pjesmama” uvrstio je i četiri  srpske narodne pjesme  među kojima je “Hasanaginica” u Geteovom prevodu.

1856 – Rođen je engleski fizičar Džosef Džon Tomson, predsjednik Kraljevskog društva u Lodonu, profesor Univerziteta u Kembridžu, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1906. Otkrio je elektron 1897, atomističku strukturu elektriciteta i dao naučni osnov provođenja elektriciteta kroz gasove.

1879 – Rođen je švajcarski slikar njemačkog porijekla, profesor škole Bauhaus u Vajmaru  Paul Kle, prvi koji je u ekspresionističko slikarstvo unio irealni svijet i predstave iz podsvijesti i sna, anticipirajući time nadrealizam. Pripadao je grupi “Plavi jahač”, koju su vodili Vasilij Kandinski i Franc Mark. O svom životu i radu ostavio je svjedočanstvo u knjizi “Pedagoška bilježnica” i dnevniku “Otisci polusna”.

1909 – U dvorcu na Topolici u Baru, knjaz Nikola je primio u posjetu francuskog admirala Pivea, zapovjednika ratne flote koja je tih dana uplovila u barsko pristanište. Bio je to prvi ulazak ratne flote jedne strane države u slobodno barsko pristanište, koje je sporazumom velikh sila bilo otvoreno ratnim brodovima svih zemalja. Istoga dana Knjaz je uputio i pozdravno pismo predsjedniku Francuske Armandu Folijeru, ističući zadovoljstvo što je u prilici da pozdravi slavnu francusku trobojku.

1913 – U Bukureštu je zaključena specijalna uredba između crnogorske poštansko-telegrafske uprave i rumunske poštansko-telegrafske uprave radi regulisanja međusobnih službenih odnosa. Bilo je predviđeno da ugovorne strane održavaju redovnu razmjenu poštanskih pošiljki, koje potiču ili glase na ime njihove zemlje, ili onih koje dolaze i adresirane su na druge zemlje, kojima ugovornice mogu uzajamno služiti kao posrednice. Ta razmjena, bilo je predviđeno ugovorom, mogla se vršiti kopnom i vodom.

1913 – U Šipovu kod Bijelog Polja rođen je pripovijedač, romansijer i pjesnik Ćamil Sijarić. Svojom prozom u literaturu je uveo do tada malo poznate teme iz rodnog Sandžaka. Bio je član Akademije nauka BiH i član Crnogorske akademije nauka i umjetnosti. Poznata djela: zbirke pripovijedaka “Ram Bulja”,”Zelen prsten na vodi”,”Naša snaha i mi momci”,”Priče kod vode”, romani  “Bihorci”,”Kuću kućom čine lastavice”,”Mojkovačka bitka”,”Sablja”,”Konak”.

1913 – Rođen je njemački državnik Vili Brant, popularni gradonačelnik Berlina, kancelar Zapadne Njemačke, lider Socijaldemokratske stranke. Njegova  “istočna politika sporazumijevanja” sa Sovjetskim Savezom i drugim istočnoevropskim zemljama doprinijela je stabilizaciji prilika u Evropi, za šta je 1971. dobio Nobelovu nagradu za mir. Svjetsko javno mnjenje zadivio je 1970. kada je kleknuo pred spomenikom žrtvama nacizma u Varšavi i zamolio za oproštaj u ime njemačkog naroda. Zbog špijunske afere u kojoj je otkriveno da je njegov blizak saradnik istočnonjemački špijun, podnio je ostavku 1974. na mjesto saveznog kancelara.

1916 – Pobjedom Francuza završena je desetomjesečna bitka kod Verdena u Prvom svjetskom ratu, u kojoj su obje strane imale ogromne gubitke – poginulo je 543.000 Francuza i 434.000 Nijemaca.

2001 – U Parizu je, u 75. godini, umro Žilber Beko, jedan od najuspješnijih francuskih pjevača u drugoj polovini 20. vijeka.

2006 – Ministarstvo inostranih poslova Crne Gore saopštilo je da je Vatikan dao agreman za imenovanje Antuna Sbutege za izvanrednog i opunomoćenog ambasadora Crne Gore pri Svetoj stolici. Vatikan i Crna Gora uspostavili su 16. decembra diplomatske odnose na nivou ambasada i Apostolske nuncijature.

2006 – U 95. godini umro je jedan od najpoznatijih svjetskih animatora Džozef Barbera, uz Vilijama Hanu tvorac Toma i Džerija, porodice Kremenko, i mnogih drugih ostvarenja.

2008 – Na zasjedanju Generalne skupštine UN u Njujorku, Crna Gora obavezala se sa još 65 država na poštovanje prava homoseksualaca. To je prvi međunarodni dokument, čiji je Crna Gora potpisnik, koji se eksplicitno odnosi na garantovanje ljudskih prava lezbijkama, gej muškarcima, biseksualnim i transrodnim osobama, iako ni u novom crnogorskom Ustavu, niti u pozitivnom zakonodavstvu nema konkretne odredbe o seksualnim slobodama u Crnoj Gori.

2009 – Skupštinski Odbor za odbranu i bezbjednost podržao je Predlog zakona o vojsci, kojim je potvrđena ustavna nadležnost Skupštine da sprovodi demokratsku i civilnu kontrolu oružanih snaga Crne Gore.

2009 – Šefovi diplomatija Crne Gore i Francuske Milan Roćen i Bernar Kušner potpisali su u Parizu Mapu puta za jačanje odnosa između dvije zemlje. Tim dokumentom formalizovana je podrška Francuske kandidaturi Crne Gore za članstvo u Evropskoj uniji.

2011 – U Pragu je, u 76. godini, umro dramski pisac, disident, lider čehoslovačke „plišane revolucije“ Vaclav Havel, jedan od inicijatora istočnoevropskog prodemokratskog pokreta koji je doveo do pada Berlinskog zida. Postao je slavan nakon što se suprotstavio čehoslovačkom komunističkom režimu, i nakon pada komunizma 1989. postao je prvi predsjednik Čehoslovačke, a potom i lider Češke 2003.  Havelova dramska ostvarenja decenijama su zabranjivana, a nekoliko puta bio je i u zatvoru. Zalagao se za poštovanje ljudskih prava i zaštitu životne sredine, kao i očuvanje moralnih vrijednosti u globalizovanom svijetu. Nekoliko puta nominovan je za Nobelovu nagradu za mir. Havel je među prvima tokom Bosanskog rata tražio od Vašingtona da se bombarduju vojni položaji bosanskih Srba 1995, a podržao je i bombardovanje SR Jugoslavije 1999, uvjeren, kako je izjavljivao, da je to manje zlo od humanitarne katastrofe zbog sukoba srpske policije i vojske i OVK na Kosovu.

2012 – Crnogorskom arhitekti Nikoli Novakoviću, autoru projekta za porodičnu vilu u Stolivu, uručena je treća nagrada u kategoriji održive gradnje na prestižnom međunarodnom takmičenju CEMEX Building Award, održanom početkom decembra u Meksiku. Novaković je nagradu dobio u konkurenciji preko šest stotina projekata iz čitavog svijeta. Pored Novakovića nagradu je dobio i izvođač Drago Danilović,  kao i predstavnik investitora Metju Lejn.

2012 – U Izboru Crnogorskog olimpijskog komiteta, vrhunskih sportista i medija, za najbolje sportiste u Crnoj Gori proglašene su Katarina Bulatović i Bojana Popović, članice rukometne reprezentacije koja je na Olimpijskim igrama u Londonu osvojila srebrnu, a na Evropskom prvenstvu u Beogradu zlatnu medalju. Za najboljeg mladog sportistu proglašen je jedriličar Milivoj Dukić, a za najbolje reprezentacije rukometašice i vaterpolisti, koji su  na Olimpijskim igrama u Londonu bili četvrti, a na prvenstvu Evrope osvojili srebrnu medalju.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1865 – Ratifikacijom 13. ustavnog amandmana, u Sjedinjenim Američkim Državama je ukinuto ropstvo.

1970 – U Italiji je stupio na snagu zakon o razvodu braka, uprkos  protivljenju Rimokatoličke crkve.

2008 – U prostorijama “Nove knjige” na Trgu Republike u Podgorici otvoren je prvi “Zimski salon knjige”.