Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 347. godine rođen je vizantijski car Flavije Teodosije I, nazvan Teodosije Veliki, posljedni vladar jedinstvenog Rimskog carstva. U želji da uspostavi što čvršće državno jedinstvo proglasio je hrišćanstvo državnom religijom i zabranio paganske kultove. Poslije njegove smrti vlast su preuzeli njegovi sinovi, na Zapadu Honorije, a na Istoku Arkadije.

1503 – Rođen je italijanski slikar i bakrorezac Đirolamo Frančesko Marija Macola, poznat kao Parmiđanino, najznačajniji predstavnik manirizma u gornjoj Italiji. Otkrio je nove mogućnosti u tehnici bakropisa. Poznat je kao portretista i slikar fresaka u Parmi, Rimu i Bolonji.

1822 – Petar I Petrović obratio se poslanicom Njegušima, tražeći od njih da poštuju ćesarske uredbe na austrijskoj teritoriji. »Ja vas, i sve ostale Crnogorce uvjeravam, poručio je Sveti Petar Cetinjski, da su prošla ona vremena koja su bila u doba principa mletačkoga i da se svako vara koji misli da i sad može biti onako, kako je bilo. No, danas toga nema i biti ne može, kako i sami vidite, jerbo ćesarsko-kraljevski zakoni, na pravosuđe osnovani carstvuju, koji samovoljnosti mjesta ne daju«.

1870 – Okončan je Krivošijski ustanak koji je izbio zbog odluke austrijskih okupacionih vlasti da uvedu vojnu obavezu za stanovnike toga kraja. Beč je nakon tromjesečnih borbi prihvatio da amnestira učesnike ustanka, oslobodi stanovništvo vojne obaveze, dozvoli slobodno nošenje oružja i nadoknadi materijalnu štetu.

1904 – Donesen je Ustav Svetog sinoda u Knjaževini Crnoj Gori, čiji prvi član ističe autokefaliju Crnogorske mitropolije. Ustav Svetog sinoda sačinio je srpski episkop iz Zadra dr Nikodim Milaš, poznati kanonista i istoričar pravoslavne crkve.

1916 – Sa Cetinja su zbog pada “Lovćena” u austrougarske ruke evakuisani prema Podgorici crnogorski dvor, vlada, vrhovna komanda, saveznička poslanstva, a djelimično i državne ustanove.

1928 – Umro je engleski pisac Tomas Hardi.Važio je za najboljeg pisca svoga vremena, nazivan »posljednjim viktorijancem«, ali je zbog slobodoumnog stava o ljubavi i braku dolazio u sukob s društvenim konvencijama. Poznata djela: »Pod zelenim drvetom«, »Daleko od razuzdane gomile«, »Povratak domoroca«, »Tesa od D’Arbervilovih«.

1966 – Umro je švajcarski skulptor i slikar italijanskog porijekla Alberto Đakometi, čije obimno, raznovrsno i osobeno djelo predstavlja izraz gotovo svih dominantnih strujanja u umjetnosti 20.vijeka. Od 1931. radi nadrealističke prostorne konstrukcije i ekstremno izdužene bronzane ljudske likove. Poznata djela: »Kola«, »Projekat za jedan trg«, »Sedam figura i jedna glava«.

1989 –  Na mitingu ispred Skupštine Crne Gore više desetina hiljada građana zatražilo je  smjenjivanje  crnogorskog državnog i partijskog rukovodstva. U 11 sati i 25 minuta potpredsjednik Skupštine Crne Gore dr Božidar Tadić saopštio je da će Predsjedništvo SR Crne Gore podnijeti Skupštini kolektivnu ostavku. Istoga dana, uveče, održana je vanredna sjednica CK SK Crne Gore na kojoj su ostavke podnijeli predsjednik i članovi Predsjedništva CK SK Crne Gore. Na političku scenu stupila je grupa mladih komunista na čelu s Momirom Bulatovićem.

2008 –  Pozivajući se na ravnopravnost vjerskih zajednica u crnogorskom Ustavu, predstavnici vladajuće koalicije u Crnoj Gori DPS-SDP odbacili su tvrdnje ruskog patrijarha Aleksija II da su vjernici Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori ugroženi.

2010 – U 89. godini umro je francuski filmski autor Erik Romer, jedan od ključnih aktera novog talasa. Romer je tokom 50-godišnje karijere snimio 24 filma, uključujući ciklus “Šest moralnih priča”, koji je obuhvatio filmove “Moja noć kod Mod” i “Klerino koljeno” koji je 1970. nominovan za Oskara za scenario i najbolji strani film. Poznati su i Romerovi filmovi “Paulina na plaži” i “Zeleni zrak”.

2013 – U Herceg Novom je, u 83. godini, umro poznati crnogorski i jugoslovenski novinar, publicista i pisac Miodrag-Mališa Marović. Novinarsko-diplomatsku školu završio je u Beogradu i više od pola vijeka bavio se novinarstvom. Karijeru je započeo u omladinskoj štampi, a potom radio u „Tanjugu“, „Politici“, „Ninu“ i drugim novinskim kućama. Od 1978. živio je i radio u Herceg Novom, pisao za „Pobjedu“, a kraće vrijeme bio je i glavni urednik Radio Herceg Novog. Sarađivao je s nedjeljnikom „Monitor“ i dnevnikom „Vijesti“. Devedesetih se otvoreno suprotstavljao ratnoj politici, kao i osujećivanju i gušenju crnogorske samostalnosti i nezavisnosti. U maju 1990. osnovao je prvu opštinsku organizaciju Saveza reformista Jugoslavije u Crnoj Gori, a nakon raspada tog saveza, osnovao je u junu 1991. i prvu regionalnu političku partiju u Crnoj Gori – Savez reformista Crnogorskog primorja i bio njen predsjednik. Bio je predsjednik inicijativnog odbora za stvaranje jedinstvene Socijaldemokratske partije Crne Gore, čijem je osnivačkom kongresu, u junu 1993, i predsjedavao. Osnivač je ogranka Matice crnogorske u Herceg Novom i njegov prvi predsjednik. Prvi je javno postavio pitanje deportacije Muslimana iz Herceg Novog u maju 1992. i osudio takvu politiku. Objavio je dvanaest publicističkih djela, među kojima se ističu „Sumrak staljinizma“, „Tri izazova staljinizmu“, „Balkanski džoker –Albanija i Albanci“, „Saga o Kučima“, romansirana biografija crnogorskog državnika i političara Veljka Milatovića. Sarađivao je i s Vladimirom Dedijerom u pisanju Titove biografije, a prvi roman „Brđanin“ objavio je 2010.

2014 – Nakon osmogodišnje kome izazvane moždanim udarom, u 85. godini, umro je bivši izraelski premijer Ariel Šaron. U Izraelu smatran ratnim herojem, a u arapskom svijetu zločincem, general Šaron je umnogome doprinio bezbjednosti i izgradnji Izraela. Dugo se zalagao za izgradnju jevrejskih naselja na okupiranim teritorijama, a njegov posljednji čin bio je povlačenje Izraela iz Gaze. Borio se u svim izraelskim ratovima od osnivanja države 1948. i stekao reputaciju neustrašivog vojnika i izvrsnog stratega.  Bio je savjetnik za bezbjednost  Jicaka Rabina i ministar odbrane u vladi Menahema Begina. Jedan od izraelskih sudova primorao ga je na ostavku 1983, proglasivši ga indirektno krivim za organizovanje invazije na Liban 1982. i ubistva stotine Palestinaca u dva izbjeglička kampa u Bejrutu. Bio je ministar spoljnih poslova, a kasnije lider stranke Likud koju je napustio u novembru 2005. Protivnici su ga zvali „bejrutski kasapin“ a pristalice „Arik, kralj Izraela“. Premijer Izraela bio je od 2001. do 2005.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1569 – U Engleskoj je pod patronatom kraljice Elizabete I u katedrali svetog Pavla u Londonu prvi put organizovana lutrija. Prihod je korišćen za obnovu utvrđenja i luka kao i za druge javne radove.

1886 – U Njujorku je počeo prvi šahovski meč za prvaka svijeta između Vilhelma Štajnica i Johana Cukertorta, koji je dobio Štajnic rezultatom 10:5, uz pet remija.

1922 – Prvi pacijent izliječen insulinom od šećerne bolesti postao je 14-godišnji Kanađanin Leonard Tomson.

1946 – Ustavotvorna skupština u Tirani proglasila je Narodnu republiku Albaniju.

2007–  Na vanrednoj skupštini akcionara »Crnagoraputa« jednoglasno je odlučeno da austrijski Štrabag preuzme upravljanje tom kompanijom.

2008 – “Internešenel herald tribjun” objavio je da su se SAD i Njemačka dogovorile da priznaju Kosovo i da su pozvale ostatak Evrope da učine isto kada pokrajina proglasi nezavisnost.

2009 – Nekadašnji potpredsjednik Pokreta za promjene Goran Batrićević objelodanio je da s nekoliko bivših poslanika PZP-a osniva novu političku patriju – Demokratski centar.