Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1377. papa Grgur XI obnovio je papsko sjedište u Rimu i time okončao avinjonsko »zatočeništvo« rimskih papa. Sjedište papa bilo je premješteno u Avinjon (Francuska) 1309. nakon poraza Bonifacija VIII u sukobu s franačkim kraljem Filipom IV Lijepim.

1600 – U Madridu je rođen Pedro Kalderon de la Barka, jedan od najvećih španskih dramatičara. Proslavio se jednočinkama s motivima iz Biblije, a njegova filozofska drama »Život je san« zadržala se do danas na pozorišnim repertoarima.

1706 – Rođen je američki naučnik i političar Bendžamin Frenklin, borac za slobodu čovjeka, učesnik u Američkom ratu za nezavisnost, jedan od tvoraca »Deklaracije o nezavisnosti« i američkog ustava. U nauci je poznat kao izumitelj gromobrana i otkrića toka i karakteristika Golfske struje. Osnovao je prvu javnu biblioteku u Americi, filozofsko društvo Pensilvanije i »Akademiju« koja je prerasla u Pensilvanijski univerzitet.

1863 – Rođen je ruski pozorišni glumac, teatrolog i reditelj Konstantin Sergejevič Stanislavski, osnivač Hudožestvenog teatra u Moskvi 1898. i umjetnički rukovodilac i ideolog tog pozorišta do kraja života 1938. Kao veliki pozorišni inovator imao je značajan uticaj na savremenike.

1880 – Rođen je američki filmski reditelj kanadskog porijekla Mak Senet, jedan od najznačajnijih autora burlesknih komedija u periodu nijemog filma. Promovisao je veliki broj glumaca, među kojima i Čarlija Čaplina.

1893  – Tridesetdvogodišnji oficir norveške armije Henrik Angel krenuo je na putovanje skijama kroz Crnu Goru. O tom putovanju napisao je knjigu »Skijama kroz Crnu Goru«, u kojoj je, između ostalog, izrazio svoju fascinaciju kvalitetom klizališta na Cetinju, te vlikim brojem posjetilaca.

1898 – Ministar prosvjete i crkvenih poslova, vojvoda Simo Popović izdao je naredbu glavnom školskom nadzorniku o otvaranju školskih knjižnica u Crnoj Gori koje će, kako je istaknuto, služiti učiteljima, đacima i mještanima. Nabavka knjiga za školske knjižnice bila je obaveza glavnog školskog nadzorništva.

1916 – Kralj Nikola uputio je posredstvom ministra pravde Marka Radulovića poziv Bjelopavlićima da s njim krenu na Carev Laz, da tu suzbiju neprijatelja, ili da izginu. Bila je to jedna od ideja, nastala u opštoj konfuziji u kojoj se našla Crna Gora nakon završnih udara Austrougarske u ofanzivi na Crnu Goru.

1942 – Rođen je američki bokser Kasijus Klej, poznat kao Muhamed Ali, prvi bokser teške kategorije u svijetu koji je tri puta osvajao titulu prvaka svijeta u toj kategoriji.

2008 – Crnogorska Vlada usvojila je Predlog zakona o tajnosti podataka kojim je predviđeno ukidanje državne, vojne, profesionalne i službene tajne, kao i stepena tajnosti »državna tajna«, »strogo povjerljivo« i »povjerljivo«. Predlogom zakona predviđena su tri stepena tajnosti-strogo tajno, povjerljivo i interno, dok će ministri unutrašnjih poslova, direktori Agencije za nacionalnu bezbjednost i Uprave policije i predsjednici vlade i države imati mogućnost da procjenjuju stepen tajnosti.

2010 – U 73. godini umro je američki profesor književnosti i scenarista Erik Sigal, koji se proslavio romanom “Ljubavna priča”, po kojoj je 1970. snimljen filmski hit u kojem su igrali Rajan 0′ Nil i Ali Mekgrou.

2012 – Umjetnici širom svijeta obilježili su milion i 49. rođendan umjetnosti. Specijalnim programima, koji su emitovani posredstvom mreže radio-stanica okupljenih oko Evropske radio-difuzne unije (EBU) i Ars akustika grupe obilježen je rođendan umjetnosti, koji se slavi od 1963, kada je francuski umjetnik Rober Filu objelodanio da je umjetnost rođena prije milion godina, kada je, kako je stajalo u proglasu, »neko bacio sunđer u kofu vode«. Filu je deset godina kasnije proslavio milion i deseti rođendan umjetnosti u novoj galeriji u Ahenu i predložio zvanično obilježavanje tog praznika. U znak sjećanja na Filuov koncept »Vječne mreže«, pojedini umjetnici su poslije njegove smrti 1987. počeli da proslavljaju rođendan umjetnosti mejl artom, porukama preko faksa ili niskobudžetnim TV snimcima, a događaj je vremenom počeo da dobija globalni karakter.

2014 – Američki predsjednik Barak Obama objavio je dugo očekivane reforme izazvane otkrićem tajnih dokumenata Edvarda Snoudena u britanskom Gardijanu 5.juna 2013. Reforme se odnose na zabranu prisluškivanja lidera bliskih prijatelja i saveznika i obuzdavanje ogromnog prikupljanja telefonskih podataka Amerikanaca. Analitičari smatraju da je cilj reformi između ostalog i da se izglade odnosi s Njemačkom nakon pojavljivanja izvješaja da je Nacionalna agencija prisluškivala mobilni telefon njemačke kancelarke Angele Merkel. Jedna od najvećih promjena u odnosu na raniju praksu jeste način na koji vlada upravlja telefonskim listama miliona telefonskih poziva Amerikanaca. Obama je kazao da će obavještajnim agencijama biti potrebna dozvola tajnog suda da bi pristupile bazi podataka o milionima telefonskih razgovora, osim u hitnim slučajevima. Određeni analitičari Obamine reforme ocijenili su napretkom, a drugi – da ne doprinose mnogo zaštiti pojedinaca.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:                                                                        

1773 – Engleski moreplovac Džejms Kuk, brodom »Rezolušn«, prvi je prešao Antarktički krug.

1874 – Umrla su braća Čang i Eng, blizanci srasli lijevom, odnosno desnom stranom grudnog koša. Rođeni su u Sijamu (Tajland) i od njih potiče naziv sijamski blizanci.

1901 – Bugarsko knjaževstvo odlikovalo je ordenom Svetog Aleksandra Mitrofana Bana, mitropolita Crnogorske pravoslavne crkve.

1997 – U Dablinu je sud proglasio prvi razvod braka u istoriji Irske, na osnovu zakona odobrenog na referendumu, čemu se žestoko protivila Rimokatolička crkva.

2007 – Crnogorska nacionalna zajednica (CNZ) iz Beograda pozvala je građane crnogorske nacionalnosti koji žive u Srbiji da na tamošnjim parlamentarnim izborima 21. januara daju glas koaliciji Liberalno demokratske partije Čedomira Jovanovića.

2007 – Njemačka kancelarka Angela Merkel upozorila je poslanike Evropskog parlamenta na zasjedanju u Strazburu da bi Evropska unija ukoliko ne prevaziđe blokadu u koju je dospjela zbog neusvajanja evropskog ustava, mogla napraviti, kako je rekla, istorijsku grešku. Do zastoja u procesu usvajanja evropskog ustava došlo je 2005. kada na referendumima u Holandiji i Francuskoj nije izglasan. Angela Merkel takođe je upozorila  da  stabilnost Zapadnog Balkana nije moguće obezbijediti ako zemlje tog regiona ne budu imale evropsku perspektivu, što je, kako je ocijenila, u interesu Evropske unije.

2008 – U Podgorici je osnovano taksi udruženje »Ledi«, čija su vozila rezervisana isključivo za žene i djecu, prvo takvo udruženje na Balkanu.