Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1901. u Herceg Novom je umro Marko Miljanov Popović, znameniti crnogorski junak, vojskovođa, vojvoda i pisac. Rođen je na Medunu 1833. Rano se latio puške i istakao se ratnom hrabrošću i vještinom, posebno tokom pohoda Omer-paše Latasa na Crnu Goru. Od 1855. bio je u službi knjaza Danila, potom perjanik kralja Nikole. Godine 1874. imenovan je za senatora, a nakon oslobođenja Podgorice 1879. za njenog guvernera. Bio je jedan od zagovornika ograničenja vlasti kralja Nikole, zbog čega je došao u sukob s crnogorskim suverenom. Dao je ostavke na sve državne funkcije i nastavio život u samoizolaciji. Iako je prilično kasno počeo da piše, Marko Miljanov je ostavio značajna djela. Najpoznatija su: »Primjeri čojstva i junaštva«, »Pleme Kuči« i »Život i običaji Arbanasa«.

1963 – U Rimu je umro Pero Poček, najznačajnije ime s početka savremenog crnogorskog slikarstva. Bio je među najdarovitijim mladićima koje je crnogorski Dvor poslao na umjetničke škole. Pero Poček je predstavljao oličenje težnji Crne Gore toga vremena – da u kulturi i umjetnosti uhvati korak sa savremenim svijetom.

Ostali datumi: 1594. umro je italijanski kompozitor Đovani Pjerluiđi da Palestrina, jedan od najznačajnijih predstavnika polifone renesansne muzike. Komponovao je više od 100 misa i oko 250 duhovnih i svjetovnih moteta, madrigale.

1709 – Škotski mornar Aleksander Selkirk izbavljen je s pustog pacifičkog ostrva na koje je 1704. prispio poslije brodoloma. Njegova priča inspirisala je Danijela Defoa da napiše roman »Robinson Kruso«.

1808 – Napoleonove trupe okupirale su Rim nakon što je papa Pije VII odbio da prizna Napuljsko kraljevstvo pod francuskom vlašću i da se pridruži alijansi protiv Velike Britanije. Napoleon je potom 1809. odveo papu u zatočeništvo u Fontenblo. Papska država restaurisana je poslije Napoleonovog pada 1814.

1871 – Rođen je Savo Vuletić, prosvjetni radnik, publicista i političar. Bio je jedan od članova uprave Cetinjske čitaonice, ministar u vladi Kraljevine Crne Gore i jedan od prvaka umjerenije i blaže struje u Crnogorskoj federalističkoj stranci. Umro je 1945.

1876 – Oko dvije stotine vasojevićkih ustanika, pod komandom Panta Pešića, u cjelodnevnoj borbi, odbranilo je od turske vojske manastir Đurđevi stupovi kod Berana.

1907 – Umro je ruski hemičar Dmitrij Ivanovič Mendeljejev, jedan od najistaknutijih naučnika svoga vremena, pronalazač periodičnog sistema hemijskih elemenata 1869. prema kome svojstva hemijskih elemenata zavise od njihove atomske težine.

1916 – Naredbom austrougarske vrhovne komande, na Cetinju je uspostavljena komanda austrougarskih posadnih trupa u Crnoj Gori. Za komndanta je imenovan Filip Braun, a za načelnika štaba major Gustav Hupke, bivši austrougarski vojni ataše na Cetinju.

1924 – Umro je srpski pisac Aleksa Šantić, autor antologijskih pjesama »Ostajte ovdje«, »Emina«, »Veče na školju«. Pripadao je mostarskom krugu oko književnog lista »Zora«, koji je pokrenuo s Jovanom Dučićem i Svetozarom Ćorovićem.

1943 – Kod Staljingrada (Volgograd) sovjetska Crvena armija poslije šestomjesečnih borbi prisilila je njemačku Šestu armiju na kapitulaciju. Time je završena jedna od ključnih bitaka u Drugom svjetskom ratu. U Volgogradu, koji je od 1925. do 1961. nosio ime Staljingrad, 2. februara 2013. obilježena je 70-godišnjica bitke koja je preokrenula tok Drugog svjetskog rata i u kojoj je stradalo oko dva miliona ljudi. Obraćajući se tom prilikom veteranima, predsjednik Rusije Vladimir Putin kazao je da je Staljingradska bitka »jedan od najvećih primjera svjetskog heroizma«.

1970 – U 97. godini umro je engleski filozof, matematičar i pisac Bertrand Rasel, jedan od rodonačelnika analitičke filozofije, osnivač i predsjednik Međunarodnog suda za  utvrđivanje ratnih zločina u Vijetnamskom ratu. Bio je angažovan u borbi za mir i razoružanje zbog čega je dva puta hapšen. Dobitnik je Nobelove nagrade za književnost 1950.

1996 – Umro je američki filmski glumac i igrač Džin Keli, zvijezda holivudskih mjuzikla, od kojih najpoznatiji: »Amerikanac u Parizu« i »Ples na kiši«.      

2007 – Izaslanik Ujedinjenih nacija Marti Ahtisari predstavio je u Prištini plan za Kosovo, koji su kosovski Albanci pozdravili, a Srbija odbacila. Prema tom planu Kosovo je imalo pravo da sklapa međunarodne ugovore i da zatraži članstvo u međunarodnim organizacijama; da uspostavi  sopstvene nacionalne simbole, uključujući zastavu i himnu, kao i tzv. lake oružane snage i kontrolu svojih granica,  dok su kao zvanični jezici bili predviđeni albanski i srpski. Srpskom i drugom nealbanskom stanovništvu plan je  pružao široka prava i zažtitne mehanizme, uključujući garantovana mjesta u parlamentu i vladi, policiji i javnoj upravi, a opštinama u kojima preovladavaju Srbi  široku samoupravu i pravo na transparentnu finansijsku podršku Beograda. Za vjerske objekte Srpske pravoslavne crkve na Kosovu, Ahtisarijev plan predviđao je stvaranje posebnih zona zaštite i poreske olakšice za crkvu.       

2007 –  Svjetski naučnici  upozorili su da je za globalno zagrijavanje kriv ljudski faktor i podstakli pozive na hitne akcije svjetskih vlada na čelu s vladom Sjedinjenih Američkih Država u cilju sprečavanja velike i nepopravljive štete od rastućih temperatura. Naučnici su istakli  da treba učiniti daleko više nego dosad u smanjenju emisije gasova koji proizvode efekat staklene bašte, a koji nastaju sagorijevanjem fosilnog goriva u termoelektranama, fabrikama i automobilima. U novom izvještaju panela Ujedinjenih Nacija o klimatskim promjenama, navedeno je da će usljed globalnog zagrijavanja nivo mora do 2100. najvjerovatnije porasti između 18 i 59 santimetara i da će doći do znatnog otapanja glečera na Grenlandu i Antarktiku.

2008 – Škole u Berllinu odlučile su da u nastavu uključe strip o nacizmu zato što mladi, kako je ocijenjeno, nedovoljno poznaju svoju nacionalnu istoriju. Strip „Pretraga“, u izdanju Centra „Ana Frank“, sa sjedištem u Holandiji, obuhvatio je period uspona Adolfa Hitlera i srljanje nacističke Njemačke u varvarstvo.

2010 – U Ministarstvu odbrane Crne Gore priređen je ispraćaj za kapetana Ivicu Samardžića i poručnika fregate Radosava Nikolića, prve crnogorske oficire u mirovnoj misiji u Avganistanu.

2011 – Evropski pokret u Srbiji ogradio se od stavova iz publikacije „Spoljna politika Srbije – strategija i dokumenti“, u izdanju Pokreta, u kojoj se negira crnogorski nacionalni identitet. U publikaciji je, između ostalog,  napisano da Crna Gora za Srbiju nije i ne može biti samo najnoviji, kako je kazano, susjed; te da je Crna Gora imala srpski etnički karakter i da je zato Srbija dužna da se bori za punu zaštitu nacionalnih prava stanovnika te republike koji se deklarišu kao Srbi. Predsjednik Evropskog pokreta u Srbiji, bivši ugledni diplomata nekadašnje SFR Jugoslavije, Živorad Kovačević objavio je, tim povodom, otvoreno pismo šefu crnogorskog parlamenta Ranku Krivokapiću u kojem je saopštio da dokument „Spoljna politika Srbije – strategija i dokumenti“ ne odražava u cjelosti stavove Evropskog pokreta.

2014 – U Njujorku je, u 46. godini, od posljedica predoziranja narkoticima umro američki glumac, oskarovac Filip Simor Hofman. Važio je za jednog od najpouzdanijih i najprepoznatljivijih holivudskih karakternih glumaca. Pored glume bavio se i režijom, a Oskara za najbolju mušku ulogu u filmu „Kapote“ dobio je 2005. U filmu je glumio slavnog američkog pisca Trumana Kapotija. Od brojnih filmova u kojima je glumio poznati su „Miris žene“, „Kralj pornića“, „Veliki Lebovski“, „Magnolija“, „Talentovani gospodin Ripli“ i drugi. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1536 – Španski istraživač Pedro de Mendosa osnovao je na ušću rijeke La Plata grad Buenos Ajres, glavni grad Argentine od 1880.

1986 – U kneževini Lihtenštajn žene su prvi put glasale na parlamentarnim izborima.

2006 – Na putu iz Saudijske Arabije za Egipat potonuo je egipatski brod “Al Salam 98” sa 1.315 putnika i 105 članova posade. U nesreći su stradale 972 osobe.

2008 – Hiljade ljudi protestovalo je u Ankari protiv plana turske vlade  da dozvoli studentkinjama da na univerzitetima nose muslimansku maramu, što je shvaćeno kao uvođenje radikalnijeg oblika islama.

2009 – Počeo je da radi prvi privatni penzioni fond u Crnoj Gori „Penzija plus“, kojim upravlja Atlas grupacija biznismena Duška Kneževića.

2009 – Libijski lider Moamer el Gadafi, izabran je za predsjedavajućeg Afričke unije. Gadafi je godinama zagovarao projekat jedinstvene afričke vlade, kao jedini način da se afričke zemlje izbore sa siromaštvom i riješe konflikte bez miješanja Zapada.