BUDŽET EU

Zemlje koje najviše daju u budžet Evropske unije (EU) blokirale su napredak na specijalnom samitu EU o budžetu i ističu da neće da daju više novca za naredni dugoročni paket potrošnje vrijedan oko 1.000 milijardi eura.

Takozvana štedljiva četvorka – Austrija, Danska, Holandija i Švedska, smatraju da budžet EU za 2021-2027, iz koga će se finansirati i ambiciozni ciljevi u borbi protiv klimatskih promjena i politike digitalne ekonomije, treba da bude na nivou jedan odsto bruto nacionalnog dohotka (BND) 27 članica bloka.

Predsjednik Evropskog savjeta Šarl Mišel, koji je noćas razgovarao sa liderima i pokušavao da dođe do kompromisa, predstavio je nacrt budžeta od 1,074 odsto BND.

Evropski parlament želi ambiciozniji budžet, od 1,3 odsto BND, a Evropska komisija od 1,11 odsto BND.

“Mogu da razumijem da ste premijer zemlje u kojoj ima siromašnih regiona, infrastrukture, mogu to da razumijem… ali, kada je riječ o procentima, ne popuštam”, rekla je danas novinarima u Briselu danska premijerka Mete Frederiksen.

Na pitanje da li zastoj može da se prevaziđe, Frederiksen je rekla da ne misli da to može da se desi.

“Spremna sam da ostanem i spremna sam da ostanem cijeli vikend. Ali ne mislim da ćemo postići sporazum”, kazala je danska premijerka i dodala da će biti potreban još jedan samit, vjerovatno početkom marta.

Po pitanju novog višegodišnjeg budžeta, “Štedljiva četvorka”, koja ima podršku Njemačke, udružila se protiv “Prijatelja kohezije”, grupe članica uglavnom iz centralne i istočne Evrope koja želi kontinuirani priliv kohezionih fondova, odnosno novca za pomoć u razvoju siromašnijih regiona.

Poslije bilateralnih razgovora noćas sa Mišelom i u malim grupama, lideri EU nastavljaju razgovore danas.

Agencija AP navodi da je glavno pitanje zapravo da li su lideri spremni da usmjere novac tamo kuda idu ambicije evropske politike.

Oni istovremeno ne mogu da dopuste da im domaća javnost stekne utisak da se razbacuju novcem poreskih obveznika u vrijeme ograničenog ekonomskog rasta.

Sa izlaskom Britanije iz bloka, lideri žele da pokažu da Evropa i dalje može da ide napred, iako im je Bregzit ostavio “rupu” u budžetu od oko 75 milijardi eura tokom sedmogodišnjeg perioda.

Ipak, to nije ogromna suma za najveći svjetski trgovinski blok. Čak i 1.000 milijardi eura čini, ustvari, samo oko jedan procenat ukupnog BND 27 članica. Članice, kako navodi AP, za budžet EU ne daju ni cijeli procenat svog BND jer se budžet puni i iz carinskih prihoda i kazni koje utvrdi Komisija, na primjer u antimonopolskim slučajevima.