Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1581. engleska kraljica Elizabeta I proglasila je za viteza Frensisa Drejka, gusara, potom admirala – prvog Engleza koji je oplovio svijet.

1617 – Umro je škotski matematičar Džon Neper koji je pronašao i sastavio logaritamske tablice i dao uputstvo o njihovom sastavljanju.

1744 – U  Veneciju je s crnogorskom delegacijom otputovao vladika Vasilije, na pregovore o normalizaciji odnosa sa susjedima i o rješavanju spornih pitanja. Na taj put vladika Vasilije krenuo je  u odsustvu vladike Save (čiji je bio koađutor) i bez njegove saglasnosti, ali je uspješna posjeta, tada još arhimandrita Vasilija, učinila da se vladika Sava ubrzo dobrovoljno povuče s državnog i crkvenog trona i ustupi mjesto Vasiliju.

1765 – U Petrogradu je umro Mihail Vasiljevič Lomonosov, ruski naučnik, pjesnik i akademik, enciklopedista svjetskog glasa. Autor je prve ruske gramatike i osnivač Moskovskog univerziteta 1755, koji  i danas nosi njegovo ime.

1770 – Skadarski vezir Mehmed paša Bušatlija ubio je na prevaru crnogorskog vojvodu Iliju Drekalovića i njegova dva pratioca. Drekalović je sredinom 18. vijeka u Kučima više puta organizovao borbe protiv Turaka, a u Skadar je domamljen na pregovore o oslobađanju talaca.

1825 – U Novom Sadu je rođen srpski naučnik i filolog Đura Daničić. Podržavao je Vuka Karadžića u borbi za reformu srpskog jezika i pravopisa. Bio je sekretar Jugoslovenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, gdje je 1880. pokrenuo izradu «Rečnika hrvatskog ili srpskog jezika». S latinskog je preveo Stari zavjet.

1860 – U Beogradu je rođen Vojislav Ilić, pjesnik koji se smatra osnivačem moderne poezije u srpskoj književnosti i tvorcem verističkog izraza. Poznata djela: «Zimska idila», «Jesen», «Ja ništa više ne vjerujem», «Tamara», «Istok».

1922 – Snimljen je u Italiji i prikazan u Rimu prvi dugometražni igrani film s crnogorskom tematikom: “Vaskrsenja ne biva bez smrti”. Film je snimljen u produkciji “Sangro filma” u Rimu, po scenariju Vladimira Đ. Popovića. Iako ga je gledala publika u Španiji, Francuskoj, Australiji i Egiptu, film nikada  nije prikazan u Kraljevini Jugoslaviji zbog sadržaja koji je pokazivao zasluge i borbe Crnogoraca u Prvom svjetskom ratu, kao i nepravde koje su saveznici nanijeli Crnoj Gori i dinastiji Petrović poslije rata.

1936 – Ubijen je u studentskim protestima na Beogradskom univerzitetu crnogorski student Žarko Marinović. To ubistvo izvršeno  od strane režima, ubrzalo je u Crnoj Gori takozvane belvederske događaje.

1958 – Izvedena je prva crnogorska salonska drama “Ukradeno proljeće”, tekst Sretena Perovića, u režiji Ilije Nikolića Dode. Dramu, za koju je muziku komponovao Cvjetko Ivanović, a scenografiju uradio slikar Vojislav Žižić, izveo je ansambl Narodnog pozorišta u Titogradu (današnja Podgorica). Uloge su tumačili: Ana Nikolić – Kačanik, Dušanka Rajčić, Marko Martinović, Petar Perišić, Danilo Radulović i drugi. “Ukradeno proljeće” je prvo književno ogledanje u dramskom žanru dvadesetpetogodišnjeg, već afirmisanog pjesnika Sretena Perovića, koje je od publike i kritike propraćeno pohvalama. O dramskom prvijencu mladog Perovića pisali su književnici i književni kritičari Sreten Asanović, Radoslav Rotković, Božo Bulatović, Milorad Stojović… “Rijetko je kad na našoj pozornici postignuta tako harmonična stilizacija režije, scenografije i muzike na jednoj, i teksta na drugoj strani”, zapisao je književni kritičar Milorad Stojović o Perovićevoj, kako je kazao “pozorišnoj lirskoj poemi”, odnosno univerzalnoj “odi ljubavi”, kako je “Ukradeno proljeće” imenovao Sreten Asanović. Poznati crnogorski književnik, jedan od najstarijih teatrologa, kulturolog i prevodilac, akademik Sreten Perović nije samo autor prve crnogorske salonske drame i brojnih knjiga poezije, već se više od šest i po decenija kontinuirano bavi kritikom i istorijom teatra u Crnoj Gori. O Perovićevom predanom praćenju pozorišnog stvaranja i razvoja u Crnoj Gori, ali i u regionu, svjedoči uz ostala ostvarenja i njegova dvotomna knjiga “Darovi scene” (1986).

1968 – U Memfisu, u američkoj saveznoj državi Tenesi, ubijen je Martin Luter King, borac za građanska prava i mir. U borbi za ravnopravnost crnaca u Sjedinjenim Američkim Državama služio se Gandijevim metodama nenasilja i građanske neposlušnosti. Dobitnik je Nobelove nagrade za mir 1946. godine.

1969 – U Hjustonu, američka država Teksas, izvršena je prva operacija ugrađivanja vještačkog srca u ljudski organizam. Prvi pacijent s ugrađenim vještačkim srcem živio je samo četiri dana.

2007 – Ambasadorka Crne Gore u Francuskoj Milica Pejanović- Đurišić predala je akreditivna pisma generalnom direktoru UNESCO-a Koićiru Macuri, čime je zvanično ustanovljena Stalna misija Crne Gore pri toj organizaciji.

2008 – Posljednjeg dana Samita sjevernoatlantskog saveza u Bukureštu, lideri zemalja članica NATO-a pozdravili su u zajedničkoj Deklaraciji, kako je kazano, “ambiciozne i suštinske” napore Crne Gore u evroatlantskim integracijama, uz ocjenu da je postignut značajan napredak na tom putu. Nakon završetka NATO Samita, na kojem su Hrvatska i Albanija pozvane u Savez, predsjednik SAD Džordž Buš doputovao je u posjetu Hrvatskoj.

2009 – Na Samitu šefova država i vlada, članica NATO-a u Strazburu pozdravljen je napredak Crne Gore u brojnim oblastima od značaja za evroatlantske integracije.

2012 – Grčki penzioner, bivši farmaceut, izvršio je samoubistvo ispred parlamenta u Atini jer, kako je kazao u oproštajnoj poruci, nije htio da kopa po smeću tražeći hranu. Mjere koje su od početka dužničke krize krajem 2009. nametnuli međunarodni kreditori Grčkoj u zamjenu za zajmove, doprinijele su porastu stope kriminaliteta u toj zemlji za 125 procenata, dok se broj beskućnika povećao za 30 odsto.

2014 – Američki kongresmeni  Eliot El Angel i Majkl Tarner zatražili su u ime demokrata i republikanaca od američkog državnog sekretara Džona Kerija da podrži zahtjev Crne Gore i Makedonije da dobiju poziv za članstvo u NATO na samitu u Velsu. Četrdeset kongresmena pismom je zatražilo da SAD podrže i primjenu akcionog  plana za članstvo Bosne i Hercegovine i akcioni plan za članstvo Gruzije, kao i da Kosovo postane partner programa za mir.

2014 – Predsjednik Vlade Crne Gore Milo Đukanović organizovao  je sastanak s grupom crnogorskih intelektualaca i javnih ličnosti na kojem su razmijenjena mišljenja o strateškim pravcima daljeg razvoja Crne Gore, „posebno u kontekstu  njenog državnog, nacionalnog, ekonomskog, i kulturnog identiteta“. Za razliku od ranijih okupljanja, sastanku nije prisustvovao predsjednik parlamenta i lider SDP-a Ranko Krivokapić. 

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

2008 – Crna Gora i Ujedinjeni Arapski Emirati uspostavili su diplomatske odnose na ambasadorskom nivou.

2010 – Prvi put je u novijoj istoriji promijenjen ritual papske uskršnje mise kada se prije pape vjernicima obratio uticajni kardinal Anđelo Sodan.

2010 – Rukometašice Crne Gore savladale su reprezentaciju Slovačke 32:27 i prvi put izborile plasman na Evropsko prvenstvo.

2011 – U Šapcu je uhapšen ratni gradonačelnik Trebinja Božidar Vučurević, optužen od strane Hrvatske za ratne zločine u Dubrovniku.