Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 2006. godine održan je u  Crnoj Gori referendum o njenom državno-pravnom statusu. Na pitanje: „Želite li da Republika Crna Gora bude nezavisna država sa punim međunarodno-pravnim subjektivitetom“, imalo je pravo da odgovori, sa Da ili Ne,  484.718 građana, na 1.120 glasačkih mjesta, u dvadeset jednoj crnogorskoj opštini. Na referendumu je, od 8 do 21 sat,  glasalo 419.240 građana, odnosno 86,5 odsto ukupno upisanih birača. Od tog broja 230.661 građanin, ili 55,5 odsto od broja važećih glasova, odgovorilo je sa Da, a 185 hiljada i 2 građanina, odnosno 44,5 odsto, sa Ne. Tako je od Evropske unije nametnuti uslov – da 55 odsto od broja izašlih birača glasa za nezavisnost,  premašen pola procenta. Referendum o državno-pravnom statusu Crne Gore pratilo je oko 3.400 domaćih i stranih posmatrača, kao i 670 novinara iz Srbije, Crne Gore i inostranstva. Crna Gora je peta republika SFRJ u kojoj su se građani izjasnili o državnom statusu, čime joj je poslije 88 godina povraćena državna samostalnost i puni međunarodno-pravni subjektivitet.  

Ostali datumi: 1471. rođen je njemački slikar i graver Albreht Direr, jedan od najvećih renesansnih majstora. Po dubokom interesovanju za prirodu i čovjeka sličan je Leonardu da Vinčiju. Obdaren velikom maštom, realizam i misticizam idu kod njega, ponekad, uporedo. Izradio je portrete velike umjetničke i dokumentarne vrijednosti i izvanredne gravire u drvetu i bakru, koje odlikuje precizan crtež. Poznata Direrova djela: “Apokalipsa, “Velika muka”, “Bogorodičin život”.

1471– U londonskom zatvoru Tauer ubijen je engleski kralj Henri VI , posljednji monarh iz dinastije Lankaster, svrgnut u dinastičkim borbama “Rat dviju ruža”. Njegov je  lik inspirisao  Šekspira za dramu Henri VI. Nakon smrti Henrija VI prijesto je preuzeo Edvard IV.

1503 – Venecija je s Portom potpisala mirovni ugovor. Tim ugovorom sultanu su po pravu osvajanja pripale zemlje Đurđa Crnojevića.

1639 – Umro je italijanski filozof, dominikanac Tomazo Kampanela, zastupnik utopijske filozofije. Optužen da širi jeretičku nauku, osuđen je 1599. na doživotni zatvor. Oslobođen je nakon 27 godina na intervenciju pape Urbana VIII. Svoj ideal države Kampanela je opisao u djelu “Grad sunca”, koji je postao udžbenik utopijske filozofije. Djelo je napisano pod uticajem Platona i Tomasa Mora i izražava shvatanje o idealnom društvenom uređenju kao i nekoj vrsti platonističke komunističke republike.

1760 – Emisar ruske carice Jelisavete u Crnoj Gori Pučkov podnio je službeni izvještaj kolegiju inostranih djela o svom boravku u Crnoj Gori. U tom izvještaju Pučkov je pod uticajem protivnika vladike Vasilija opisao prilike u vladikatu, na način koji je bio daleko od stvarnog stanja stvari.

1806 – Vođene su borbe Crnogoraca i Francuza koje su predvodili Petar I i francuski general Loriston. U tim borbama Francuzi su bili potisnuti do samih zidina Dubrovnika. Uprkos prvim pobjedama, ruski car Aleksandar I naredio je kasnije da se Boka preda Austrijancima, koji su nakon pada Mletačke republike 1797. dobili pravo da njom upravljaju.

1844 – Rođen je francuski slikar-samouk Anri Ruso, zvani Carinik, prvi slikar naivac čije su slike ušle u Luvr. Odlikuje se naivnošću osjećanja i jednostavnošću slikarske fakture. Veoma je uticao na moderno slikarstvo i stvorio škole „naivnih slikara“ u zemljama Evrope i Amerike. Njegova pojava fascinirala je dvojicu najautentičnijih instinktivaca u modernom slikarstvu Morisa Vlamenka (jednog od osnivača fovizma) i Andrea Dinoajea de Segonzaka (ilustratora Vergilijevih „Georgika“ i Floberovog „Sentimentalnog vaspitanja“). U slučaju Rusoa –Carinika riječ je o nadmoći prirodnosti duha koji je nosio u svom umjetničkom karakteru. Poznata djela: „Svadba“, „Šetnja“, „San“, „Zavodnica zmije“.

1862 – Tokom drugog pohoda Omer-paše Latasa na Crnu Goru, od aprila do avgusta, turska vojska pod komandom Mahmut-Beja napala je Medun. Branioci tog utvrđenja pružili su snažan otpor i odbili udar turske vojske. Odredom Kuča komandovao je Marko Miljanov.

1900 –  Na Cetinju je položen kamen temeljac za zgradu Doma ruske carske misije u Crnoj Gori, budućeg ruskog poslanstva.

1921 – Rođen je ruski nuklearni fizičar Andrej Saharov, borac za političke slobode i ljudska prava, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1975. Zalagao se za zabranu eksperimenata nuklearnim oružjem i popuštanje međunarodne zategnutosti.  Kao nepomirljivi protivnik režima izgnan je iz Moskve u Gorki 1980, gdje je ostao do 1986. godine.

1992 – Američki Senat donio je zakon kojim je Saveznoj Republici  Jugoslaviji uskraćena svaka pomoć Sjedinjenih Američkih Država zbog umiješanosti u sukobe u bivšim jugoslovenskim republikama.

2008 – U čast obilježavanja 150-godišnjice čuvene bitke na Grahovcu otkriven je spomenik – obelisk od kamena, visok 10 metara, rad vajara Pavla Pejovića. Spomenik je otkrio ministar odbrane Crne Gore Boro Vučinić.

2011 – U Vladinom domu na Cetinju premijer Igor Lukšić priredio je povodom petogodišnjice obnavljanja državnosti Crne Gore prijem. Prijemu je, kako je zabilježeno, prisustvovao veliki broj zvanica, a premijer Lukšić je, pozdravljajući goste, rekao da su nakon pet godina od obnavljanja crnogorske države bez argumenta oni koji su 2006. sumnjali da će Crna Gora odgovoriti izazovu do tada najzahtjevnijih uslova za sprovođenje referenduma i istovremeno sačuvati temelje građanskog društva. Istoga dana u podgoričkom dnevnom listu „Vijesti“ objavljeni su podaci Agencije „Defacto“, koji su pokazali da je raspoloženje građana o nezavisnosti Crne Gore nakon pet godina isto kao i na dan referenduma 2006, odnosno  56 odsto za nezavisnu državu i 44 odsto protiv. Istaknuto je takođe da  među pristalicama nezavisnosti ima mnogo onih koji misle da vlast ne upravlja državom na pravi način.

2012 – U Podgorici je održana Konstitutivna sjednica političkog kluba Pravedna Crna Gora. Za predsjednika Izvršnog odbora novoformiranog političkog kluba izabran je Rade Bojović, a za kopredsjednike Branko Lukovac i Ilija Vujošević.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1502 – Portugalci  su otkrili nenastanjeno ostrvo Sveta Jelena u južnom Atlantiku.

1860 – Rođen je holandski ljekar Viljem Ejnthoven, osnivač elektrokardiografije, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1924. godine.

1904 – U Parizu je osnovana svjetska fudbalska federacija – FIFA.

1927 –  Američki pilot Čarls Linberg postao je prvi čovjek koji je preletio Atlantik. Let od Njujorka do Pariza trajao je 33 sata i 29 minuta.  Na isti dan 1932. i prva žena Amelija Erhart preletjela je Atlantski okean.

1935 – Umro je holandski botaničar Hugo de Fris, osnivač eksperimentalne genetike.

1997 – Poljska i Ukrajina potpisale su sporazum o pomirenju, te  i formalno okončale vjekovna neprijateljstva.

2005 – Zlatna Palma 58. filmskog festivala u Kanu dodijeljena je filmu francuskih autora, braće Žan Pjera i Luka Dardena, “Dijete”, sa oskarovcima Morganom Frimenom i Hilari Svonk u glavnim ulogama.

0 comments

You must be logged in to post a comment.

  • Laković: Odbor nije “na koljenima” zbog odgađanja sjednice
    on 23/06/2024 at 17:49

    Predsjednik Odbora za bezbjednost i odbranu i poslanik PES-a Miodrag Laković saopštio je da Odbor nije “na koljenima” zbog odgađanja sjednice, kako tvrdi njegov kolega iz SD-a Nikola Zirojević. Poručio mu je da slobodno pokrene proceduru za njegovu smjenu.

  • Janović: Vlada odobrila pola miliona eura za nove avio-linije
    on 23/06/2024 at 17:23

    Pola miliona eura za podsticajne mjere u cilju povećanja turističkog prometa sa emitivnih tržišta, organizovanim avio-prevozom, predstavlja vizionarski pristup Vlade koja prepoznaje ključnu ulogu turizma u ekonomiji naše države, smatra poslanik Pokreta Evropa sad Tonći Janović.

  • DPS Nikšić: Kovačeviću, stani jednom iza onoga što si rekao
    on 23/06/2024 at 17:16

    Demokratska partija socijalista pozvala je predsjednika Opštine Nikšić Marka Kovačevića da "jednom stane iza svojih riječi". Oni su kazali da ostaje da se vidi da li će Demokrate stati iza riječi predsjednika Skupštine opštine Nikšić Nemanje Vukovića, koji dolazi iz njihovih redova i da li će dizanjem ruke za izglasavanje nepovjerenja Kovačeviću, sa riječi preći na djela.

  • Sjednicu parlamenta zakazali bez dogovora na Kolegijumu
    on 23/06/2024 at 16:26

    Predsjednik parlamenta i vođa parlamentarne većine zakazuje sjednicu za 28. jun i to 21. juna kršeći Poslovnik jer istu zakazuje bez ikakvog dogovora na Kolegijumu i bez stavljanja u dnevni red obavezne tačke opozicije (i jedno i drugo obaveza po Poslovniku), kazao je poslanik SD Crne Gore Boris Mugoša.

  • "Milatović i DPS najviše žale za uređivačkom politikom RTCG-a iz vremena Radojke Rutović"
    on 23/06/2024 at 14:31

    Iako se u izvještaju EU prije manje od mjesec dana navodi da RTCG proizvodi politički uravnotežen sadržaj, to nije spriječilo sinhronizovanu akciju Jakova Milatovića i DPS-a da imaju najveću primjedbu na izvještaj RTCG-a, poručuju iz Pokreta Evropa sad.

  • "DPS godinama bio sponzor kriminala, vrijednosti su im srozane"
    on 23/06/2024 at 13:58

    Tekovine DPS-a su i dan danas duboko utkane u crnogorsko pravosuđe, pošto su kriminalne aktivnosti i korupcija njihovih članova ruinirale ovu granu vlasti i unazadile Crnu Goru, smatra Vasilije Čarapić, predsjednik Kluba poslanika Pokreta Evropa sad.

  • Otkazana sjednica Odbora za odbranu, Zirojević: Obavijestili nas porukom
    on 23/06/2024 at 13:44

    Poslanik Socijaldemokrata  Nikola Zirojević saopštio je danas da je odložena  sjednica skupštinskog Odbora za bezbjednost i odbranu.

  • DPS: Kršenje profesionalnih standarda na Javnom servisu
    on 23/06/2024 at 13:10

    Javni servis je sinoć, u terminu Dnevnika 2, prikazao PR prilog sa formiranja gradskog odbora PES-a, bez jasnih obilježja da se radi o reklamnom proizvodu ove stranke, tvrde iz Demokratske partije socijalista (DPS).

  • "Crna Gora se suočava sa nedostatkom integriteta i netransparentnim radom"
    on 23/06/2024 at 12:58

    Predsjednik države Jakov Milatović ocijenio je da se Crna Gora danas suočava sa nedostatkom integriteta, netransparentnim radom i manipulativnim djelovanjem od strane najvažnijih političkih aktera.

  • Šušić: Izmjene Ustava nijesu neophodne; Vukčević: Premijera pogrešno savjetovali
    on 23/06/2024 at 12:01

    Izjava premijer Crne Gore Milojka Spajića da je sazrelo vrijeme da državljanstvo Crne Gore dobiju svi oni koji imaju pravo na to, bez prava glasa prvih deset godina, naišla je na oprečne reakcije pravnika. Dok jedni smatraju da se eventualne izmjene Zakona o crnogorskom državljanstvu mogu posmatrati kao otklanjanje nepravde koju Crna Gora decenijana nanosi dijelu građana, drugi poručuju da je Ustav jasan - svako lice koje dobije državljanstvo stiče pravo glasa poslije dvije godine prebivališta u Crnoj Gori.

  • U septembru glavni tender za gradnju druge dionice auto-puta; Kinezi zainteresovani za posao
    on 23/06/2024 at 15:21

    Kineske kompanije zainteresovane su za gradnju druge dionice autoputa Bar-Boljare, saopšteno je tokom sastanka ministara saobraćaja i finansija Filipa Radulovića i Novice Vukovića sa generalnim direktorom CRBC-a Vangom Lijunom.

  • Đukanovićeva firma na berzi struje
    on 23/06/2024 at 12:28

    Dok je poslanicima prije par dana dostavljen novi energetski zakon, čije će usvajanje u nepromijenjenom obliku biti uvod u nove i neopravdane subvencije na teret potrošača, podgorička firma „Medex Electric“, u kojoj značajan dio vlasništva ima Blažo Đukanović, uveliko proklamuje takozvanu zelenu energetsku tranziciju i već je registrovana kao učesnik na Crnogorskoj berzi električne energije. To je danas objavila Akcija za socijalnu pravdu (ASP).

  • Bez posla više od 37.000 ljudi
    on 23/06/2024 at 12:13

    U Crnoj Gori je u prvom kvartalu, prema podacima Monstata, bilo 318,3 hiljade aktivnog stanovništva, od kojih je 280,5 hiljada ili 88,1 odsto zaposlenih.

  • Kroz Sozinu od početka godine prošlo 1,52 miliona vozila
    on 23/06/2024 at 10:20

    Tunel Sozina je od početka godine opslužio 1,52 miliona vozila.

  • Auto-putem od početka godine prošlo 1,05 miliona vozila
    on 22/06/2024 at 15:25

    Prema podacima sa sajta Monteputa, koji upravlja prioritetnom dionicom auto-puta od Smokovca do Mateševa, promet vozila je u periodu od 15. do 21. juna iznosio 66,32 hiljade.

  • Naredne godine izgradnja mosta na Šćepan Polju
    on 22/06/2024 at 13:10

    Ministarstvo saobraćaja i pomorstva na čijem je čelu Filip Radulović planiralo je da tokom naredne godine krene sa radovima na izgradnji međudržavnog mosta preko rijeke Tare, na spoju magistralnog puta na lokaciji Šćepan Polje/Hum, kako bi ta dionica bila završena istovremeno sa bosanskom stranom.

  • Zajednički cilj je prosperitetna, otporna i sigurna dunavska regija
    on 21/06/2024 at 18:36

    Ministar vanjskih poslova Crne Gore Filip Ivanović učestvovao je u Beču, na ministarskom sastanku u okviru Strategije EU za Dunavski region (EUSDR), čiji je domaćin bio savezni ministar za evropske i međunarodne poslove Republike Austrije Aleksander Šalenberg.

  • "CBCG realizacijom obaveza doprinosi učlanjenju Crne Gore u EU"
    on 21/06/2024 at 15:25

    Centralna banka će nastaviti sa intenzivnim aktivnostima u cilju ispunjavanja obaveza u okviru pregovaračkih poglavlja koja su u direktnoj nadležnosti CBCG, zaključak je sa današnjeg sastanka Koordinacionog tijela za praćenje pregovora sa Evropskom unijom iz djelokruga nadležnosti CBCG i perspektive integracije u Ekonomsku i monetarnu uniju (EMU) kojim predsjedava guvernerka Irena Radović.

  • Vlada i Rakčević zajedno do deblokade računa Instituta
    on 21/06/2024 at 09:37

    Premijer Milojko Spajić saopštio je na konferenciji za medije da su pronašli rješenje za Institut Simo Milošević. Vlada Crne Gore će sa najvećim manjinskim akcionarom Instituta Igalo "Vila Oliva"deblokirati račun, tako što će, kaže Spajić po pola učestvovati u tom poslu.

  • Crnogorski pasoš dobile 664 osobe
    on 21/06/2024 at 08:28

    Ministarstvo unutrašnjih poslova dodijelilo je 664 crnogorska pasoša u okviru programa ekonosmkog državljanstva, 77 je u proceduri, a 228 zahtjeva je odbijeno, objavljeno je u Vladinoj Informaciji.