Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 604. umro je Sveti Avgustin, prvi kenterberijski nadbiskup i osnivač hrišćanske crkve u Engleskoj. Papa Grgur I poslao ga je 596. s 40 benediktinaca da utemelji hrišćanstvo i poveže Englesku s Rimom. Godine 597. osnovao je Kenterberijsku nadbiskupiju.

1808 – Petar I Petrović sazvao je na Cetinju narodnu Skupštinu na kojoj je odbijen zahtjev francuskog generala Marmona o otvaranju francuskog konzulata na Cetinju. Na takav korak Skupština se odlučila jer, kako je obrazloženo, o tome nije dobila mišljenje ruskog cara Aleksandra I.

1862 – Tokom Drugog pohoda Omer-paše Latasa na Crnu Goru došlo je do bitke kod Novog sela koja je za kratko spriječila turski prolaz ka Cetinju. Vojvoda Mirko morao je zatražiti primirje. Pod pritiskom Rusije i Francuske Porta je pristala da prekine neprijateljstva pod uslovom da Crnogorci neće napadati pogranična područja i pomagati ustanike u susjednim krajevima; traženo je, takođe, da im se omogući slobodan prolaz od Mostara do Skadra kroz Dugu, te da vojvoda Mirko napusti  Crnu Goru. Turci bi zauzvrat Crnogorcima ustupili barsku Luku da mogu slobodno trgovati. Knjaz je odbio sve uslove, a naročito onu tačku kojom se tražilo da vojvoda Mirko napusti Crnu Goru. Pred novim pritiskom Rusije i Francuske, Porta je odustala od neprijateljstava i podnesenih zahtjeva, i polovinom septembra 1862. zaključen je mir između Turske i Crne Gore. Iz Drugog pohoda Omer-paše Latasa Crna Gora je izašla bez većih gubitaka.

1876 – Umro je češki istoričar i političar František Palacki, organizator i predsjednik sveslovenskog kongresa 1848. i jedan od osnivača Matice Češke.  Zastupao je ideju austroslavizma i zalagao se za federativno preuređenje Austrougarske.

1955 –  U Beograd  je doputovala delegacija Sovjetskog Saveza na čelu s prvim sekretarom CK KPSS Nikitom Hruščovom. Nakon 1948. bila je to prva zvanična posjeta predstavnika SSSR-a Jugoslaviji.  Na kraju razgovora potpisana je Beogradska deklaracija kojom su normalizovani međudržavni odnosi.

1976 – Umro je njemački filozof  Martin Hajdeger, jedan od najuticajnijih filozofa 20. vijeka, profesor univerziteta u Frajburgu. Hajdeger je presudno uticao na formiranje brojnih filozofskih pravaca postmoderne, ali i izazivao kontroverze svojim vezama s nacistima tokom ranih tridesetih godina. Poznat je njegov rektorski govor u vrijeme dolaska nacista na vlast, u kome je slavio „Istorijski poziv Njemačke“. Nakon penzionisanja 1945. živio je povučeno u planinskoj kući ispod Švarcvalda.  Poznata djela: “Bivstvovanje i vrijeme”, “Kant i problem metafizike”, “Niče”, “Šta je to filozofija”,  “O suštini istine”.

2008 – U 74. godini umro je čuveni američki reditelj, producent i glumac Sidni Polak, autor filmova “Konje ubijaju zar ne”, “Djevojka koju sam volio”,”Moja Afrika”, “Tutsi”, “Prevodilac”. Za režiju epske romanse “Moja Afrika”,  Polak je 1985. dobio Oskara.

2010 – U Budvi je počela trodnevna 39.  Evropska regionalna konferencija Interpola. Na konferenciji je učestvovalo više od dvjesta delegata Interpola iz 49 zemalja, kao i kompletan menadžment te međunarodne policijske organizacije. Konferenciju je otvorio crnogorski premijer Milo Đukanović. Istoga dana direktor crnogorske Uprave policije Veselin Veljović i pomoćnik direktora Europola Laslo Salgo potpisali su Memorandum o razumijevanju i uspostavljanju signalnog komunikacionog linka između dvije policijske organizacije radi brže i kvalitetnije razmjene podataka između crnogorske policije i Europola.

2011 – U Višem sudu u Podgorici izrečena je rekordna kazna u istoriji crnogorskog sudstva. Na 237 godina i deset mjeseci zatvora osuđena je grupa optuženih za zločinačko udruživanje i šverc oko dvije i po tone skanka.

2011 – Poslije šesnaest godina skrivanja i bježanja od pravde, uhapšen je u selu Lazarevu kod Zrenjanina osumnjičeni srpski ratni zločinac, general Ratko Mladić. Šezdesetdevetogodišnji Ratko Mladić optužen je za izvođenje masakra nad 8.000 Muslimana – odraslih muškaraca i dječaka u Srebrenici, kao i za brutalnu 43-mjesečnu opsadu Sarajeva tokom rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995.

2012 – U Podgorici je formirana politička partija Pozitivna Crna Gora.  Na osnivačkom Kongresu u staroj zgradi Vlade, 414 delegata usvojilo je Odluku o osnivanju nove partije i Statut, a za prvog predsjednika jednoglasno je izabran dugogodišnji aktivista civilnog sektora i embriolog Darko Pajović.  Pozdravaljajući učesnike Kongresa i  goste, Pajović je kazao da Pozitivna Crna Gora započinje „dug put koji vodi izgradnji slobodne i prosperitetne Crne Gore“, a čiju državnost, obnovljenu 2006, kako je rekao, „niko nikada ne može i ne smije da dovodi u pitanje“.

2012 – U završnom govoru na kraju prve sesije Konferencije zvaničnika Jugoistočne Evrope u bečićkom hotelu „Splendid“ „Ujedinjeni u različitosti“, predsjednik DPS-a Milo Đukanović istakao je da „Koliko god bili svjesni da su EU i NATO naše prirodno stanište, moramo potencirati da je to dvosmjerni proces. Onoliko koliko su EU i NATO potrebni nama, isto toliko smo i mi potrebni njima“, poručio je Đukanović. Đukanović se osvrnuo i na predrasude međunarodne zajednice o Balkanu kao „manje vrijednom dijelu evropske civilizacije“ i kazao da je to „apsolutno pogrešna i neodrživa teza“.

2012 – Vatikansko tužilaštvo zvanično je optužilo papinog sobara Paola Gabrijela za nedozvoljeno posjedovanje povjerljivih dokumenata. O slučaju curenja tih dokumenata iz Vatikana u italijanske medije, istoričar Katoličke crkve Alberto Meloni izjavio je da je u najvećoj unutrašnjoj borbi za prevlast  među kardinalima u Kuriji, centralnoj administraciji Vatikana, papin sobar možda samo pion.

2013 – U prisustvu predsjednika Srbije Tomislava Nikolića i premijera Ivice Dačića, patrijarha Irineja i drugih zvaničnika, kao i nekoliko hiljada građana na Oplencu, kod Topole, sahranjeni su zemni ostaci srpskog kralja Petra II, kraljice Aleksandre, majke kraljice Marije i brata princa Andreja, koji su ranije ekshumirani u SAD, Velikoj Britaniji, odnosno Grčkoj gdje su prvobitno bili sahranjeni. Nakon njemačke invazije na Jugoslaviju 1941. kralj Petar je pobjegao iz zemlje i veći dio Drugog svjetskog rata proveo je u Velikoj Britaniji. Po završetku rata proglašen je izdajnikom, a njegova je imovina konfiskovana. U egzilu, u Sjedinjenim Američkim Državama, ostao je do smrti 1970.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

735 – Umro je engleski istoričar i kaluđer Sveti Bid, autor prve istorije Engleske. Njegova “Crkvena istorija engleskog naroda” pisana na latinskom, najvažniji je izvor anglosaksonske istorije između prvog i šestog vijeka.

1521 – Rimsko-njemački car Karlo V, kao izvršilac papske ekskomunikacije donio je Vormski edikt kojim su Martin Luter, osnivač protestantizma u Njemačkoj i njegovi sljedbenici prognani iz zemlje.

1805 – Napoleon Bonaparta krunisan je za kralja  Italije u milanskoj katedrali.

1822 – Rođen je francuski pisac Edmon Gonkur. Zavještanjem poslije njegove smrti 1896. osnovana je “Akademija Gonkur”, koja ima deset članova, a od 1903. svake godine nagrađuje najbolji roman francuske literature.

1896 – Nikola II  Romanov krunisan je za cara Rusije.

1912 – Rođen je mađarski političar Janoš Kadar, lider mađarskih komunista od 1956. do 1988. i predsjednik vlade 1956. nakon antisovjetskih demonstracija i oružane pobune u Mađarskoj koja je ugušena intervencijom sovjetskih trupa.

1972 – U Moskvi je potpisan prvi sporazum SSSR-a i SAD o ograničenju strategijskog nuklearnog naoružanja – SALT l.

1998 – Uprkos protivljenju profesora i studenata, Skupština Srbije usvojila je zakon o Univerzitetu kojim je Vlada Srbije ovlašćena da postavlja rektora, dekana, univerzitetske i fakultetske upravne i nadzorne odbore. Policija je brutalno rastjerala studente i profesore koji su zbog toga protestovali ispred zgrade Skupštine. U naredne dvije godine 180 profesora napustilo je Beogradski univerzitet.

2006 -Vrhovni sud Sjeverne Osetije osudio je na doživotnu robiju Nurpašu Kulajeva, jedinog preživjelog od 32 učesnika terorističkog napada na školu u Beslanu 1. septembra 2004.

2007 – U Brnu je završen samit lidera zemalja centralne i jugoistočne Evrope, čiji je zajednički stav bio da je ključ za rješavanje problema balkanskih zemalja, njihova integracija u Evropsku uniju.

2007 – Završeno je Prvo fudbalsko prvenstvo Crne Gore, na kome je titulu državnog prvaka dobio fudbalski klub “Zeta”, pobijedivši  Berane 2:0.

2009 – Prkoseći međunarodnom pritisku zbog novog nuklearnog testa, Sjeverna Koreja ispalila je dvije rakete kratkog dometa i optužila SAD da kuju zavjeru protiv vlade te zemlje.

2009 – U 78. godini umro je poznati hrvatski filmski i televizijski stvaralac Daniel Marušić reditelj kultne serije “Naše malo misto”.

2010 – Na poziv kubanskog ministra inostranih poslova Bruna Parilje, Kubu je posjetio crnogorski šef diplomatije Milan Roćen. Roćen je tom prilikom pozdravio odluku kubanske vlade o validnosti Sporazuma o izuzeću od viza iz 1965. za građane Crne Gore.

2012 – Pobijedivši, na utakmici u Lionu, reprezentaciju Rumunije 34:23, rukometašice Crne Gore stekle su pravo učešća na Olimpijskim igrama u Londonu.