Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 2017. crnogorska zastava, uz intoniranje crnogorske himne, svečano je podignuta nešto poslije 15 sati u sjedištu NATO-a u Briselu. Nepuna dva dana nakon što je Crna Gora u Vašingtonu i zvanično postala punopravna 29. članica Alijanse.Istovremeno kad i u Briselu, crnogorska zastava zavijorila se i ispred Vrhovnog štaba savezničkih snaga u Evropi u belgijskom gradu Monsu i Vrhovnog štaba komande za transformaciju NATO-a u američkom Norfolku. “Pozdravljam vašu posvećenost. Zaslužili ste mjesto za našim stolom.Od danas će se vaša zastava vijoriti zajedno s našima i od danas ćete imati 28. zemalja koje će vam priskočiti u pomoć kad god vam bude trebalo”, poručio je generalni sekretar NATO-a Jens Stoltenberg sa svečanosti povodom podizanja crnogorske zastave u Briselu. Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović ocijenio je ovaj dan dugo čekanim, zasluženim i istorijskim. Početkom nove Crne Gore. Zastava u Briselu, rekao je, vijoriće se kao simbol sigurne i prosperitetne Crne Gore koja sada, kako je istakao, zvanično pripada evroatlantskoj porodici. Vujanović je poručio da će Crna Gora nastaviti da slijedi svoje opredjeljenje ka Evropskoj uniji za bolju državu i dobro svih građana. Prije svečanog podizanja zastave, Vujanović je generalnom sekretaru NATO-a Jensu Stoltenbergu, uz zahvalnost na nesebičnoj i izuzetnoj podršci, uručio Orden Crne Gore na lenti.Ceremoniji u Briselu prisustvovali su i ministri vanjskih poslova i odbrane Srđan Darmanović i Predrag Bošković, njihovi prethodnici Igor Lukšić i Milan Roćen, Milica Pejanović Đurišić i Boro Vučinić, bivši premijer Milo Đukanović, te ambasador Crne  Gore u Sjedinjenim Američkim Državama  Nebojša Kaluđerović i njegov prethodnik Miodrag Vlahović.

Istoga dana predsjednik crnogorskog parlamenta Ivan Brajović priredio je prijem u Vili “Gorica”, gdje su uz intoniranje crnogorske himne podignute zastave Crne Gore i NATO-a. Brajović je kazao da to što se crnogorska zastava zavijorila u Briselu među zastavama najmoćnijih zemalja svijeta, za njegovu generaciju političara ne ostavlja ukus pobjede, već odgovornosti i zadovoljstva što se Crna Gora – poslije decenija izazova i nedoumica – vratila kući.”Ovo je domet, a ne pobjeda većinske Crne Gore…Prevazići podjele mogućnostima i pravim izborima. A NATO je pravi izbor”, istakao je Brajović. Prijemu u Vili “Gorica” prisustvovali su predjednik Crne Gore Filip Vujanović i premijer Duško Marković, bivši premijer Milo Đukanović, predstavnici ministarstava, predstavnici diplomatskog kora, ličnosti iz naučnog, kulturnog i javnog života.

Ostali datumi: 1502. rođen je Ugo Buonkompanjo, papa Grgur XIII. Reformisao je Julijanski kalendar 1582. koji je kasnije po njemu nazvan Gregorijanski. Nakon njegovog uvođenja odmah su ga prihvatile Italija, Poljska, Portugal i Španija, a ubrzo i ostale katoličke zemlje. Protestantske zemlje prešle su na Gregorijanski kalendar mnogo kasnije, a pravoslavne tek u 20. vijeku. Julijanski kalendar zadržale su do danas ruska, srpska i još neke pravoslavne crkve.

1798 – Tridesetak godina prije Njegoševe štamparije, štampar Frančesko Andreala koji je u Veneciji imao štampariju, prenio je svoju tipografiju u Kotor. Tako je grad štampara Šimuna Kotoranina, Andrije Paltašića-Kotoranina i Jerolima Zagurovića-Kotoranina, konačno dobio svoju štampariju. U toj štampariji, koja je radila do 1802, štampane su knjige, državne naredbe, plakati i ostalo, i to na ćiriličnom i latiničnom pismu. Intenzivnija štamparska djelatnost u Kotoru, počinje, međutim, nakon više od jednog vijeka, odnosno 1908. osnivanjem Akcionarskog društva Bokeljska štamparija.

1848 – Rođen je francuski postimpresionistički slikar Pol Gogen, čije je djelo imalo značajan uticaj na razvoj ekspresionizma i na formiranje  fovizma. Njegov slikarski postupak karakterišu pojednostavljeni oblici i jaki kontrasti boja. Slikajući ljude, nastojao je istaći njihovu originalnu konstituciju i držanje. Najčešće je slikao žene; u odmoru njegovih „Tahićanki“ ima nešto od mirnoće i robusnosti „praistorijskih crteža ležećih jelena“. Tako nastala sintetička forma, natopljena je poezijom čiste čulnosti tema vezanih za egzotični svijet domorodaca s ostrva Tahiti, među kojima je dugo boravio. Vatrom svojih boja, Gogen je upalio senzibilitet cijele jedne generacije mladih slikara. Bavio se i skulpturom. Pred kraj života objavio je i knjigu poetičnih autobiografskih zapisa „Noa-Noa“ i svoje umjetničke bilješke (Prije i poslije). Poznata djela: „Materinstvo“, „Bijeli konj“, „Plemkinja“, “Dvije djevojke s Tahitija”.

1904 – Izaslanik srpskog kralja  Petra I, dr Jaša Nenadović uručio je Orden Karađorđeve zvijezde crnogorskom knjazu Nikoli Petroviću, pozdravivši ga kao dičnog i slavom uveličanog gospodara Crne Gore i prvog nosioca tog ordena.

1909  – Postavljen je kamen temeljac za izgradnju Vladinog doma na Cetinju. To zdanje završeno je naredne godine i svečano otvoreno 15. avgusta prilikom proglašenja Crne Gore za kraljevinu. Projektovao ga je italijanski arhitekta Koradini, dok je rukovodilac nadzora izgradnje bio Marko Đukanović, predsjednik državnog Savjeta. Zgrada je namjenski građena za potrebe crnogorskog parlamenta, vlade i ostalih državnih nadleštava. Sastoji se od visokog prizemlja i sprata. Na kraju prve decenije 20. vijeka bila je to najveća građevina u Crnoj Gori i prvo zdanje od armiranog betona. Rađena je u neobaroknom stilu: na vrhu pročelja dominira raskošna atika sa skulpturama, reljefnim ukrasima i satom, dok se u enterijeru ističe svečana sala bogato ukrašena dekorativnim elementima u štukaturi i dinastičkim grbovima. U Vladinom domu danas se nalaze dvije izuzetno značajne državne institucije – Istorijski i Umjetnički muzej Crne Gore.

1921 – U velikoj nemaštini, u gradu Kazanju na Volgi, umrla je Sofija Petrovna Mertvago, Ruskinja koja je 25  godina bila upraviteljica “Đevojačkog instituta Carice Marije” na Cetinju. Njen rad tijesno je povezan s uspjesima tog najstarijeg ženskog srednjoškolskog zavoda u Crnoj Gori, najpoznatijeg na južnoslovenskim prostorima.  Nakon ukidanja Đevojačkog instituta 1913. vratila se u rodni Kazanj.

1935 – Umro je ruski biolog Ivan Vladimirovič Mičurin, koji je metodom aklimatizacije uzgajao nove otporne vrste južnih biljaka (trešnja, kajsija, vinova loza) i na taj način proširio njihov areal prema sjeveru.

1940 – U Podgorici je rođen crnogorski scenograf i slikar Velibor- Bucko Radonjić. Završio je Umjetničku školu u Herceg Novom i Akademiju primijenjenih umjetnosti u Beogradu. Autor je scenografija za preko 150 predstava u CNP-u i na scenama drugih pozorišta. Objavio je brojne grafičke mape, među kojima i mapu o šahu – posebno rađenu za velemajstora Fišera. Godine 1996. štampana je u Milanu obimna monografija  “Scenografije Velibora-Bucka Radonjića”. Imao je veliki broj samostalnih i kolektivnih izložbi i dobitnik je niza značajnih nagrada i priznanja. Velibor-Bucko Radonjić umro je 26. januara 1998.

1941 – Princ Mihailo Petrović, sin princa Mirka i unuk kralja Nikole, otac crnogorskog princa Nikole, odbio je vladarsku krunu, koja mu je u toku okupacije Crne Gore bila ponuđena od Italijana. Tokom rata bio je u internaciji u Njemačkoj do 1942, zatim u Francuskoj (u Parizu i Bretanji) do juna 1944, a potom ponovo u Njemačkoj (u Kelnu) i naposljetku u Češkoj (Sudeti). Nakon internacije vratio se u maju 1945. u Pariz. Poslije rata živio je u Francuskoj. Umro je 1986. Napisao je memoare, koji su u Kanadi objavljeni 1961, a u Crnoj Gori 2001.

2007 – Lideri Grupe osam (G8) na godišnjem samitu u njemačkom ljetovalištu Hajligendamu dogovorili su (ne precizirajući procenat) „značajno“ smanjenje emisije štetnih gasova koji izazivaju efekat staklene bašte. Na samitu su se sastali ruski predsjednik Vladimir Putin i predsjednik SAD Džordž Buš. Putin je američkom predsjedniku predložio  da umjesto raketnog štita koji bi prema planovima SAD bio postavljen u centralnoj Evropi, Rusija i Amerika zajedno koriste radar u Azerbejdžanu za razvijanje raketnog štita koji bi pokrio cijelu Evropu.

2008 – Na godišnjoj listi top deset svjetskih destinacija turističkog portala CONCIERGE Crna Gora se našla na trećem mjestu zbog privlačne i očuvane prirode, novih hotela i dovoljno sadržaja da putovanje učine vrijednim truda.

2008 – U 91. godini umro je italijanski reditelj Dino Risi, jedan od najpoznatijih predstavnika tzv. italijanske komedije. Poznati filmovi: „Miris žene“ (1974), nominovan za dva Oskara, zatim „Lagodan život“ i  „Siroti, ali lijepi“.

2011 – Američki predsjednik Barak Obama uručio je njemačkoj kancelarki Angeli Merkel u Bijeloj kući najviše američko civilno priznanje – Predsjedničku medalju slobode. Prije Merkelove, tu je nagradu dobio i Helmut Kol, njemački kancelar od 1982. do 1998.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1862 – SAD i Velika Britanija potpisale su sporazum o suzbijanju trgovine robljem.

1905 – Norveški parlament donio je odluku o raskidu unije sa Švedskom i svrgnuo s prijestola kralja Oskara  koji se protivio toj odluci. Za novog kralja izabran je danski princ Karl, pod nazivom Hakon VII.

1930 – Izašao je na Cetinju prvi broj nedjeljnog informativnog lista “Epoha” . U listu je dominirala privredna problematika, a vlasnik i predsjednik Redakcionog odbora bio je Svetozar Kovačević.

1973 – Kancelar  Zapadne Njemačke Vili Brant doputovao je u Izrael, u prvu posjetu jednog zapadno-njemačkog lidera toj zemlji.

1974 – U Ivanjici je puštena u rad prva zemaljska satelitska stanica u Jugoslaviji za međukontinentalne telefonske linije i TV programe.

2006 – U bombaškom napadu tokom američko-iračke operacije ubijen je lider Al Kaide u Iraku Abu Musab al-Zarkavi, koji je vodio krvavi rat protiv američkih snaga u Iraku i čija je glava bila ucijenjena na 25 miliona dolara.

2008 – Ruski predsjednik Dmitrij Medvedev okrivio je, kako je rekao, „agresivnu“ politiku SAD za globalnu finansijsku krizu.

2008 – Pobijedivši u finalu Dinaru Satinu 2:0, srpska teniserka Ana Ivanović osvojila je prvu grend slem titulu na Rolan Garosu.

2009 – Rože Federer osvojio je prvi Rolan Garos u karijeri, kompletirao grend slem i ušao u istoriju teniskog sporta.

2010 – Pobijedivši ekipu Primorca iz Kotora 14:13 u finalu, hercegnovski vaterpolo klub Jadran osvojio je pehar prvaka Crne Gore.