Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1876. u Carigradu je pocela konferencija opunomocenika velikih evropskih sila na kojoj je radi okoncanja rata, povedenog protiv Turske u Crnoj Gori, Srbiji, Bosni i Hercegovini, odredena komisija koja je u toku cetvoromjesecnog primirja trebalo da obiljezi demarkacione linije na bojistima.Time je Velji rat, u kome je Crna Gora ucestvovala tri godine, bio samo nakratko prekinut.

1879 – Umro je Dzejms Klark Maksvel, najveci teorijski fizicar 19. vijeka, profesor u Londonu i Kembridzu. U najznacajnije njegove radove ubrajaju se istrazivanja u oblasti elektromagnetizma u kojima je matematicki formulisao Faradejeva otkrica. Pronasao je da je svjetlost elektromagnetske prirode (elektromagnetski talasi), dao teorijski osnov radio-talasa i radio-tehnike i cuvene “Maksvelove jednacine”. Roden je u Kembridzu na isti dan 1831. Poznata djela: “Traktat o elektricitetu i magnetizmu”, “Teorija toplote”, “Kretanje i materija” i dr.

1882 – U Zagrebu je umro srpski naucnik i filolog Dura Danicic, sekretar Drustva srpske slovesnosti, profesor Liceja i Velike skole u Beogradu. Podrzao je Vuka Karadzica u borbi za reformu srpskog jezika i pravopisa – djelo:”Rat za srpski jezik i pravopis”(1847). Kao sekretar Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti u Zagrebu, pokrenuo je 1880. izradu kapitalnog djela “Rjecnik hrvatskog ili srpskog jezika”. S latinskog je preveo Stari zavjet.

1913 – Rodena je britanska pozorisna i filmska glumica Vivijen Li, koja je stekla svjetsku slavu ulogom Skarlet O’Hare u americkom filmu “Prohujalo s vihorom”, za koju je dobila Oskar. Drugi Oskar dobila je za film “Tramvaj zvani zelja”.

1918 – Samozvani odbor za ujedinjenje Srbije i Crne Gore izdao je proglas u kome je pisalo da je Crnu Goru od austrijske okupacije oslobodila Srbija. U istom proglasu, sva krivica za okupaciju pripisana je kralju Nikoli, crnogorskoj vladi i vojsci. Istoga dana ceta srpske vojske na Cetinju skinula je i oskrnavila crnogorsku zastavu sa Dvora kralja Nikole.

1930 – Umro je holandski ljekar Kristijan Ajkman, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1929, pronalazac uzroka bolesti beri-beri. Nobelovu nagradu je dobio za otkrice vitamina B.

1947– Umro je Kurt Hasert, poznati njemacki putopisac, geograf i istrazivac. U nekoliko navrata boravio je u Crnoj Gori , a temeljna istrazivanja na ovim prostorima poceo je 1891/92. Napisao je veliki broj znacajnih radova – zapazanja o zemlji i ljudima, te priloge o fizickoj geografiji Crne Gore, s posebnim osvrtom na kras. Zbog vrijednih radova iz oblasti kartografije, mnogi ga smatraju ocem crnogorske kartografije.

1955 – Umro je francuski slikar Moris Utrilo, koji je mimo svih slikarskih pravaca i struja izgradio poseban dozivljaj ambijenta slikajuci pariske vedute, od kojih su najpoznatije one s motivima zabitih ulicica i trgova Monmartra. Tu je, gledajuci kuce okruzene vrtovima, vocnjacima ili sumarcima, razvio i izrazio majstorstvo slikanja “psihe stvar”i, videnih okom djeteta ili dozivljenih duhom naivca. Njegovoe slike svjedoce zapravo o umijecu priblizavanja vidljivog s mastovitim.

1960 – Umro je americki filmski reditelj kanadskog porijekla Mak Senet, jedan od najznacajnijih autora burlesknih komedija u periodu nijemog filma. Promovisao je Carlija Caplina.

1989 – Umro je americki pijanista porijeklom ruski Jevrejin Vladimir Horovic, jedan od najvecih majstora klavira 20. vijeka. Koncertom u Berlinu 18. decembra 1925. zapocela je njegova svjetska pijanisticka karijera. SSSR je napustio iste godine, da bi se prvi put vratio 1986, kada su njegovi koncerti u Moskvi i Lenjingradu propraceni ovacijama.

1991 – Predsjednici Srbije i Crne Gore Slobodan Milosevic i Momir Bulatovic odbacili su na Medunarodnoj konferenciji o Jugoslaviji u Hagu cetvrtu verziju Sporazuma za opste rjesenje jugoslovenske krize koju su ponudili medunarodni posrednici.

2001 – U Beogradu je potpisan sporazum o saradnji jugoslovenskih vlasti i UNMIK-a kojim su potvrdeni osnovni principi i obaveze iz rezolucije 1224 Savjeta bezbjednosti UN, cime je otvoren put za ucesce Srba na izborima na Kosovu.

2007 – Crna Gora je postala 11. clanica Evropskog centra za srednjorocnu prognozu vremena ( ECMWF). Evropski centar, sa sjedistem u Redingu u Velikoj Britaniji, osnovan je 1975. i vodeca je institucija u svijetu u pogledu numerickih prognoza vremena.

2012 – Na Rimskom trgu u Podgorici otvoren je Info centar o evroatlantskim integracijama, cija je uloga da gradane sto bolje upozna sa svim pojedinostima pristupanja Crne Gore NATO-u. Info centar, projekat nevladine organizacije – Centra za demokratsku tranziciju, otvorio je premijer Igor Luksic u prisustvu crnogorskih i NATO zvanicnika, medu kojima je bila i pomocnica generalnog sekretara Alijanse za javnu diplomatiju Kolinda Grabar.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1914 – Francuska i Velika Britanija su u Prvom svetskom ratu objavile rat Turskoj.

1926 – Nakon cetvrtog atentata na Musolinija, u Italiji je donijet Zakon o zastiti drzave kojim je uveden totalitarni fasisticki rezim.

1931– U Niksicu je objavljen prvi i jedini broj politicko-informativnog nedjeljnog lista “Za otadzbinu”.Vlasnik i odgovorni urednik bio je Vuksan Mijuskovic, a uloga lista bila je da preporuci jednog urednikovog rodaka za poslanika.

1943 – U Jajcu je u Drugom svjetskom ratu osnovana Telegrafska agencija Nova Jugoslavija – Tanjug. Prvi direktor bio je Vladislav Ribnikar.

2005 – U Beogradu je osnovana Liberalno-demokratska partija (LDS), za cijeg je predsjednika izabran Cedomir Jovanovic.

2006 – Iracki sud osudio je bivseg predsjednika te zemlje Sadama Huseina na smrt vjesanjem za zlocine protiv covjecnosti.

2009 – Na Univerzitetu Crne Gore u Podgorici poceo je Prvi kongres dekana arhitektonskih fakulteta Jugoistocne Evrope.

2009 – U naselju Milocani u blizini Niksica otvoren je prvi staklenik za proizvodnju tulipana(lala) i ljiljana na Balkanu. “Fresh tulips Montenegro” je crnogorsko-holandska kompanija u cijem je stakleniku predvidena i proizvodnja posebne vrste lala pod nazivom “Mia Montenegro”.

2012 – Superluksuzni mega-kruzer ,,Divina” italijansko-svajcarske korporacije Mediteran Shipping s oko tri i po hiljade putnika uplovio je u Bokokotorski zaliv. ,,Divina”, s osamnaest paluba, veci je od svih brodova koji su do 2012. uplovljavali u Boku. Ima preko 139 bruto-tona, gaz 8,6 metara, dugacak je 333, a sirok 37,9 metara i moze da primi 4.345 putnika o kojima brine 1.388 clanova posade.