OD AB REVOLUCIJE DO NATO-A

Crna Gora se u proslosti suocavala sa mnostvom izazova i opasnosti od kojih su mnoge direktno i grubo prijetile njenom opstanku, ocijenio je predsjednik Matice crnogorske Dragan Radulovic na naucnom skupu na Filozofskom fakultetu u Niksicu.

Skup pod nazivom Crna Gora tri decenije nakon rusenja Berlinskog zida – Od AB revolucije do NATO-a, organizovali su Matica crnogorska, Centar za geopolitiku i Filozofski fakultet organizator naucnog skupa.

Radulovic je rekao da 30 godina u u istorijskom smislu hiljadugodisnjeg trajanja nije dug period, ali ga posebno znacajnim cini njegov politicki i drustveni sadrzaj.

,,U njemu su nasi gradani i elita bili prinudeni da temeljno preispitaju 19. i 20. vijek i da na goruca pitanja o buducnosti zemlje pruze odgovore koje savremenost moze da priihvati i podrzi”, kazao je Radulovic.

Direktor Centra za geopolitiku, Zivko Andrijasevic, kazao je da su bili brojni razlozi da se organizuje naucni skup i posveti mnogim temama iz savremene bliske proslosti, o kojima se uglavnom zna iz sjecanja, sto je nepouzdano i povrsno.

Andrijasevic je dao osvrt na temu Crnogorski komunisti 1987. godine – problemi prepoznavanja stvarnosti i kroz istrazivacka pitanja naveo sta je dio crnogorske vlasti zaduzenog za njeno sistemsko uoblicavanje vidio 1987. godine, kao glavni politicki problem neposredno prije AB revolucije i na koji je nacin mislio da to treba rijesiti.

Dekan Filozofskog fakulteta u Niksicu, Goran Barovic, rekao je da je ta univerzitetska jedinica, formiranjem Centra za geopolitiku dobila jaku instituciju koja se bavi bitnim temama.

Profesor Gordana Durovic navela je da je Crna Gora 30 godina nakon rusenja Berlinskog zida u Berlinskom procesu, duboko u procesu Evropskih integracija kao nezavisna drzava koja se ekonomski povratila u realnim kategorijma na nivo iz 1990-tih tek 2007. godine.

,,Od tada biljezi dinamican, stabilan rast,bez obzira na krizu 2009. i 2012.godine. Crna Gora je, uprkos svim izazovima koji su tesko pogadali prvo SFRJ kroz tragican raspad zemlje, pa drzavnu zajednicu sa Srbijom, izasla ekonomski oporavljena, reintegrisana u mednarodnu zajednicu, clanica NATO-a”, rekla je Durovic.

Prema njenim rijecima, od 2006. godine u Crnoj Gori je ostvarena dobra, realna stopa rasta koja je prosjecno godisnje bila na nivou od 3,5 odsto.

,,U Crnu Goru je stiglo vise od 6, 5 milijardi EUR stranog kapitala direktnih investicija i u, u odnosu na Jugoslaviju u kojoj je bila jedna od najnerazvijenih republika, danas biljezi, najbolju poziciju u regionu, u odnosu na evropski prosjek, koja iznosi 47 odsto bruto domaceg proizvoda per capita u paritetu kupovne moci gdje je 100 odsto evropski prosjek”, navela je Durovic.

Iza Crne Gore, kako je kazala, su i Srbija, Sjeverna Makedonija, Bosna i Hercegovina, Albanija i Kosovo.

,,Mozemo reci da se Crna Gora ekonomski oporavila, ojacala i reintegrisala se u medunarodnu zajednicu, a u bezbjednosnom kontekstu je jedina clanica bivse Jugoslavije u kojoj nikada nije bilo rata, sto se cesto prenebregava i uvijek se treba ponavljati”, rekla je Durovic.

Crna Gora se, kako je ocijenila, izmakla drugom talasu inflacije, iako je prvi tesko prezivjela, kada su plate i penzije na mjesecnom nivou bile u vrijednosti sapuna ili olovke, pa je zatim bio deda Avramov dinar, da bi na kraju iznasla mudro rjesenje krajem 1990-tih uvodeci njemacku marku, a danas euro.

,,Nasa dzava sa eurom ima stabilniji finansisjki sistem, povratak u stednju, manje transakcione troskove u turizmu, vise investitora, sto znaci da treba pozitivno gledati naprijed”, ocijenila je Durovic.

Prema njenim rijecima, 30 godina je bilo velikih izazova, tragicnog pada ekonomije, najgoreg scenarija raspada zemlje.

Govoreci o crnogorskom visepartizmu u poslednjoj deceniji 20 vijeka, Ivan Tepavcevic je podsjetio je da su izborne kampanje bile relativno ceste, s obzirom da su se parlamentarni izbori odrzavali 1990, 1992, 1996, 1998. godine, kao i predsjednicki izbori, i niz lokalnih izbora.

Tepavcevic je u ocjeni o izbornoj kampanji naveo da u maloj drzavi, kao sto je Crna Gora, sa svega pola miliona biraca, nije neizvodljivo fizicki doprijeti do svakog biraca, sto ima nesumnjivo jaci ehekat od bilo koje skupe televizijske kampanje.

,,U fokusu politickih kampanja obicno se nalaze licnosti, To je izraz duboke petsinalizacije politickih partija u vidu vezivanja stranaka za njihove lidere”, rekao je Tepavcevic.

Profesor Adnan Prekic, koji je jedan od inicijatora organizovanja Naucnog skupa, dao je osvrt o vjerskim zajednicama u Crnoj Gori u drugoj polovini 80-tih godina 20 vijeka, dok se istoricar Dragutin Papovic bavio politickom, ekonomskom i drustvenom situacijom u Crnoj Gori uoci AB revolucije.

Osvrt o 1997. kao prelomnoj godini savremene crnogorske istorije dao je MIlan Scekic, o ulozi NATO-a u procesu demokratske konsolidacije govorila je Nikoleta Dukanovic, dok je Rade Bojovic dao osvrt na temu Crnaa Gora u vrtlogu bespokojne i opsesivne postjugoslovenske stvarnosti.