Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1711. roden je Mihail Vasiljevic Lomonosov, ruski naucnik, pjesnik i akademik, enciklopedista svjetskog glasa. Preteca mnogih pronalazaca 19. vijeka, autor vaznih otkrica u oblasti fizike i hemije, formulisao je zakon odrzanja materije, objasnio pojave sagorijevanja, stvorio naucnu teoriju o svjetlosti, objasnio porijeklo polarne svjetlosti i dr. Izvrsio je znacajnu reformu i utemeljio naucnu terminologiju ruskog knjizevnog jezika. Pisao je ode, besjede i dramska djela. Autor je prve ruske gramatike i osnivac Moskovskog univerziteta (1755).

1767 – Nedugo, nakon sto su Crnogorci prihvatili za vladara Scepana Malog, osobu koja se predstavljala kao ruski car Petar III, jedan crnogorski knez zapisao je kako je <>.

1828 – U 31. godini, od tifusa je umro austrijski kompozitor Franc Peter Subert, jedan od prvih i najznacajnijih predstavnika muzickog romantizma. Njegov bogati opus (998 djela), nastao u kratkom stvaralackom rasponu izmedu 1810. i 1828, sadrzi gotovo sve muzicke vrste, medu kojima su najpoznatije solo pjesme “Lijepa mlinarica” i “Zimsko putovanje”.

1888 – Roden je kubanski velemajstor Hose Raul Kapablanka i Graupera, svjetski prvak u sahu od 1921. do 1927, jedan od najboljih sahista u svijetu. U periodu od 1914. do 1924. izgubio je samo jednu partiju i smatran je nepobjedivim. Igrao je lako i sigurno tako da su ga nazivali “sahovskom masinom” i automatom. Napisao je knjige “Osnovi saha” i “Moja sahovska karijera”.

1918 – Donesena su pravila za izbor predstavnika za Podgoricku skupstinu, kojima je bilo odredeno da se delegati biraju posrednim, javnim i kolektivnim glasanjem.

1921 – Crnogorski mitropolit Gavrilo Dozic, uputio je pismo Marku Petrovicu iz Niksica, u kojem je odslikao odnos Kraljevine SHS prema crkvi u Crnoj Gori. U pismu Dozic rezignirano istice: “Cisto mi je doslo da bacim sve i da idem na ona dva rala ocevine u Moracu, pa makar cuvao ovce, ako ih bude bilo. Vise mi je dosadilo, i vidim da za crkvu u Crnoj Gori ne mogu uciniti nista, pa se bolje skloniti, da bar ne nosim ime grobara Crnogorske crkve”.

1959 – U Kotoru je osnovana Visa pomorska skola, preteca Fakulteta za pomorstvo, formiranog 1981. na cijim je odsjecima skolovan kadar za potrebe crnogorske pomorske i turisticke privrede.

1988 – U Beogradu na Uscu odrzan je najveci miting u nizu takvih skupova koje je tadasnji predsjednik Saveza komunista Srbije Slobodan Milosevic organizovao tokom godine sirom Srbije. Skupu od oko milion ljudi obratio se i Milosevic pozivajuci ih na odbranu “srpskih nacionalnih interesa”, potpaljujuci “fitilj” koji ce u naredom periodu dovesti zemlju u stanje haosa.

2007 – U 81. godini u mjestu Valjeho, u Kaliforniji, umro je Milo Radulovic, potomak crnogorskih iseljenika, koji je odigrao jednu od kljucnih uloga u rusenju americkog, ekstremno desnicarskog senatora Dzozefa Makartija tokom pedesetih godina proslog vijeka.

2008 – NATO je sertifikovao Sporazum o bezbjednosti informacija s Crnom Gorom. Shodno vazecim pravilima i procedurama, Crnoj Gori je dozvoljen pristup tajnim podacima u posjedu Alijanse, Partnerstva za mir i Evroatlantskog partnerskog savjeta.

2008 – Americki ambasador u Podgorici Roderik Mur svecano je oznacio pocetak rada Americke privredne komore u Crnoj Gori. Americka privredna komora u Crnoj Gori, kao dio mreze privrednih komora sirom svijeta, ima za cilj da bude jedan od vodecih promotera biznisa na crnogorskom prostoru kroz trgovinu, investicije i ekonomski razvoj.

2009 – Lideri Evropske unije imenovali su belgijskog premijera Hermana van Rompija za prvog predsjednika Unije, a Britanku Ketrin Eston za seficu spoljnih poslova.

2010 – Nakon susreta s predsjednikom Crne Gore Filipom Vujanovicem, predsjednik Srbije Boris Tadic izjavio je da Srbija i Crna Gora dobro saraduju u borbi protiv organizovanog kriminala i da, u tom kontekstu, mogu biti primjer u regionu.

2010 – NATO je usvojio novi strateski koncept kojim je zadrzao nuklearne zabrane radi prilagodavanja te vojne alijanse savremenim bezbjednosnim prijetnjama. Sastanku dvadeset osam lidera NATO-a u Lisabonu prisustvovao je i ruski predsjednik Dmitrij Medvedev sto je oznacilo veliku promjenu izmedu Rusije i NATO-a. Medvedev tom prilikom nije, medutim, prihvatio istorijski poziv da se Rusija prikljuci raketnom sistemu koji ce cuvati Evropu od eventualnog napada Irana.

2012 – U podgorickom sudu za prekrsaje izrecena je sudska opomena mitropolitu crnogorsko-primorskom Amfilohiju zbog govora mrznje. Amfilohije je, prema optuzbi, pocetkom 2011. i 2012. vrijedao nacionalna osjecanja gradana, pripadnika drugih vjera i nacija i upucivao kletve. Prokleo je, izmedu ostalog, svakog ko bi htio da srusi crkvu na Rumiji, nazivajuci ,,pasjom i laznom vjerom” one koji traze uklanjanje tog objekta, postavljenog 2005, a novi je crnogorski pravopis, po autoru Adnanu Cirgicu, nazvao ,,cirgilica”.

2012 – Drzavna nagrada ,,Petar Lubarda” dodijeljena je crnogorskom slikaru Ratku Odalovicu za sliku ,,Cuvari biljnog nasljeda”.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1946 – U Parizu je otvorena prva konferencija UNESCO-a.

2005 – Na prijesto je stupio princ Albert II od Monaka, cime je oznacen pocetak vladavine 47-godisnjeg sina princa Renijea i holivudske glumice Grejs Keli tom sicusnom evropskom knezevinom.

2006 – Na Samitu drzava Azijsko-pacificke ekonomske saradnje u Hanoju, predstavnici Rusije i Sjedinjenih Americkih Drzava potpisali su bilateralni sporazum koji je Rusiji otvorio put za ulazak u Svjetsku trgovinsku organizaciju.

2007 – Sefovi diplomatija EU pruzili su punu podrsku visokom izaslaniku za Bosnu i Hercegovinu Miroslavu Lajcaku u sprovodenju njegove odluke o novom mehanizmu odlucivanja u Savjetu ministara BIH.