U KOLASINU

U kolasinskom Centru za kulturu sinoc je predstavljena knjiga anegdota novinara, Vladimira Lazovice “Zbogom sirotinjo”. Knjigu su predstavili pjesnikinja Vinka Perisic-Sarenac, Bosko Vlahovic, novinar Drazen Draskovic i autor.

Da smijeh lijeci i podmladuje a da nas ljutnja stara culo se od ranije a da godi i onda kada se dosjetke odnose na tud a ponekad i na svoj racun potvrdila je sinocnja reakcija publike, koja je napunila Centar za kulturu u Kolasinu tokom predstavljnja knjige “Zbogom sirotinjo” novinara Vladimira Lazovica.

Lazovic se latio proizvodnji sale i smijeha koja je tako vazna drustvena, identitetska, tradicionalna, na kraju i zdrastvena misija istakao je Drskovic otvarajuci promociju knjige anegdota. Ovo je Lazoviceva treca knjiga nakon sto je obajvio zbirke pjesama “Lumer” i “Ispovijest duse”.

Anegdotama sakupljenim u knjizi “Zbogom sirotinjo” bogatiji smo za jedno novo zadovoljstvo koje smo osvojili njihovim citanjem ali i sjecajuci se tih malih i velikih junaka koje je Vlado ukoricio u knjizi, kazao je Draskovic.

“Imamo pravo da kazemo – ovo su nase anegdote. Nasih prijatelja, komsija, rodaka, nas samih. Anegdote nase “male varosi” zbijene od “Planinara” do “Kafane Milosa Drljevica” ali i rasirene u “tri drzave Malte” koliko smo prostrani i rasporedeni po onim gradskim i seoskim sjednicima u kojima su glavni bili oni koji su najduhovitiji”, naglasio je Draskovic.

Neko ce mozda reci, pa sta, problem li je sakupiti i objaviti zbirku anegdota, medutim, to nije bas tako, anegdote su mnogo vise od toga, one su duh jednog vremena, slika i prilika proteklih vremena, istako je Lazovicev skolski drug Bosko Vlahovic.

“Kroz istoriju poznate su mnoge anegdote o Karadordu, Marku Miljanovu, Njegosu, Milosu Obrenovicu i drugima. Medutim, one koje je sakupio, uoblicio i objavio Vladimir Lazovic nemaju ovako znamenite licnosti vec su to anegdote o obicnim ljudima koji su nama bliski, koje smo poznavali ili slusali o njima od rodaka i poznanika kratko receno o likovima svakodnevnice”, kazao je Vlahovic.

Kako se kreacija, dozivljaj i nebo stiha u stvaralackom cinu, transformisalo u potragu i obradu anegdote, objasnila je pjesnikinja Vinka Perisic Sarenac.

“Vedar i zdrav duh Kolasinaca, a zdrav duh obitava u zdravom tijelu, odvajkada je spreman da ispreda kako toplu pjesmu djevojacku i momacku, tako i zdrav humor kojim se jaca krijepi snaga zivota i cuva njegova vedrina i punoca”, navela je Perisic Sarenac.

Ona je podsjetila na autorovu motivaciju da se bavi prikupljanjem anegdota koju je pronasao u ostroumnosti Kolasinaca.

“Gotovo svakodnevno, na ulici, u prodavnici, kafani, sjednicama…bilo gdje, cule su se doskocice, anegdote, posalice, razna nadgornjavanja, koja su se zatim prepricavala, slicno usmenoj knjizevnost. Taj duh i danas krasi Kolasin i Kolasince. Kao da znaju da je smijeh najbolji lijek i da u njemu nema zle namjere”, podsjetila je pjesnikinja.

Pred brojnom publikom se dakle nasla posebna forma stiva o najduhovitijim Kolasincima, o pametnim vlasnicima one najteze diplome koje nema na fakultetima a to je diploma bistrine i mudrosti koja se studira na posebnim koledzima zivota, ocijenio je Draskovic.

Autor knjige, dugogodisnji novinar Radija Crne Gore, kaze da je dobar dio anegdota zapamtio i dozivio, bio njihova tema.

“Najvise sam, sakupljajuci ih, odusevljen komsijom sa Drijenka, Borom Popovicem, od koga sam ih bezbroj zapisao, zatim skolskim drugom Boskom Vlahovicem, jednim od ucesnika kafanskog zivota, Svetozarom Batom Trebjesaninom i poznatim i priznatim karikaturistom Darkom Drljevicem, koji ne samo da mi je ispricao neke anegdote, nego njegove karkature cine sastavni dio ovog izdanja”, istakao je Lazovic.

Darko Drljevic iako najavljen kao jedan od ucesnika promocije sinoc je bio u italijanskom gradu Trentu gdje mu je urucena nagrada za karikaturu.

A da anegdote opstaju i danas, bas kao sam zivot koji se vjecno osipa, ali i vjecno nastavlja da traje potvrdile su anegdote nastale tokom same promocije.
Program su zacinili glumci Dordije Tatic i Nikola Scepanovic te muzicar Davor Sedlarevic.

Izdvajamo nekoliko aforizama:

Bozo i Vito
“Planinar” je bio gradska kafana gdje su se svi sretali, druzili, boemisali: pocev od starosjedilaca, prolaznika, putnika namjernika. Ispred nje su jedno vrijeme stajali autobusi, koji su prolazili iz Podgorice ka sjeveru, i obratno.
Stoga je bio otvoren vec od pet sati.
Rano izjutra sretose se u “Planinaru” poznati pjesnik i boem, Vito Nikolic i Bozo Vlahovic. Brzo “zaginuse”.
Razdvojise se, u Vitovom stilu, sa stihovima:
“Ja i Bozo, do sest ura,
Popili smo deset tura”.

Silikoza
Kada je mojkovacki rudnik “Brskovo” slavio jubilej, valjda greskom, ne pozvase Boza Radovica iz Vladosa, kod Kolasina.
Bozo se podobrano naljuti, jer je radeci u rudniku obolio od silikoze pa im uputi cestitku:
“Treci stepen silikoze,
Ne zasluzih casu loze,
Ni Sandzacku meku sljivu, Nezahvalni kolektivu”.
Neko se od cinovnika iz rudnika usudi da mu telegramom odgovori, koristeci stihove poznatog pjesnika. No Bozo mu ne osta duzan:
Cinovnice, sa bankarskom platom,
Nemoj da se bavis plagijatom”.

Vukoman Kljajevic, Radio Crne Gore

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1711. roden je Mihail Vasiljevic Lomonosov, ruski naucnik, pjesnik i akademik, enciklopedista svjetskog glasa. Preteca mnogih pronalazaca 19. vijeka, autor vaznih otkrica u oblasti fizike i hemije, formulisao je zakon odrzanja materije, objasnio pojave sagorijevanja, stvorio naucnu teoriju o svjetlosti, objasnio porijeklo polarne svjetlosti i dr. Izvrsio je znacajnu reformu i utemeljio naucnu terminologiju ruskog knjizevnog jezika. Pisao je ode, besjede i dramska djela. Autor je prve ruske gramatike i osnivac Moskovskog univerziteta (1755).

1767 – Nedugo, nakon sto su Crnogorci prihvatili za vladara Scepana Malog, osobu koja se predstavljala kao ruski car Petar III, jedan crnogorski knez zapisao je kako je <>.

1828 – U 31. godini, od tifusa je umro austrijski kompozitor Franc Peter Subert, jedan od prvih i najznacajnijih predstavnika muzickog romantizma. Njegov bogati opus (998 djela), nastao u kratkom stvaralackom rasponu izmedu 1810. i 1828, sadrzi gotovo sve muzicke vrste, medu kojima su najpoznatije solo pjesme “Lijepa mlinarica” i “Zimsko putovanje”.

1888 – Roden je kubanski velemajstor Hose Raul Kapablanka i Graupera, svjetski prvak u sahu od 1921. do 1927, jedan od najboljih sahista u svijetu. U periodu od 1914. do 1924. izgubio je samo jednu partiju i smatran je nepobjedivim. Igrao je lako i sigurno tako da su ga nazivali “sahovskom masinom” i automatom. Napisao je knjige “Osnovi saha” i “Moja sahovska karijera”.

1918 – Donesena su pravila za izbor predstavnika za Podgoricku skupstinu, kojima je bilo odredeno da se delegati biraju posrednim, javnim i kolektivnim glasanjem.

1921 – Crnogorski mitropolit Gavrilo Dozic, uputio je pismo Marku Petrovicu iz Niksica, u kojem je odslikao odnos Kraljevine SHS prema crkvi u Crnoj Gori. U pismu Dozic rezignirano istice: “Cisto mi je doslo da bacim sve i da idem na ona dva rala ocevine u Moracu, pa makar cuvao ovce, ako ih bude bilo. Vise mi je dosadilo, i vidim da za crkvu u Crnoj Gori ne mogu uciniti nista, pa se bolje skloniti, da bar ne nosim ime grobara Crnogorske crkve”.

1959 – U Kotoru je osnovana Visa pomorska skola, preteca Fakulteta za pomorstvo, formiranog 1981. na cijim je odsjecima skolovan kadar za potrebe crnogorske pomorske i turisticke privrede.

1988 – U Beogradu na Uscu odrzan je najveci miting u nizu takvih skupova koje je tadasnji predsjednik Saveza komunista Srbije Slobodan Milosevic organizovao tokom godine sirom Srbije. Skupu od oko milion ljudi obratio se i Milosevic pozivajuci ih na odbranu “srpskih nacionalnih interesa”, potpaljujuci “fitilj” koji ce u naredom periodu dovesti zemlju u stanje haosa.

2007 – U 81. godini u mjestu Valjeho, u Kaliforniji, umro je Milo Radulovic, potomak crnogorskih iseljenika, koji je odigrao jednu od kljucnih uloga u rusenju americkog, ekstremno desnicarskog senatora Dzozefa Makartija tokom pedesetih godina proslog vijeka.

2008 – NATO je sertifikovao Sporazum o bezbjednosti informacija s Crnom Gorom. Shodno vazecim pravilima i procedurama, Crnoj Gori je dozvoljen pristup tajnim podacima u posjedu Alijanse, Partnerstva za mir i Evroatlantskog partnerskog savjeta.

2008 – Americki ambasador u Podgorici Roderik Mur svecano je oznacio pocetak rada Americke privredne komore u Crnoj Gori. Americka privredna komora u Crnoj Gori, kao dio mreze privrednih komora sirom svijeta, ima za cilj da bude jedan od vodecih promotera biznisa na crnogorskom prostoru kroz trgovinu, investicije i ekonomski razvoj.

2009 – Lideri Evropske unije imenovali su belgijskog premijera Hermana van Rompija za prvog predsjednika Unije, a Britanku Ketrin Eston za seficu spoljnih poslova.

2010 – Nakon susreta s predsjednikom Crne Gore Filipom Vujanovicem, predsjednik Srbije Boris Tadic izjavio je da Srbija i Crna Gora dobro saraduju u borbi protiv organizovanog kriminala i da, u tom kontekstu, mogu biti primjer u regionu.

2010 – NATO je usvojio novi strateski koncept kojim je zadrzao nuklearne zabrane radi prilagodavanja te vojne alijanse savremenim bezbjednosnim prijetnjama. Sastanku dvadeset osam lidera NATO-a u Lisabonu prisustvovao je i ruski predsjednik Dmitrij Medvedev sto je oznacilo veliku promjenu izmedu Rusije i NATO-a. Medvedev tom prilikom nije, medutim, prihvatio istorijski poziv da se Rusija prikljuci raketnom sistemu koji ce cuvati Evropu od eventualnog napada Irana.

2012 – U podgorickom sudu za prekrsaje izrecena je sudska opomena mitropolitu crnogorsko-primorskom Amfilohiju zbog govora mrznje. Amfilohije je, prema optuzbi, pocetkom 2011. i 2012. vrijedao nacionalna osjecanja gradana, pripadnika drugih vjera i nacija i upucivao kletve. Prokleo je, izmedu ostalog, svakog ko bi htio da srusi crkvu na Rumiji, nazivajuci ,,pasjom i laznom vjerom” one koji traze uklanjanje tog objekta, postavljenog 2005, a novi je crnogorski pravopis, po autoru Adnanu Cirgicu, nazvao ,,cirgilica”.

2012 – Drzavna nagrada ,,Petar Lubarda” dodijeljena je crnogorskom slikaru Ratku Odalovicu za sliku ,,Cuvari biljnog nasljeda”.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1946 – U Parizu je otvorena prva konferencija UNESCO-a.

2005 – Na prijesto je stupio princ Albert II od Monaka, cime je oznacen pocetak vladavine 47-godisnjeg sina princa Renijea i holivudske glumice Grejs Keli tom sicusnom evropskom knezevinom.

2006 – Na Samitu drzava Azijsko-pacificke ekonomske saradnje u Hanoju, predstavnici Rusije i Sjedinjenih Americkih Drzava potpisali su bilateralni sporazum koji je Rusiji otvorio put za ulazak u Svjetsku trgovinsku organizaciju.

2007 – Sefovi diplomatija EU pruzili su punu podrsku visokom izaslaniku za Bosnu i Hercegovinu Miroslavu Lajcaku u sprovodenju njegove odluke o novom mehanizmu odlucivanja u Savjetu ministara BIH.

BOGDANOVIC ISTAKAO

Vlada Crne Gore i Ministarstvo kulture u potpunosti su posveceni zastiti i ocuvanju izuzetnih, univerzalnih vrijednosti, a odrzivi razvoj Crne Gore u skladu je sa svim standardima UNESCO jedan je od kljucnih prioriteta crnogorske kulturne politike, kazao je ministar kulture Aleksandar Bogdanovic.

Bogdanovic je, kako je saopsteno, na marginama danasnje Generalne konferencije UNESCO u Parizu, razgovarao sa sa generalnom direktoricom te organizacije Odri Azule.

“Tokom susreta, ministar Bogdanovic zahvalio je sagovornici na kontinuiranoj podrsci koju UNESCO pruza Crnoj Gori, kako kada su u pitanju konkretne aktivnosti na zastiti prirodne i kulturne bastine, tako i na planu uredenja propisa koji tretiraju oblasti koje su u djelokrugu rada UNESCO”, naveli su iz Ministarstva kulture.

Prilikom razgovora, iskazana je obostrana spremnost za dodatno intenziviranje saradnje.

NARODNA BIBLIOTEKA BUDVE

U okviru obiljezavanja Dana opstine Budva, u srijedu, 20. novemba u 19 casova u holu Akademije znanja, prigodnim programom bice obiljezeno 155 godina trajanja Narodne biblioteke Budve.

Svecanost ce otvoriti predsjednik Opstine Budva Marko Carevic, a uvodnu rijec imace Mila Baljevic, direktorica JU Narodne biblioteke Budve.

Ucesnici okruglog stola povodom jubileja Biblioteke bice dr Miroslav Luketic, mr Bozena Jelusic i dr Predrag Zenovic, a predvidena je i projekcija filma o Biblioteci autorke Ive Bajkovic. U muzickom dijelu programa nastupice Zenska vokalna grupa “Harmonija”.

“Bibliotecka djelatnost u Budvi ima tradiciju dugu 155 godina. Smjestena je u zgradi Akademije znanja, a u njen sastav ulazi i podrucno odjeljenje, biblioteka ‘Stefan Mitrov Ljubisa’, koja se nalazi u Spomen-domu ‘Crvena komuna’ u Petrovcu. Danas Biblioteka raspolaze fondom od skoro 100.000 knjiga, pretezno beletristike, ali i znacajan broj naslova iz svih oblasti ljudskog znanja i umjetnosti, sto je svrstava medu najbogatije biblioteke u Crnoj Gori. Biblioteka se moze pohvaliti i izuzetno sadrzajnim kulturnim programom koji obuhvata knjizevne veceri i razne promocije, knjizevne festivale, izlozbe, radionice, izdavacku djelatnost”, isticu u Biblioteci.

KOLASIN

Javna ustanova Centar za kulturu Kolasin veceras u 19 sati i 30 minuta organizuje promociju knige Vladimira Lazovica “Zbogom sirotinjo”.

O knjizi ce govoriti: pjesnikinja, Vinka Perisic Sarenac, karikaturista Darko Drljevic, kpravnik, Bosko Vlahovic, novinar, Drazen Draskovic i autor.

U programu ucestvuju i glumci: Dordije Tatic i Nikola Scepanovic te muzicar Davor Sedlarevic.

Vukoman Kljajevic, Radio Crne Gore

SAGOVORNICI RTCG

Da li je drustvena atmosfera u kojoj zivimo dobra za umjetnost i na koji nacin mladi umjetnik postaje uspjesan? Jesu li za uspjeh mladih stvaralaca dovoljni samo talenat i obrazovanje ili njihova afirmacija zavisi i od drugih okolnosti? Na ta pitanja za Dnevnik odgovarali su upravo oni – mladi, talentovani i obrazovani umjetnici.

Kazu da je umjetnicko djelo vrisak slobode i da je za kreativnost potrebna hrabrost. A imaju li mladi ljudi hrabrosti da postanu umjetnici? I to da ostanu. Talenat je nesto sto nadilazi provincijalne podjele izmedu kulturne pozicije i kulturne periferije, smatra mlada spisateljica Sladana Kavaric. No, talenat cesto nije dovoljan.

“U Crnoj Gori vlada zavjera mediokriteta, sto znaci da se sprovodi negativna selekcija koja promovise i gura prosjek, a diskvalifikuje sve ono sto je potentno da promislja, jer promisljanje podrazumijeva da se razmisslja kriticki”, kaze Kavaric.

Lejla Kasic, pjesnikinja, smatra da uz umjetnost oduvijek pod ruku idu i osporavanja, obeshrabrivanja, omalovazavanja. Nedostaje podrske, kaze ona.

“Voljela bih kada bi u nasoj zemlji postojalo vise nacina za finansijsku podrsku umjetnicima, jer ako zelimo da po prvi put predstavimo nase stvaralastvo, ipak nam je neophodan novac”, kaze Kasic.

Takva situacija opterecuje, ali moze biti i izazov, objasnjava Jovan Milosevic ciji je posao, slikarstvo.

“Tu vrstu materijalne egzistencije nemam, radim honorarno, radim stvari koje nemaju veze sa slikarstvom, da bi egzistirao, ali nijesam nista vise ni ocekivao u ovoj sredini, iskreno vam kazem. Nijesam razocaran, takvo je vrijeme. Ali to je dobra podloga za razmisljanje”, rekao je Milosevic.

A iz Ministarstva kulture porucuju da razmisljaju o podrsci mladima.

“Upravo ove godine na niz nacina, pomogli smo umjetnicima da afirmisu svoj rad i predstave ga sirem auditorijumu – pocev od mladih muzicara kojima smo omogucili da nastupe na najznacajnijim festivalima u drzavi, sve do nezavisne teatarske scene, koju smo predstavili inostranoj publici”, kazu iz resora Aleksandra Bogdanovica.

No, bez obzira na programe, kampanje i poruke iz Ministarstva kulture, stav mladih umjetnika ne ohrabruje, iako su svjesni da se prilike ne cekaju.

Kasic kaze da put do afirmacije i valjanog polozaja “umnogome zavisi od nas”: “Ne mozemo da cekamo da nas neko vuce za rukav, treba da grabimo prilike dok nam se pruzaju na nasem pocetku, a zatim ce prilike traziti nas”.

A da bi biste bili uspjesan mladi umjetnik ili makar da biste se mogli izraziti ovdje, smatra Kavaric, sve manje je realevantno to da li ste obrazovani a sve vise da imate podrsku dva kanala.

“Da imate siroku mrezu poznanika, pravih poznanika, pod znacima navodnika ili da imate politicku poledjinu”, kaze Kavaric.

Pruzanje logistike i ali i finansijske podrske mladim stvaraocima od posebnog je znacaja, kazu u Ministarstvu kulture. Zato vjerujemo da ce im i stavovi nasih sagovornika biti jednako vazni.

Anka Radovic, RTCG

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 9. godine roden je rimski car Tit Flavije Vespazijan, osnivac dinastije Flavija. Tokom vladavine od 69. do smrti 79. pokorio je Galileju i zauzeo krajeve oko Jerusalima i zaveo stednju u zemlji. U Rimu je podigao velicastvene gradevine poput Koloseuma, Kapitola i Amfiteatra.

1784 – Nakon rukopolozenja u Sremskim Karlovcima za arhijereja, vladika Petar I, tokom boravka u Becu, zatrazio je preko ruskih izaslanika prijem kod ruske carice Katarine II u namjeri da otkloni nesporazume izmedu dvije zemlje.

1786 – Roden je njemacki kompozitor Karl Marija Fridrih Ernst fon Veber, tvorac njemacke romanticne opere. Posebno je znacajna njegova opera “Carobni strijelac” kojom je prekinuo s tradicijom italijanske opere i uveo romantizam u muzicko-scensku umjetnost. Vodio je opere u Pragu i Drezdenu, radio i u Londonu, gdje je i umro 1826, a osamnaest godina kasnije, na inicijativu Riharda Vagnera, njegovi zemni ostaci preneseni su u Drezden. Pisao je razna djela za klavir i orkestar, od kojih je danas jos jedino poznato “Poziv na igru” i to kao baletska muzika u Berliozovoj obradi. Njegova opera “Eurijanta” (1823) smatra se prethodnicom Vagnerovog “Loengrina”.

1901 – U Pljevljima je otvorena gimnazija, jedna od najstarijih srednjih skola u Crnoj Gori. Prvobitno je nosila naziv Srpska gimnazija, kao jedina niza gimnazija u raskoj oblasti, na Kosovu i Metohiji, da bi od 1913. nastavila rad kao Kraljevska crnogorska drzavna gimnazija. Od 1903. do 1912. pod upravom gimnazije radila je Devojacko-radnicka skola. U prvi razred Gimnazije 1901. upisano je 70 ucenika iz Pljevalja i okolnih mjesta.

1922 – Umro je francuski pisac Marsel Prust. Njegov knjizevni postupak u ciklusu romana “U potrazi za izgubljenim vremenom” (1913), i na planu sadrzaja i na planu forme, zaokupljao je paznju knjizevnih kriticara i istoricara tokom citavog 20. vijeka. Svoje kapitalno djelo pisao je desetak godina, bolestan i u gotovo potpunoj izolaciji i odustajanju od svih drugih poslova. Ciklus romana (Put k Svanu, U sjenci procvalih djevojaka, Vojvotkinja de Guermante, Sodoma i Gomora, Zatocenica, Bjegunica i Pronadeno vrijeme) od 3.200 stranica obuhvata razdoblje druge polovine 19, pocetak 20. i Prvi svjetski rat, kao i teme koje su u to doba potresale francusko drustvo, kao sto je bila Drajfusova afera. Djelo “U potrazi za izgubljenim vremenom” predstavlja esejizirane memoare s preko dvije hiljade likova iz najrazlicitijih drustvenih sredina, povezanih vremenom, kao uzrokom svih preobrazaja i promjena. Smatra se da je, uz Kafku i Dzojsa, Prustovo djelo presudno uticalo na razvoj modernog romana u proslom vijeku.

1991 – Nakon 86 dana opsade, pripadnici Jugoslovenske narodne armije usli su u razruseni Vukovar. U borbama s hrvatskim snagama poginulo je vise hiljada ljudi, medu kojima veliki broj civila. Od 45.000 stanovnika, oko 10.000, koliko je ostalo u gradu, izaslo je iz podruma u kojima su proveli gotovo tri mjeseca.

1993 – Lideri Juzne Afrike, crnci i bijelci, odobrili su ustav kojim je oznacen kraj politike aparthejda u toj zemlji.

1999 – Na samitu OEBS-a u Istanbulu usvojena je Povelja o evropskoj bezbjednosti kojom se sukobi unutar drzava smatraju legitimnim predmetom brige medunarodne zajednice.

2008 – Medunarodni sud pravde u Hagu proglasio se nadleznim za tuzbu Hrvatske protiv Srbije, kojom se tvrdi da je zvanicni Beograd odgovoran za genocid pocinjen nad nesrbima u toj republici od 1991. do 1995.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1910 – U Meksiku je izbila seljacka revolucija cije su vode bili Panco Vila i Emilio Zapata. Tokom revolucije koja je trajala do 1917. poginulo je vise od milion ljudi.

1943 – U Kolasinu je odrzana Skupstina Antifasistickog fronta zena Crne Gore na kojoj je izmedu ostalog odluceno da zene Crne Gore pokrenu svoj list.

SJUTRA U DODESTU

Predstava “Kod Nojeve barke u osam”, u produkciji Dramske scene za djecu Gradskog pozorista, bice igrana sjutra, 17. novembra, u 12 sati u sali Dodest KIC “Budo Tomovic”.

Ovu predstavu namijenjenu djeci starijoj od pet godina, rezirao je slovenacki reditelj Robert Valtl prema tekstu savremenog njemackog autora Urliha Huba.

“Rafiniranog stila, sa puno humora, ovaj Hubov komad slovi i za jedno od najvecih evropskih otkrica za najmladu publiku u posljednje vrijeme. Rijec je o zabavnoj i poucnoj prici o biblijskom Potopu, koja je ujedno i himna prijateljstva, solidarnosti i tolerancije. Junaci predstave su tri pingvina koji spletom okolnosti, putem goluba, dobijaju vijest o Potopu koji ce zadesiti planetu. Tu je, naravno, i Noje, starac sa dugom sijedom bradom, koji se sprema da na barku ukrca po dva predstavnika svake zive vrste, kako bi negdje daleko izgradio novi i bolji svijet. Dva prijatelja pingvina ne zele da ostave treceg, najmladeg, pa ga domisljato u koferu ukrcavaju na barku punu zivotinja”, istice se u saopstenju Gradskog pozorista.

U predstavi igraju Slavisa Grubisa, Smiljana Martinovic, Goran Slavic, Branko Ilic i Sejfo Seferovic.

Autorski tim, pored reditelja Valtla, cine jos: Natalija Vujosevic (scenografkinja), Tijana Todorovic (kostimografkinja), Nemanja Becanovic (kompozitor), Slavka Nelevic (koreografkinja), Miha Horvat (dizajner svijetla), Dorde Krivokapic (prevod teksta).

Izbor i priprema: C. Durdic

Na danasnji dan 1558. umrla je engleska kraljica Meri I Tjudor, kcerka Henrija VIII. Tokom vladavine od 1553. kao supruga spanskog kralja Felipea II pokusala je da Englesku vrati pod uticaj pape, a zbog zestokog progona protestanata (anglikanaca) dobila je naziv Krvava Meri. Poslije njene smrti na prijesto je dosla njena sestra Elizabeta I, koja je postavila temelje buducoj britanskoj imperiji.

1858 – Umro je velski filantrop Robert Oven, socijalista utopista i socijalni reformator, industrijalac koji je svoje bogatstvo utrosio pokusavajuci da ostvari projekte socijalnih reformi. Zahvaljujuci njemu i njegovim pristalicama uveden je u upotrebu izraz “socijalisti”. Poznata djela: “Novi pogled na drustvo”, “Skica racionalnog sistema drustva”, “Knjiga o novom svjetskom moralu”.

1912 – Tokom Prvog balkanskog rata u pohodu crnogorske vojske na Skadar pod komandom Nika Kusovca, cetinjski, ceklinski i ceklinsko-dobrski bataljoni zauzeli su visove prema Ljesu. Nakon jakog okrsaja i podrske artiljerije, a potom i borbe bajonetima, odredi turske vojske potisnuti su do Ljesa.

1917 – Umro je francuski vajar Ogist Roden, jedan od najvecih umjetnika s kraja 19. i pocetka 20. vijeka. Njegovo djelo objedinilo je romanticarski duh i moderne teznje i presudno uticalo na evropsko vajarstvo. Odbacivao je idealizam, apstrakciju i dekorativnost, i u radu koristio dotad nepoznatu slobodu forme s prepoznatljivom sposobnoscu da postigne snazan izraz i harmoniju duhovnog i tjelesnog na svojim skulpturama. Poznata djela: “Mislilac”,”Poljubac”,”Balzak”,”Gradani Kalea”, “Vrata pakla”, “Vjecni idol”.

1920 – Na arhijerejskom saboru za crnogorsko-primorskog mitropolita izabran je Gavrilo Dozic. Nakon smrti Mitrofana Bana, posljednjeg mitropolita Crnogorske pravoslavne crkve, Gavrilo Dozic je tu funkciju obavljao u sklopu Srpske pravoslavne crkve do 1937. kada je izabran za srpskog patrijarha.

1938 – Umro je hrvatski politicar Ante Trumbic, koji je uz Franu Supila i Ivana Mestrovica bio glavni zastupnik ujedinjenja Hrvatske sa Srbijom i Crnom Gorom u zajednicku drzavu. Bio je predsjednik Jugoslovenskog odbora od osnivanja 1915. do njegovog raspustanja u decembru 1918, kada je formirana Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca.

1988 – Smjenjivanje visokih funkcionera u Pokrajinskom komitetu Saveza komunista – Kacuse Jasari i Azema Vlasija, izazvalo je masovne demonstracije Albanaca na Kosovu, ukljucujuci i strajk oko 1.000 rudara u rudniku Stari trg, koji je poceo u februaru 1989.

1990 – U Kotoru je umro poznati crnogorski istoricar i knjizevnik Risto Kovijanic. Roden je u Durdevini, kod manastira Moraca. Bio je profesor srpskohrvatskog jezika i knjizevnosti u Bratislavi, Beogradu i Kotoru, gdje je bio i direktor gimnazije, clan Istorijskog drustva Crne Gore od 1948. i clan Udruzenja knjizevnika od 1967. Jedan je od osnivaca Drzavnog arhiva u Kotoru, gdje je radio kao visi naucni saradnik. Proucavajuci arhivsku gradu, obradio je kulturni zivot starog Kotora od 14. do 18. stoljeca. Poznati radovi Rista Kovijanica: “Vita Kotoranin – neimar Decana”, “Pomeni crnogorskih plemena u kotorskim spomenicima od 14. do16. vijeka” , i “Kotorski medaljoni”, prema kojima je napravljena predstava Gradskog pozorista u Podgorici “Novela od ljubavi”. Risto Kovijanic dobitnik je Trinaestojulske nagrade i Zlatne medalje Slovacke Akademije.

1993 – Sudije iz 11 zemalja polozile su zakletvu na inauguralnom zasjedanju suda UN za ratne zlocine pocinjene u Jugoslaviji, prvog takvog suda poslije Nirnberskog i Tokijskog, koji su bili osnovani nakon Drugog svjetskog rata.

2001 – Na Kosovu su odrzani prvi parlamentarni izbori od dolaska medunarodnih snaga u tu pokrajinu u junu 1999. Ubjedljivu pobjedu odnio je Demokratski savez Kosova Ibrahima Rugove osvojivsi 45,6 odsto glasova. Srpska koalicija “Povratak” osvojila je 11,34 odsto glasova. Na izbore je izaslo 63 odsto Albanaca i 56 odsto Srba.

2006 – U Budimpesti je umro Ferenc Puskas, legenda svjetskog fudbala , najpoznatiji clan tzv. lake konjice, proslavljene madarske generacije fudbalera 50-ih godina 20. vijeka.

2007– Posmrtni ostaci vojvode Masa Vrbice preneseni su poslije 109 godina iz Banja Luke u Crnu Goru i sahranjeni ispred crkve Svete Petke u selu Vrba na Njegusima.

2010 – Crnogorska fudbalska reprezentacija pobijedila je u prijateljskoj utakmici u Podgorici reprezentaciju Azerbejdzana 2:0, i tako po broju dobijenih utakmica trijumfalno zavrsila najuspjesniju godinu.

Na danasnji dan dogodilo se i sljedece:

1629 – U Perastu je donesena odluka o zabrani odlaska stanovnistva s tog podrucja Boke u podrucje tadasnje turske Albanije zbog pojave kuge. Krsenje odluke bilo je sankcionisano globom, paljenjem barki i kucnim, odnosno, porodicnim karantinom.

1800 – Kongres SAD sastao se prvi put u novoj prijestonici Vasingtonu, a americki predsjednik Dzon Adams postao je prvi stanar zgrade, kasnije nazvane Bijela kuca.

1855 – Skotski istrazivac Dejvid Livingston otkrio je vodopade na rijeci Zambezi, nazvane po engleskoj kraljici Viktorijini vodopadi.

1869 – Poslije vise od deset godina rada pod rukovodstvom Francuza Ferdinana de Lesepsa , otvoren je Suecki kanal, kojim je Sredozemno more povezano s Indijskim okeanom.

1947 – Pustena je u saobracaj zeljeznicka pruga Samac-Sarajevo, duga 242 kilometra, u cijoj su izgradnji ucestvovale omladinske brigade iz cijele SFR Jugoslavije.

2007 – Na Kosovu su odrzani parlamentarni izbori, na kojima je pobijedila opoziciona Demokratska partija Kosova Hasima Tacija.

2008 – Nakon sto je Grcka sprijecila poziv Makedoniji da ude u NATO, Makedonija je pokrenula pravni postupak pred Medunarodnim sudom pravde u Hagu protiv Grcke.

DONOVIC

Glumac, pisac, kompozitor, scenarista i autor “Igrokaza za djecu”, Dejan Donovic, laureat je ovogodisnjih “Susreta pod Starom maslinom”.

U obrazlozenju zirija pise da je Donovic umjetnik koji djela kreira sa autenticnim i iskrenim emocijama, po mjeri djecijeg svijeta. Donovic o nagradi i stvaralastvu za djecu govori za TVCG.