Izbor i priprema: Č. Đurđić
Na današnji dan 356. godine prije nove ere rođen je grčki kralj Aleksandar III Veliki, sin Filipa II Makedonskog, legendarni vojskovođa koji je za kratko vrijeme svoje vladavine uspio da razori hiljadugodišnja carstva, gradeći nove mermerne gradove i stvarajući novu civilizaciju. Za to vrijeme osvojio je Persijsko carstvo u čijem je sastavu bio i Vavilon. Osvojio je i Egipat i stigao čak do Pendžaba u Indiji. Iako se nakon njegove smrti njegovo veliko carstvo raspalo, zaslužan je za širenje helenske kulture na Istoku i prožimanje kultura i nacija. Vojnički uspjesi Aleksandra Velikog i osvajanje zemalja za koje se do tada znalo samo po pričanju, putovanja u daleke i nepoznate krajeve, kao i rana smrt mladog osvajača, živio je samo 33 godine, vjekovima su inspirisali i nadahnjivali maštu brojnih pisaca i likovnih umjetnika
1852 – U Veneciji je umro francuski vojskovođa Ogist Marmon. Kao vojvoda od Raguze proglasio je 31. januara 1808. aneksiju Dubrovačke republike, a od 1809. do 1811. bio je generalni guverner ilirskih provincija.
1879 – U Carigrad su na diplomatske funkcije iz Crne Gore upućeni Stanko Radonjić kao poslanik i Gavro Vuković kao sekretar poslanstva.
1888 – Rođen je američki mikrobiolog, porijeklom iz Ukrajine, Selman Ejbraham Vaksman, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1952. za pronalazak streptomicina.
1898 – Rođen je američki vajar Aleksander Stirling Kalder, autor apstraktnih prostornih konstrukcija od metalnih elemenata povezanih žicom, koje je pomoću malih motora učinio pokretnim, te su dobile naziv “mobili”. Kalderov “mobil” ogromnih razmjera postavljen je 1958. ispred Palate UNESKO-a u Parizu.
2009 – Vlada Crne Gore dobila je Upitnik evropske komisije sa 3.376 pitanja i potpitanja, od kojih najveći broj iz domena pravde, slobode i bezbjednosti, kao i sektora pravosudnog sistema, socijalne i industrijske politike. Upitnikom je testirana spremnost Crne Gore za pristup Evropskoj uniji.
2010 – Predsjednik Malte Georg Abela završio je posjetu Crnoj Gori. Tokom posjete, Abela se susreo s crnogorskim zvaničnicima s kojima je potpisao četiri važna ugovora o saradnji u oblasti turizma, ekonomije i posebno u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala.
2010 – Iz Međunarodnog suda pravde saopšteno je da jednokratnim proglašenjem nezavisnosti Kosova nijesu prekršeni međunarodno pravo, rezolucija 1244, ni međunarodni pravni poredak na Kosovu. Ovakav odgovor suda uslijedio je nakon što je na inicijativu Srbije Generalna skupština UN u oktobru 2008. zatražila odgovor na pitanje – „Da li je jednostrana deklaracija o nezavisnosti od strane privremenih institucija samouprave na Kosovu u skladu s međunarodnim pravom“.
2011 – Povodom usvajanja Zakona o statusu dinastije Petrović-Njegoš, crnogorski premijer Igor Lukšić priredio je u dvorištu Dvora kralja Nikole na Cetinju prijem za crnogorskog princa Nikolu Petrovića i njegovu porodicu. Lukšić je potomcima dinastije poželio dobrodošlicu i kazao da je usvajanje Zakona o njihovom statusu prilika za otvaranje novog poglavlja o odnosima između njih i Crne Gore u slavu i sjećanje svega što je dinastija Petrović-Njegoš kroz istoriju dala Crnoj Gori. Princ Nikola je rekao da je ponosan što je u Crnoj Gori i ocijenio da je Zakonom ispravljena greška prema Petrovićima.
2011 – U bombaškom napadu blizu sjedišta Vlade u Oslu i u pucnjavi na obližnjem ostrvu Utoji, gdje se održavao godišnji ljetnji kamp podmlatka vladajuće norveške Laburističke partije, poginulo je 77 osoba. Za napade je optužen tridesetdvogodišnji norveški desničarski nacionalista Anders Bering Brejvik.
2012 – Nakon šest godina od prijema u svjetsku organizaciju, Crnu Goru posjetio je generalni sekretar Ujedinjenih nacija Ban Ki Mun, u okviru regionalne posjete zemljama Zapadnog Balkana. Mun je u razgovoru s predsjednikom Filipom Vujanovićem pohvalio dosljednost Crne Gore u nastojanju da održi kvalitet odnosa sa susjedima i obećao pomoć UN u oblasti zaštite ljudskih prava, izbjeglica i održivog razvoja. Generalni sekretar UN izrazio je zadovoljstvo zbog izgradnje eko-zgrade UN na obali Morače u Podgorici, čije je gradilište posjetio, i zahvalio na doprinosu Crne Gore misijama za očuvanje mira u svijetu. Crnogorske mirovne snage nalaze se u Liberiji, Somaliji, na Kipru i u Avganistanu. Dok je u predsjedničkoj rezidenciji na Cetinju Ban Ki Mun razgovarao s Vujanovićem, njegova žena Ban Sun Tek je u okviru UNICEF-ove kampanje „Govorimo o mogućnostima“ predstavila novi TV spot mladih crnogorskih sportista sa smetnjama u razvoju Marijane Goranović i Ilije Tadića. Promocija je održana povodom Paraolimpijskih igara u Londonu na kojima su paraolimpijci iz Crne Gore prvi put učestvovali. Igre su po broju učesnika i zemalja koje su reprezentovali bile najveće u istoriji, a takmičari su se nadmetali u 20 sportskih disciplina.
Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:
1784 – Rođen je njemački astronom i matematičar Fridrih Vilhelm Besel, koji je izračunao putanju Halejeve komete.
1886 – U barsko pristanište uplovio je parobrod “Danica”, dug 30 metara, nosivosti 30 tona. Kupljen je u Engleskoj, a pripadao je Društvu barske Luke i željeznice.
1914 – Kralj Nikola uputio je zetu, velikom knezu Nikolaju Nikolajeviču, drugom mužu knjeginje Stane, čestitku povodom postavljenja za glavnog komandanta ruskih armija.
1933 – Američki pilot Vili Post prvi je sam obletio Zemlju. Let je trajao sedam dana, osamnaest sati i četrdeset devet minuta.
1972 – Sovjetska kosmička sonda “Venera 8” spustila se meko na površinu Venere s koje je deset minuta, prije nego što su izgorjeli instrumenti, emitovala podatke.
2007 – Uprkos upozorenjima sekularne opozicije, vladajuća proislamistička organizacija Tajipa Erdogana ostvarila je ubjedljivu pobjedu na prijevremenim parlamentarnim izborima u Turskoj.
Serbian
Albanian
English
French
German
Russian
Turkish
