POBJEDNIK PIR FESTIVALA

Prvi regionalni internet festival teatra za djecu – Pir festival, u organizaciji Gradskog pozorišta Podgorica, završen je predstavom “Njegoš za djecu: Kako rastu veliki ljudi” Kotorskog festivala pozorišta za djecu. Publika širom regiona ali i svijeta, od 8. do 16. aprila imala je priliku da na YouTube kanalu Gradskog pozorišta Podgorica, pogleda predstave devet teatara iz Crne Gore, Srbije, Bih i Hrvatske. Sve predstave su imale jednak YouTube život, pa su gledaoci tokom 14 dana mogli da pogledaju i glasaju za komad koji im se najviše dopao.

“Interesovaje i značaj Pir festivala, u vremenu pandemije virusa, ogleda se u broju gledalaca koji u trenutku završetka posljedenje predstave iznosi malo više od 40 hiljada”, saopštilo je Gradsko pozorište.

Predstava “Lepotica i zver”, u režiji Miloša Jagodića, Pozorišta mladih Novi Sad, pobjednik je Prvog internet regionalnog festivala za djecu sa 684 lajkova publike i 8753 pregleda.

Drugo mjesto osvojila je predstava “Čarobnjak iz Oza” u režiji Jagoša Markovića, Gradskog pozorišta Podgorica sa 9477 pregleda i 271 lajka.

Treće mjesto pripalo je predstavi “Mala sirena” u režiji Milana Karadžića , pozorišta Boško Buha iz Beograda, koja je imala 7339 pregleda i 238 lajkova.

Učesnici Prvog internet regionalnog festivala za djecu – PIR festivala bili su i Gradsko kazalište lutaka Rijeka sa predstavom “Avanture maloga Juju” u režiji Renate Carola Gatica, Pozorište mladih Sarajevo sa predstavom “Kekec” u režiji Safeta Hadžimehanovića, Dječje pozorište Subotica sa predstavom “Par cipela” u režiji Todora Valova, Malo pozorište Duško Radović iz Beograda sa predstavom “Strašne priče braće Grim” u režiji Mik Gordona, Pozorišta lutaka Pinokio iz Beograda sa predstavom “Knjiga o džungli” u režiji Marka Jovičića I Kotorski festival pozorišta za djecu sa predstavom “Njegoš za djecu: Kako rastu veliki ljudi” u režiji Petra Pejakovića.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Ovaj dan slavi se u svijetu kao Međunarodni praznik rada, simbolizujući internacionalnu  solidarnost radničke klase. Na Prvom kongresu Druge internacionale u Parizu 1889. odlučeno je da se u znak sjećanja na događaje u Čikagu 1886. kada je 40.000 radnika stupilo u štrajk, zahtijevajući bolje uslove rada i osmočasovno radno vrijeme, Prvi maj slavi kao međunarodni praznik rada.

Na današnji dan 1218. rođen je njemački car Rudolf I Habsburg, osnivač dinastije Habsburgovaca, jedne od najstarijih dinastija u Evropi. Vladao je od 1273. do smrti 1291. godine.

1872 – Stigla je iz Beča potvrda knjazu Nikoli da je Crnoj Gori dozvoljeno da samostalno izlaže na Bečkoj međunarodnoj izložbi. Zahvaljujući upornosti samog knjaza, Crna Gora je mogla  izlagati svoje proizvode kao samostalna država, a ne kao turska pokrajina. Time je osujećena namjera Turske da Crnu Goru predstavi kao zavisnu državu.

1874 – U Crnoj Gori puštene su u promet prve poštanske marke i upotrijebljen dnevni poštanski žig. Autor poštanske marke bio je vojvoda Simo Popović,  koji je za motiv uzeo lik kralja Nikole Petrovića za čije je vladavine izrazito napredovao razvoj poštanske službe u Crnoj Gori.

1884 – Na inicijativu Jovana Pavlovića, istaknutog kulturnog i javnog radnika, počela je na Cetinju gradnja “Zetskog doma”– hrama tadašnjeg prosvjetnog i kulturnog preporoda u Crnoj Gori. Podizanje tog zdanja, prema projektu inžinjera  Josipa Slade, finansirano je dobrovoljnim prilozima iz Crne Gore i drugih krajeva. Prilikom polaganja kamena temeljca Jovan Pavlović je kazao da je: “Zetski dom kušaonica umne snage i umnih sposobnosti sinova Crne Gore, škola u kojoj će Crnogorci polagati ispit zrelosti i dobijati svjedočanstva da su dostojni da stupe u kolo obrazovanijeg naroda”.

1904 – Umro je češki kompozitor Antonjin Dvoržak, sljedbenik Bramsovog romantičarskog novoklasicizma i jedan od tvoraca češke nacionalne škole. Koristio se i folklorom drugih slovenskih naroda i naroda Sjeverne Amerike. Iz njegovog bogatog opusa izdvaja se devet simfonija među kojima je najpoznatija «Simfonija iz Novog Svijeta».

1945 – Devet dana prije zvaničnog okončanja Drugog svjetskog rata na stadionu cetinjskog «Lovćena» odigrana je prva međunarodna fudbalska utakmica u tek oslobođenoj zemlji, između reprezentacija Crne Gore i Albanije. Odigrana pred 5.000 gledalaca, utakmica je završena pobjedom Crne Gore 2:1. Strijelci za reprezentaciju Crne Gore bili su Vojo Mugoša i Petar Čelebić, a za gostujuću ekipu Loro Boriči.

1945 – Njemački nacistički lider Jozef Gebels, ministar prosvjete i propagande po dolasku nacista na vlast 1933, izvršio je samoubistvo u bunkeru u Berlinu. Iz straha pred odgovornošću  za nacističke zločine, Gebels se ubio zajedno s cijelom porodicom u posljednjim časovima pred pad Berlina u Drugom svjetskom ratu.

 1949 –  Poslije preseljenja dijela opreme i kadra sa Cetinja, i priprema za početak rada nove radio stanice u Crnoj Gori, ministar prosvjete u vladi Narodne Republike Crne Gore Radomir Komatina zvanično je otvorio Radio Titograd – današnji Radio Crne Gore.

1995 – Artiljerijskim napadom na  Pakrac počela je ofanziva hrvatskih snaga na zapadnu Slavoniju pod nazivom «Bljesak». Nekoliko dana kasnije Hrvatska je zauzela cijelo područje, a desetine hiljada Srba izbjeglo je u Bosnu i Srbiju.

2004 – Deset novih članica pridružilo se Evropskoj uniji. Punopravne članice EU postale su Slovenija, Mađarska, Poljska, Češka, Slovačka, Kipar, Malta, Estonija, Litvanija i Letonija. Najnovijim proširenjem broj zemalja, Članica EU popeo se na 25, a broj stanovnika na 450 miliona.

2007 –  Predsjednik Crne Gore Filip Vujanović i američka državna sekretarka Kondoliza Rajs potpisali su u Vašingtonu Sporazum o statusu snaga (SOFA), koji podrazumijeva saradnju dvije vojske, uključujući i raspoređivanje američkih vojnika i njihovo djelovanje u Crnoj Gori u međusobno dogovorenim aktivnostima.

2009 – U Njemačkoj, Turskoj i Grčkoj prvomajski marševi pretvorili su se u sukobe s policijom, dok su hiljade ljudi na ulicama Francuske i Španije protestovale protiv socijalne politike u tim zemljama u uslovima globalne ekonomske krize.

2011 – Američki zvaničnici javili su da je u operaciji američkih snaga u Pakistanu ubijen vođa Al Kaide Osama bin Laden, optužen za napade na Svjetski trgovinski centar u Njujorku 11. septembra 2001. Bin Laden je nakon tih napada postao simbol globalnog terorizma i najtraženiji čovjek na planeti. Nakon njegovog ubistva američki predsjednik Barak Obama izjavio je: „Pravda je zadovoljena.“ Mnogi svjetski analitičari, međutim, ocijenili su Bin Ladenovu smrt simboličnom,  smatrajući da on nije izdavao operativne naredbe mnogim autonomnim ograncima Al Kaide širom svijeta.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1707 – Stupio je na snagu Zakon o Uniji kojom su se kraljevina Škotska i Engleska ujedinile u Veliku Britaniju.

1901 – Izbačen je iz opticaja u Crnoj Gori  austrijski novac talijer, odnosno fiorin, a uvedena kruna. Vrijednost krune iznosila je pola fiorina.

1931 – Zvanično je otvoren «Empajer stejt bilding», 102 sprata visok njujorški oblakoder, tada najviša zgrada u svijetu.

1948 – U Kotoru je osnovano brodarsko preduzeće «Lovćen» koje je u početku imalo šest, a tri godine kasnije 32 plovna objekta.

1978 – Japanski istraživač Naomi Eumura postao je prvi čovjek koji je sam stigao na Sjeverni pol, prešavši 950 km na sankama s psećom zapregom.

1994 – U trci za «Gran pri San Marina» poginuo je brazilski automobilski as Ajrton Sena, jedan od najboljih vozača «formule 1».

1997 – Laburistička partija Tonija Blera pobijedila je na parlamentarnim izborima u Velikoj Britaniji, nakon 18 godina vladavine konzervativaca.

2009 – Počela je u Crnoj Gori  primjena mjera Ministarstva zdravlja za borbu protiv širenja takozvanog svinjskog gripa, odnosno gripa AH1N1. Određeno je 37 sanitarnih inspektora za kontrolu 28 graničnih, 19 drumskih, pet lučkih, dva aerodromska i dva željeznička prelaza.

NATAŠA NINKOVIĆ

Glumica Nataša Ninković kaže, za Jutarnji program TVCG, da je posljednja dva mjeseca bila uzoran građanin i da je poštovala sve mjere koje su bile na snazi. Priznaje da joj najteže pada kada ne smije da izađemo iz kuće, tokom policijskog časa, to kako kaže, ne može nekako psihološki da prihvati. Kaže da je maksimalno iskoristila vrijeme za sve ono što u normalnim okolnostima nije mogla da postigne.

“Govorim iz lične prizme, ovo mi je bilo neophodno, iskoristila sam maksimalno vrijeme za sebe i svoje ukućane. Uradila sam sve sto nijesam postizala u normalnim okolnostima. Ovo će promijeniti svijest mnogih,” smatra Ninković.

Moramo više poštovati prirodu, i mjenjati svijest, smatra ona.

“Mada čini mi se da smo postali svjesni, nakon ovoga koliko smo mali, nebitni i prolazni…”

Nema tog novca koji može da nadomjesti zagrljaje, druženje, kultura…..to je ono bez čega čovjek ne može, kazala je Ninković.

Ninković kaže da da čita knjige, gleda dobre filmove ili serije, ali i da konačno provodi vrijeme sa porodicom i uživa u tome.

“Uživam da im spremam, mada malo se odužilo. Imam dvorište, kuvam. Posljednjih dana sjetim se često svoje majke koja je uvjek govorila da nema kad da joj bude dosadno od silnih poslova koje je morala da obavi, e tako i meni, za vrijeme karantina uopšte mi nije dosadno. Meni najteže pada kada ne smijemo da izađemo iz kuće, kada je policijski čas…kao što su najavili sada od četvrtka do ponedjeljka, e to ne mogu nekako psihološki da prihvatim. Što se ostalog tiče, imam mnogo posla i uživam u tome,” istakla je ona.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 313. godine rimski car Konstantin I Veliki izdao je Milanski edikt kojim je legalizovao hrišćanstvo u Rimskom carstvu. Bio je prvi rimski car koji je u hrišćanskoj crkvi tražio oslonac za vlast i robovlasnički poredak u imperiji. Crkvi je dao brojne privilegije i pomogao joj protiv arijevske jeresi na Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji 325. kako bi okončao dogmatske razmirice i ujedinjeno hrišćanstvo stavio pod svoju vlast. Nakon smrti, hrišćanska crkva proglasila ga je za sveca, mada se pouzdano ne zna da li je primio hrišćanstvo.

1777 – Rođen je njemački matematičar, fizičar i astronom Karl Fridrih Gaus, osnivač čuvene matematičke škole i direktor nove astronomske opservatorije u Getingenu.  Pronalazač je više metoda u teoriji brojeva, u algebri i geometriji – Gausov algoritam, Gausova konstanta, Gausova krivina, Gaus-Krigerova projekcija. Pronašao je metodu za određivanje putanje tek otkrivenog planetoida Ceresa na osnovu tri bliska posmatranja, omogućivši tako njegovo ponovno opažanje u sljedećoj opoziciji. Karl Gaus smatra se jednim od najvećih matematičara svih vremena. Svoje najznačajnije djelo „Aritmetička istraživanja“ uradio je kao dvadesetjednogodišnjak 1798, mada je knjiga objavljena tek 1801. Poznata je Gausova izreka da je „matematika kraljica nauka, a aritmetika kraljica matematike“.

1789 – Džordž Vašington izabran je za prvog predsjednika SAD. Stekao je velike zasluge u organizovanju nacionalne armije i njenim pobjedonosnim borbama, u donošenju ustava iz 1787. i na učvršćivanju jedinstva kolonija koje je dovelo do stvaranja Sjedinjenih američkih Država. Nakon dva predsjednička mandata, u septembru 1796. odbio je da se kandiduje na trećim izborima;  povukao se iz političkog života uputivši narodu poznatu oproštajnu poruku (Farewell Address) i preselio se na svoje imanje. Nakon godinu dana preuzeo je komandu vojske u sukobu SAD i Francuske.

1798 – Petru I Petroviću Njegošu upućeno je iz Rusije najveće rusko odlikovanje – Orden Svetog Aleksandra Nevskog, koje mu je car Pavle I Romanov dodijelio za zasluge u upravljanju Crnom Gorom.

1847 – Petar II Petrović Njegoš zatražio je od ruskog konzula u Dubrovniku Jeremije Gagića da radi izvornijeg informisanja o zbivanjima u Crnoj Gori, predoči ruskom caru potrebu osnivanja ruskog konzulata u Skadru.

1883 – Umro je francuski slikar Eduar Mane, jedan od začetnika impresionizma i najznačajnijih umjetnika u drugoj polovini XIX vijeka. Počeo je da stvara pod uticajem španskog slikara Goje i francuskih realista. Posjedovao je izuzetan dar za dočaravanje atmosfere i bio izvanredan kolorist. Poznate Maneove slike: «Doručak na travi», «Bal u Foli-Beržeru» , «Balkon «, «Olimpija».

1883 – Rođen je češki pisac Jaroslav Hašek, autor romana „Doživljali dobrog vojnika Švejka u svjetskom ratu“, u kome je izrazio besmislenost i surovost militarizma, a svojim junakom Švejkom u književnost uveo novi lik čovjeka iz naroda u kome se pod prividnom maskom glupaka krije neiscrpan izvor narodne mudrosti.

1893 – Rođen je Joahim fon Ribentrop, šef diplomatije nacističke Njemačke. Međunarodni sud u Nirnbergu osudio ga je na smrt zbog zločina u Drugom svjetskom ratu. Smrtna kazna vješanjem izvršena je 1946.

1941 – Nezavisna država Hrvatska donijela je Zakon o rasnoj pripadnosti na osnovu kojeg su počeli progoni Srba, Jevreja i Roma.

1945 – Adolf Hitler i njegova ljubavnica Eva Braun izvršili su samoubistvo u podzemnom bunkeru u Berlinu. Ruske trupe ušle su u centar Berlina, osvojile Rajhstag i druge državne institucije, dok su savezničke trupe osvojile Minhen, a francuske ušle u Austriju.

1945 – Jugoslovenska vojska oslobodila je u Drugom svjetskom ratu ustaški logor Jasenovac, osnovan u ljeto 1941. po ugledu na njemačke nacističke logore. U Jasenovcu je ubijeno oko 700.000 ljudi, žena i djece, Srba, Jevreja, Roma i antifašista Hrvata. Na mjestu logora podignut je 1966.  monumentalni  spomenik žrtvama, rad poznatog jugoslovenskog arhitekte, profesora Bogdana Bogdanovića.

1970 – U «Službenom listu Socijalističke Republike Crne Gore» objavljen je ukaz o proglašenju Zakona o organizaciji i pripremama narodne odbrane u SR Crnoj Gori. U članu 3 tog Zakona bilo je predviđeno da politiku SR Crne Gore u toj oblasti ostavaruju Izvršno vijeće republičke Skupštine, Savjet narodne odbrane i Glavni štab narodne odbrane, kao i Republički sekretarijat za narodnu odbranu i drugi organi i organizacije koji vrše poslove od interesa za Republiku.

1973 – Predsjednik SAD Ričard Nikson prihvatio je odgovornost za prisluškivanje stranačkih protivnika u Votergejtu 1972. što je dovelo do njegove ostavke u avgustu 1974.

1975 – Padom Sajgona, u koji su ušle snage Sjevernog Vijetnama, okončan je Vijetnamski  rat. U tridesetogodišnjem ratu poginulo je oko 58.000 Amerikanaca i tri miliona Vijetnamaca, od kojih dva miliona civila.

2007 – U Beogradu je, u 95. godini, umrla srpska književnica Jara Ribnikar, autorka više romana, zbirki pripovjedaka i memoarske proze. Bavila se i prevodilaštvom sa češkog i njemačkog jezika. Poznata djela: “Nedovršeni krug”, ” Pobeda i poraz”, “Jan Nepomucki”.

2010 – Vlada Crne Gore usvojila je Predlog zakona o zaštiti kulturnih dobara, kao i predloge zakona za muzejsku, arhivsku i bibliotečku djelatnost.

2010 – U Podgorici je, u 62. godini, umro poslanik i visoki funkcioner Demokratske partije socijalista Dragan Kujović. Kujović je rođen 1948. u Kolašinu.  Filozofski fakultet završio je u Sarajevu 1972. Bio je potpredsjednik Skupštine Crne Gore i ministar prosvjete. Učestvovao je u donošenju važnih odluka za sticanje nezavisnosti Crne Gore 2006. i donošenju novog Ustava.

2011 – U 99. godini umro je jedan od najvećih argentinskih književnika Ernesto Sabato, autor čuvenog romana „Tunel“, borac za pravdu i ljudska prava. Pored „Tunela“ slavu su mu donijeli i romani „O herojima i grobovima“,  „Abadon, anđeo uništenja“, kao i knjige eseja „Otpor“ i „Pojedinac i univerzum“. Fizičar po struci, Sabato se odrekao nauke i postao pisac.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

1804 – U borbama u Surinamu, Britanci su prvi put upotrijebili  šrapnel, nazvan po izumitelju Henriju Šrapnelu.

1985 – U Crnogorskom narodnom pozorištu premijerno je izvedena predstava «Bremenska sloboda» – tekst Rajnera Vernera Fazbindera u režiji Blagote Erakovića. Glavne uloge tumačili su Grozdana Lengold i Branislav Vuković.

1989 – Umro je italijanski filmski reditelj Serđo Leone, autor «špageti» vesterna: «Za šaku dolara», «Zovem se Niko», «Bilo jednom na Divljem zapadu», «Dogodilo se u Americi».

1991 – U ciklonu u Bangladešu poginulo je najmanje 125.000 ljudi.

2011 – U napadu NATO snaga na Gadafijev kompleks u Tripoliju poginuo je Gadafijev najmlađi sin Saif al-Arab (29) i troje maloljetne unučadi. Na vijest o žrtvama, razbješnjele mase napale su ambasade Britanije i Francuske, kao i diplomatsku misiju Sjedinjenih Američkih Država u Tripoliju. Taj napad NATO-a pokrenuo je pitanje uloge Zapada u pobuni protiv libijskog vođe.

U 54. GODINI

Indijski glumac Irfan Kan umro je u 54. godini, saopštio je danas njegov agent.

Kanu, koji je bio zvezda Bolivuda, 2018. je dijagnostifikovan tumor.

Ranije ove sedmice primljen je u bolnicu u Mumbaju zbog infekcije debelog crijeva.

Irfan Kan je poznat po ulogama u filmovima “Pijev život”, “Milioner iz blata”, “Svijet iz doba Jure”, “Čudesni Spajdermen”.

REGIONALNI AUTORI

Otvoren je četvrti po redu konkurs za kratku priču Biber. Radove mogu slati autorke i autori koji pišu na albanskom, makedonskom, bosanskom, crnogorskom, hrvatskom ili srpskom jeziku, afirmisani, kao i oni koji nisu do sada objavljivali.

Kako su saopštili organizatori, tema je proširena, a konkurs je otvoren do 1. decembra.

“Pored priča koje tematizuju pomirenje u kontekstu zaostavštine ratova i nasilja u zemljama bivše Jugoslavije, dolaze u obzir i priče koje mogu da doprinesu boljem razumijevanju među ljudima, smanjenju mržnje i razgradnji predrasuda, antiratne priče, priče koje se bave suočavanjem s prošlošću, razgradnjom slika o neprijateljima, saosećanjem sa drugima, hrabre priče koje se usuđuju da hodaju u “neprijateljskim” cipelama, priče koje pomeraju granice i otvaraju nam puteve da gradimo izvjesniju, bezbjedniju i slobodniju budućnost za sve”, navodi se u saopštenju.

Autori tri najbolje priče biće nagrađeni novčanim nagradama.

“Najmanje dvadeset izabranih radova biće objavljeno u višejezičnom zborniku”, saopštili su organizatori.

Žiri čine Tatjana Gromača, Anton Berishaj i Selvedin Avdić.

Konkurs organizuje Biber tim uz podršku Centra za nenasilnu akciju Sarajevo-Beograd.

Više informacija o uslovima konkursa i nagradama možete naći na Biberovoj stranici.

IZUZETAK ZBOG PANDEMIJE

Filmovi koji su izašli na internetu i zaobišli bioskopske sale zbog epidemije korona virusa, moći će ove godine da se takmiče za Oskara, saopštila je kasno sinoć američka Akademija filmskih umjetnosti i nauka, koja dodjeljuje tu prestižnu nagradu.

Akademija obično zahtijeva da ostvarenja budu prikazana u bioskopima Los Anđelesa najmanje sedam dana da bi mogla da uđu u izbor za Oskare. Međutim, biokopske sale u Kaliforniji su zatvorene od polovine marta i za sada tamošnje vlasti ne pominju datum njihovog ponovnog otvaranja.

“Filmovi, čije je prvobitno prikazivanje bilo predviđeno u bioskopima, ali su najprije prikazani na internetu, moći će, i to jedino za naredno, 93. izdanje Oskara, da budu kandidati za nagradu”, navodi se u saopštenju.

Akadamija dodaje da i dalje brani stav “čarolije velikog bioskopskog ekrana”, ali priznaje da mora da učini “privremeni izuzetak” zbog istorijske pandemije korona virusa.

Kada bioskopi budu ponovo otvoreni, Akademija će odrediti datum za vraćanje starih pravila.

Naredna, 93. ceremonija Oskara zakazana je 28. februara 2021. u Los Anđelesu.

Film “Parasite” reditelja Bong Džun-hoa dobitnik je glavne nagrade, Oskara za najbolji film, na ovogodišnjoj dodjeli održanoj 10. februara u pozorištu Dolbi u Los Anđelesu.

Izbor i priprema: Č. Đurđić

Na današnji dan 1753. crnogorski vladika i gospodar Vasilije Petrović, tokom boravka u Rusiji, izvijestio je Praviteljstvujušći senat da će ubuduće svim Crnogorcima koji žele da stupe u službu kod ruske carice isključivo on izdavati  autentična svjedočanstva, jer je saznao da u Rusiju dolaze mnogi ljudi koji se bez pokrića nazivaju Crnogorcima i plemićima i na taj način, kako je zapisao, od carskog dvora dobijaju čast i dostojanstvo.

1769 – Rođen je u Irskoj engleski vojskovođa i državnik Artur Velzli, prvi vojvoda od Velingtona, koji je porazio Napoleona I 1815. kod Vaterloa. Kao vođa torijevske desnice bio je premijer britanske vlade od 1828. do 1830. Tokom njegove vlasti, katolici su u Ujedinjenom Kraljevstvu dobili puna građanska prava. Iz političkog života povukao se 1846, ali je ostao glavnokomandujući oružanih snaga. Glavni grad Novog Zelanda zove se Velington njemu u čast.

1818 – Rođen je Aleksandar II Nikolajevič Romanov, ruski car od 1855. Tokom njegove vladavine ukinuto je kmetstvo, reformisani su sudovi, data ograničena samouprava gubernijama i gradovima. Reforme koje je sprovodio kritikovali su revolucionarno-demokratski i liberalni krugovi, kao i mnoge organizacije koje se nijesu slagale s njegovom politikom. Među tim organizacijama bila je i „Narodna volja“, čiji ga je pripadnik ubio u martu 1881.

1854 – Rođen je francuski matematičar, fizičar i filozof  Žil Anri Poenkare, jedan od najvećih matematičara svoga doba, autor teorije automorfnih funkcija i jedan od osnivača topologije. Usavršio je i razvio Maksvelovu elektromagnetsku teoriju svjetlosti, elektriciteta i optike; zasnovao specijalnu teoriju relativnosti nezavisno i prije Ajnštajna, razvio matematičke metode u nebeskoj mehanici i astronomiji, te dao kritičku analizu kosmogonijskih hipoteza. U oblasti filozofije bavio se teorijom nauke i pitanjima teorije saznanja i opšte metodologije. Objavio je 32 knjige, od kojih najpoznatije “Nauka i hipoteza“, „Vrijednost nauke“ i „Nauka i metoda“, dok je jedno od najznačajnijih Poenkareovih djela – „Nove metode nebeske mehanike“.

1877 – Tokom poznatog Veljeg rata, Crna Gora je nakon prekida pregovora s Turskom započela nove operacije jer nije prihvatala neznatne teritorijalne  ustupke, koje joj je Porta ponudila. Istovremeno je u taj rat ušla i Rusija.

1899 – Rođen je američki pijanista, kompozitor i šef orkestra Edvard Kenedi-Djuk Elington, uz Armstronga najznačajnija ličnost u istoriji džeza. Virtuozan pijanist i kompozitor bogate invencije i izvornosti, dao je neprocjenjiv doprinos džezu ostavivši više od 1.500 kompozicija, od kojih mnoge imaju antologijsku vrijednost.

1901 – Rođen je japanski car Hirohito, koji je vladao od 1921. kad je kao regent zamjenjivao bolesnog oca. Krunisan je 1926. i bio na prijestolu do smrti 1989. godine. Njegova vladavina obilježena je agresivnom militarističkom politikom (napad Japana na Kinu 1931. i 1937. i pakt s Hitlerom 1940.). Napadom na Sjedinjene Američke Države kod Perl Harbura 1941. ušao je u Drugi svjetski rat, a u avgustu 1945. objavio je bezuslovnu kapitulaciju svoje zemlje.Optužbe za ratne zločine oslobođen je 1948.

1916 – U Beogradu je umro Jovo Ljepava, rođen u selu Poljicu u Hercegovini 1850. godine. Školovao se u Rusiji, a kao dobrovoljac u crnogorskoj vojsci učestvovao je u Veljem ratu protiv Turske. Tokom boravka u Crnoj Gori bio je profesor i direktor Cetinjske gimnazije, profesor i rektor Bogoslovsko-učiteljske škole i Đevojačkog instituta i učitelj sinova kralja Nikole, Danila i Mirka.

1936 – Rođen je indijski dirigent i violinista Zubin Mehta, jedan od najvećih dirigenata 20 vijeka. Karijeru profesionalog dirigenta započeo je nastupima u Jugoslaviji i Belgiji. Bečku filharmoniju, simfonijske orkestre u Montrealu i Los Anđelesu, orekstar njujorške Metropoliten opere, Izraelsku filharmoniju i druge doveo je do vrhunskog kvaliteta. Dirigovao je fascinantnom sugestivnošću, romantičnom toplinom izraza i raskošnom punoćom zvuka. Bio je direktor Filharmonije u Njujorku.

1974 – Konstituisana je Skupština Univerziteta u Titogradu. Izborom predsjednika i potpredsjednika, Izvršnog odbora, Skupštine, rektora i dva prorektora završen je proces osnivanja Univerziteta Crne Gore, započet 2. aprila sklapanjem sporazuma o udruživanju između predstavnika  tri fakulteta – Ekonomskog, Tehničkog i Pravnog, Pedagoške akademije iz Nikšića i Više pomorske škole iz Kotora i tri samostalna naučna instituta – Istorijskog, Poljoprivrednog i Instituta za medicinska istraživanja u Titogradu. Nakon godinu dana Univerzitet je dobio ime «Veljko Vlahović», a od 1992. djeluje pod nazivom Univerzitet Crne Gore.  Prvi rektor crnogorskog Univerziteta bio je doktor profesor Mirčeta Đurović.

1980 – Umro je engleski filmski reditelj Alfred Hičkok, proslavljeni autor kriminalističkih filmova, majstor filmske montaže, napetosti i ambijenta. Poznati Hičkokovi filmovi: «Čovjek koji je suviše znao», «Nevolja s Harijem», «Vrtoglavica», «Ptice», «Psiho».

2007 – U Zagrebu je, u 64. godini, umro Ivica Račan, bivši hrvatski premijer i nekadašnji član najvišeg rukovodstva Saveza komunista Hrvatske i Jugoslavije. Račan je 1990. omogućio prve slobodne izbore u Hrvatskoj, a 2001. potpisao Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju svoje zemlje Evropskoj uniji. U januaru 1990. predvodio je hrvatsku delegaciju na 14. kongresu SKJ u Beogradu, gdje se otvoreno sukobio sa Slobodanom Miloševićem i zajedno sa slovenačkim kolegama napustio Kongres, što je označilo početak raspada SFR Jugoslavije i kraj Saveza komunista. Na čelu SDP-a Hrvatske bio je više od 17 godina.

2008 – Ministarstvo saobraćaja Crne Gore dobilo je od konsultanata studiju izvodljivosti i studiju privatno-javnog partnertstva za izgradnju auto puta od Bara do Boljara – na granici sa Srbijom. Obje studije pokazale su da je izgradnja autoputa, prioritetnog za Crnu Goru, isplativa. Prema tim analizama autoput od Bara do Boljara bio bi dug 182,3 kilometra i koštao bi milijardu i devetsto osamdeset dva miliona eura. Autoput bi bio građen privatnim kapitalom uz državnu ponudu određenih garancija.

Na današnji dan dogodilo se i sljedeće:

2008 – Ministri Evropske unije u Luksemburgu potpisali su Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju  Srbije Evropskoj uniji.

2008 – U Bazelu je, u 102. godini, umro kontroverzni švajcarski hemičar Albert Hofman, pronalazač halucinogene droge LSD (1938), o kojoj je 1979. napisao i knjigu „LSD – moje problematično dijete“.

2010 – U Podgorici je promovisan časopis za jezikoslovna književna i kulturna pitanja u Crnoj Gori „Lingua Montenegrina“, koji izlazi dva puta godišnje.

2011 – Britanski princ Vilijam (28), sin Čarlsa i Dajane, i Kejt Midlton (29) vjenčali su se u Vestminsterskoj opatiji u Londonu na raskošnoj ceremoniji koja je okupila brojnu publiku iz cijelog svijeta. Kejt Midlton je prva princeza bez plemićkog porijekla nakon više od 350 godina u Britaniji.

”ŽIVIMO KULTURU”

Crnogorski Telekom podržao je inicijativu Ministarstva kulture „Živimo Kulturu“ i korisnici Extra TV platforme tim sadržajima mogu besplatno da pristupe, saopšteno je iz te kompanije.

Iz Telekoma su poručili da njihovi korisnici mogu da uživaju u dostupnim domaćim kulturnim i umjetničkim sadržajima iz udobnosti svog doma i najavili da će ponuda uskoro biti obogaćena sadržajima u produkciji Gradskog pozorišta.

„Kako bi odabrana ostvarenja crnogorske kinematografije, pozorišta i kreativnih industrija, muzičke i likovne umjetnosti, uz dokumentarne priloge, predstavili što većem broju ljudi, Telekom ih je učinio dostupnim u svakom trenutku korisnicima Extra TV-a“, kaže se u saopštenju.

Navodi se da je riječ o originalnom i odabranom umjetničkom i kulturnom sadržaju koje Ministarstvo, u sklopu inicijative „Živimo Kulturu“, već mjesec i po prikazuje na kanalu TVCG2, kojem korisnici Extra TV platforme Telekoma od sada mogu da pristupe kada god žele.

Iz Telekoma su kazali da se novi sadržaj nalazi u kategoriji „Živimo kulturu“, u okviru „Videoteke“ ExtraTV menija i potpuno je besplatan.

„Telekom se na ovaj način pridružio inicijativi Ministarstva, koje građanima predstavlja najbolje predstave u produkciji Crnogorskog narodnog pozorišta i Zetskog doma, selekciju filmova crnogorskih autora, filmove i dokumentarne forme iz arhiva Crnogorske kinoteke, koncerte Crnogorskog simfonijskog orkestra“, dodaje se u saopštenju.

OD 29. APRILA DO 2. MAJA

Folklorni ansambl KIC “Budo Tomović”, učestvovaće na Prvoj online smotri folklornih ansambala Crne Gore, koja je planirana od 29. april do 2. maja.

Prva online smotra folklornih ansambala Crne Gore, kako saopštavaju u KIC-u, održava se povodom Svjetskog dana igre.

Smotru organizuje Folklorni ansambl “Nikola Đurković” iz Kotora uživo na svom youtube kanalu, a učestvuje jedanaest ansambala iz Crne Gore i tri ansambla iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Makedonije.